آرشیو چهار‌شنبه ۲۶‌شهریور ۱۳۹۹، شماره ۵۷۵۷
فرهنگ: سینما
۱۰

باوجود سهم همچنان کم فیلمسازان خانم در سینمای ایران، حضورپررنگ تر و روند رو به رشد آنها در سال های اخیر محسوس است

سینما به روایت زنان

علی رستگار

از 18 فیلم بخش مسابقه جشنواره فیلم ونیز که اخیرا برگزار شد، هشت فیلم را کارگردانان زن ساخته بودند که رقم قابل توجهی است و نشان از رشد و پیشرفت زنان فیلمساز در سطح اول سینمای دنیا دارد. تصاحب شیر طلایی ونیز (بهترین فیلم جشنواره) از سوی کلوئی ژائو، کارگردان زن چینی تبار آمریکایی برای ساخت فیلم عشایر هم مهر تاییدی بر درخشش خانم های فیلمساز زد. زن ها از همان آغاز سینمای داستانی، نقش مهم و تعیین کننده ای در بازیگری داشتند، اما در بخش های دیگر سینما از لحاظ کمیت با عوامل مرد قابل مقایسه نبودند، ولی در سال های اخیر زنان در بسیاری از بخش ها و مسوولیت های سینما نقش مهم و تعیین کننده ای دارند. در زمینه کارگردانی هم زنان طی سال ها از نظر کمی و کیفی رشد داشتند و موفقیت های فراوانی به دست آوردند. هرچند هنوز هم به ویژه در سینمای حرفه ای و فیلم بلند، تعداد زنان فیلمساز در مقایسه با مردان، عدد چشمگیری نیست اما گاهی همان اقلیت، آثار درخشان و تاثیرگذاری می سازند که خیل مردان فیلمساز هم موفق به انجام آن نمی شوند. در تاریخ 90 ساله سینمای ایران، تعداد کارگردانان زن در سینمای حرفه ای و فیلم بلند داستانی، به سختی به 40 نفر می رسد اما رشد و پیشرفت خانم های فیلمساز در سال های بعد از انقلاب و به ویژه در سال های اخیر غیرقابل انکار و نویدبخش است. به جز اینها باید به حضور پررنگ فیلمسازان زن در فیلم کوتاه و سینمای مستند و فعالیت پویا و مستمر خانم ها در دیگر مشاغل و مسوولیت های سینمای حرفه ای به ویژه در زمینه تهیه کنندگی اشاره کرد. به بهانه حضور چشمگیر زنان فیلمساز در جشنواره ونیز و اکران آنلاین فیلم بنفشه آفریقایی به کارگردانی مونا زندی حقیقی، در این گزارش سراغ کارگردان های زن سینمای ایران رفته ایم و اهمیت و جایگاه شان را مرور کرده ایم. سعی شده در این گزارش و آمار، برآیند مناسبی از فعالیت زنان کارگردانان سینمای ایران در زمینه فیلم های بلند داستانی ارائه شود، البته مدعی کامل بودن این گزارش نیستیم و حتما مواردی از قلم افتاده است؛ اما دست کم چنین مطلبی می تواند علاوه بر یک کارنامه ضمنی و حدودی، آغازی برای تحقیق و پژوهشی جامع تر باشد
چراغ اول

شهلا ریاحی را بیشتر به عنوان بازیگر می شناختیم اما او چراغ اول کارگردانی سینما را برای خانم های ایرانی روشن کرد و در این زمینه همه زنان فیلمساز کشور مدیون و وامدار او هستند. ریاحی سال 1335 فیلم مرجان را با بازی خودش و محمدعلی جعفری ساخت که اولین فیلمی در سینمای ماست که یک زن، کارگردانی آن را به عهده داشت.

1 فیلم   نقش محوری زن: یک

میخ دوم

 میخ دوم کارگردانی زنان در سینمای ایران را هم اتفاقا یک زن بازیگر کوبید. کبری سعیدی که با نام هنری شهرزاد فعالیت می کرد، سال 56 و به روایتی 57 فیلمی به نام مریم و مانی را ساخت که البته در زمان شاه توقیف شد و سال 59 به نمایش درآمد.  درواقع سهم فیلمسازی زنان در سال های پیش از انقلاب تنها دو فیلم بود که دومی هم با مشکلاتی برای پخش در آن زمان روبه رو شد. البته تاکید می کنیم که این گزارش صرفا درباره کارگردانان زن سینمای داستانی و فیلم های بلند است، با این حال می توان یکی از مهم ترین فعالیت های فیلمسازی زنان را کارگردانی فروغ فرخزاد در سینمای مستند دانست که سال 41 فیلمی کوتاه به نام «خانه سیاه است» را ساخت.  

1 فیلم  نقش محوری زن: یک

محبوب کودکان

 مرضیه برومند اولین کارگردان زن سینمای ایران در سینمای پس از انقلاب است؛ موفقیت مجموعه مدرسه موش های او در تلویزیون، باعث شد در نسخه سینمایی فیلم در سال 64 با نام شهر موش ها هم پشت دوربین بایستد.

هرچند او عنوان کارگردان عروسکی کار را داشت و کارگردان سینمایی محمدعلی طالبی بود، اما به هرحال برومند فعالیت موفق خود در سینما را آغاز کرد و آن را ادامه داد. البته بیشترین موفقیت ها و محبوبیت برومند به کارهای تلویزیونی اش همچون خونه مادربزرگه و قصه های تابه تا مربوط می شود.

4 فیلم نقش محوری زن: ندارد

کارگردان تاثیرگذار

 پوران درخشنده یکی از اولین کارگردان های زن در سینمای پس از انقلاب است که سال 65 فیلم رابطه را با بازی خسرو شکیبایی ساخت. اهمیت درخشنده صرفا به این دلیل نیست، بلکه او اولین کارگردان زنی است که به شکل مستقل و حرفه ای و با یک پشتوانه قابل اعتنا در مستندسازی، فعالیت خود را در سینمای حرفه ای و داستانی آغاز می کند و آن را به شکل مستمر ادامه می دهد. درخشنده سال هاست که فیلم می سازد و سوژه ها و موضوعات فیلم هایش هنوز برای مردم جذابیت دارد.

11 فیلم  نقش محوری زن   6 فیلم - 18 جایزه /12 جایزه داخلی

(7 جایزه جشنواره فجر)/ 6 جایزه جهانی

قصه های درخشان

 رخشان بنی اعتماد یکی از مهم ترین فیلمسازان زن سینمای ایران است که او هم با پشتوانه مستندسازی، اولین فیلم سینمایی اش را به نام خارج از محدوده در سال 66 و با بازی مهدی هاشمی کارگردانی کرد. این فیلم و دو فیلم بعدی بنی اعتماد با وجود نقدهای اجتماعی، کمی فضای کمدی و شوخ وشنگی داشتند، اما بنی اعتماد در ادامه و هرچه جلوتر آمد تلخ شد و آثارش دیگر نشانی از آن شادابی اولیه نداشتند، البته این آثار متاخرتر اتفاقا بیشتر قدر دیدند و با تحسین منتقدان و تماشاگران روبه رو شدند.

در هیاهوی سینمای ایران یادمان رفته بنی اعتماد 9 سال است که فیلم سینمایی نساخته است.

10 فیلم  نقش محوری زن  8 فیلم-56 جایزه/39 داخلی(21 فجر) /17 جایزه جهانی

زنان بدون مردان

 تهمینه میلانی که یکی از مهم ترین کارگردانان زن سینمای ایران است، اولین فیلم سینمایی خود به نام بچه های طلاق را سال 68 ساخت. این ملودرام و چند فیلم بعدی اش مثل فانتزی کاکادو و دیگه چه خبر؟ نشان چندانی از فیلم های او در سال های بعد نداشتند که با علل و انگیزه هایی چون حمایت از حقوق زنان ساخته شد یا اگر هم چنین ادعایی وجود نداشت، فیلم ها آن را فریاد می زدند و مردان، معمولا نقش های منفی و خاکستری تر قصه ها را به عهده داشتند. میلانی همچنان با همان دست فرمان می راند و البته مخاطبانی هم دارد.

14 فیلم  نقش محوری زن  12 فیلم/ 29 جایزه  -15 داخلی (7 فجر) / 14 جایزه جهانی

چهره فیلمسازی زنان

 نرگس آبیار موفق ترین و پرکارترین کارگردان زن سینمای ایران در سال های اخیر است و با پشتوانه نویسندگی و ساخت فیلم های کوتاه و مستند، راه ارتباط با مخاطب و ساخت آثاری تاثیرگذار را می داند. آبیار که این روزها مشغول ساخت پنجمین فیلم خود به نام ابلق با بازی بازیگرانی چون بهرام رادان، الناز شاکردوست و هوتن شکیباست، تا اینجا سه فیلم خوب و پرمخاطب را در کارنامه دارد؛ شیار 143، نفس و شبی که ماه کامل شد که به ویژه این آخری فیلم سخت و متفاوتی برای یک کارگردان زن محسوب می شود. هر چهار فیلم او تا قبل از ابلق (حتی اولین ساخته اش اشیا از آنچه در آیینه می بینید به شما نزدیک ترند) معمولا دست خالی از جشنواره ها برنگشته اند.

5 فیلم  نقش محوری زن  5 فیلم/ 23 جایزه  -17 داخلی (12 فجر) / 7 جایزه جهانی

تلاش برای بچه ها

 فریال بهزاد هم از قدیمی ترین فیلمسازان زن سینمای ایران است که طی این سال ها همراه همسرش غلامرضا آزادی، تلاش های زیادی برای ارتقای سینمای کودک و نوجوان انجام داده اند که برخی مثل کاکلی و دره شاپرک ها به بار نشسته و برخی هم نه.

7 فیلم  نقش محوری زن 2 فیلم/ 4 جایزه  3 جایزه داخلی و 1 جایزه جهانی

فرمانده زنان فیلمساز

 معمولا سینمای جنگ در قرق مردان فیلمساز است و کمتر فیلمساز زنی در این زمینه پشت دوربین قرار می گیرد، اما انسیه شاه حسینی فعال ترین کارگردان زن سینمای ایران در زمینه جنگ و دفاع مقدس است و سال هاست دغدغه و همت این کار را دارد. فیلمنامه ای که سال ها پیش برای اوینار نوشت، او را به دیپلم افتخار جشنواره فجر رساند و فیلم شب بخیر فرمانده هم به نویسندگی و کارگردانی او در چند جشنواره جهانی حضور داشت و جوایزی هم دریافت کرد. او چند سال پیگیر ساخت فیلمی به نام «به کودکان شلیک نکنید» است؛ اوایل سال خبرهایی مبنی بر تولید فیلم بود و ظاهرا در صورت فراهم شدن شرایط، شاه حسینی فیلم تازه خود را کلید خواهد زد.

4 فیلم  نقش محوری زن 2 فیلم- 11 جایزه  /4 داخلی (4 جایزه فجر)  / 7 جایزه جهانی

خانوم کارگردان

تینا پاکروان از فعال ترین زنان فیلمساز سینماست که هم تهیه کنندگی و هم کارگردانی می کند. او به عنوان کارگردان سه فیلم ساخته؛ خانوم، نیمه شب اتفاق افتاد و لس آنجلس تهران. پاکروان قرار است سریال خاتون را برای شبکه نمایش خانگی بسازد.

3 فیلم  نقش محوری زن  2 فیلم

یک کمدی تماشایی

فیلم دایره زنگی از بهترین و موفق ترین کمدی های تاریخ سینمای ایران است؛ فیلمی که ضمن نگاه و نقد اجتماعی، لحظات و شوخی های درجه یک و مفرحی دارد و به خوبی تماشاگر را با خود همراه می کند و می خنداند و چه حیف که کارگردان آن پریسا بخت آور تا اینجا دیگر فیلمی نساخته است. او دو سریال خوب و موفق تلویزیونی را هم در کارنامه دارد؛ من یک مستاجرم و پشت کنکوری ها.

1 فیلم نقش محوری زن 1 فیلم

کمی کارگردانی، بیشتر تهیه کنندگی

 منیژه حکمت یکی از قدیمی ترین سینماگران زن سینمای ایران است. او  بیشتر به عنوان تهیه کننده فعالیت می کند و در این زمینه فیلم هایی چون شهرموش ها2 و ورود آقایان ممنوع را در کارنامه دارد، اما تا اینجا سه بار هم به عنوان کارگردان پشت دوربین قرار گرفت، ولی همچنان بهترین کارش همان اولین فیلم اوست: زندان زنان. دختر حکمت، پگاه آهنگرانی هم به جز بازیگری به عنوان کارگردان سینمای مستند فعالیت می کند.

3 فیلم   نقش محوری زن   3 فیلم- 9 جایزه /7 جایزه داخلی/

(1 فجر)/ 2 جایزه جهانی

ستازه بازیگری پشت دوربین

 نیکی کریمی یکی از ستاره های سینمای ایران در دهه های 70 و 80 هرازگاهی به عنوان کارگردان پشت دوربین می رود. اولین فیلم سینمایی خود به نام یک شب را با بازی هانیه توسلی ساخت که در بخش نوعی نگاه جشنواره کن هم حضور داشت. کریمی بعد از این فیلم، آثاری ساخت که چندان موفق نبود تا فیلم آتابای که از خوب های جشنواره سال گذشته فیلم فجر بود.

5 فیلم   نقش محوری زن   4 فیلم - 8 جایزه /2 جایزه داخلی  (هر دو فجر) / 6 جایزه خارجی

قدیمی و حرفه ای

 آزیتا موگویی هم از قدیمی ترین و حرفه ای ترین سینماگران زن است که بیشتر در سینمای بدنه و تجاری در سمت های مختلف فعالیت کرده؛ او به عنوان کارگردان، دو فیلم تراژدی و ایده اصلی را ساخته که اولی با نقدهای مثبتی روبه رو شد.

2 فیلم   نقش محوری زن   1 فیلم

جوان موفق

 آیدا پناهنده از جوان ترین و موفق ترین کارگردانان زن سینمای ایران است که فیلم های ناهید و اسرافیل و البته فیلم های کوتاهی که پیشتر ساخته، حضورهای جشنواره ای موفقی در ایران و خارج از کشور داشته اند. تازه ترین فیلم او تی تی با بازی الناز شاکردوست، پارساپیروزفر و هوتن شکیباست که فیلمبرداری آن در بهار امسال به پایان رسید.

4 فیلم   نقش محوری زن   3 فیلم

 18 جایزه/  1 جایزه داخلی و 17 جایزه جهانی

شروع تحسین آمیز

 منیر قیدی که سال ها منشی صحنه فیلم ها بود و سابقه همکاری با کارگردان هایی چون ابراهیم حاتمی کیا و مجید مجیدی را داشت، در اولین گام فیلمسازی در سینما موفق ظاهر شد و فیلم دفاع مقدسی ویلایی ها به کارگردانی او با نقدهای مثبت تماشاگران و منتقدان همراه بود. قصه دومین فیلم قیدی هم به نام دسته دختران که در مرحله پیش تولید قرار دارد، در زمان دفاع مقدس روایت می شود.

2 فیلم   نقش محوری زن   2 فیلم - 9 جایزه  همگی داخلی(3 فجر)

گزیده کار

 مونا زندی حقیقی که به تازگی فیلم بنفشه آفریقایی به کارگردانی او به صورت آنلاین اکران شده، سابقه همکاری با کارگردان هایی چون رخشان بنی اعتماد و کیانوش عیاری را دارد و بیشتر از این که در سینمای داستانی فعال باشد، فیلم های مستند ساخته است. یکی از مهم ترین کارهای زندی حقیقی تهیه کنندگی مجموعه مستند آیین هم آوایی است که به آیین های عزاداری و مداحی های دهه اول محرم در 10 استان کشور می پردازد. خود او هم یکی از این قسمت ها را کارگردانی کرد.  زندی حقیقی در زمینه سینمای داستانی هم تا اینجا فقط دو فیلم ساخت؛ اولی عصر جمعه که حضورهای جشنواره ای موفقی در داخل و خارج از کشور داشت و یکی هم بنفشه آفریقایی که آن را 12 سال بعد از اولین فیلم سینمایی اش ساخت.

2 فیلم   نقش محوری زن  2 فیلم - 7 جایزه /2 جایزه داخلی(2 فجر)

5 جایزه جهانی

و دیگران

مرجان اشرفی زاده، یلدا جبلی، رقیه توکلی، نگار آذربایجانی، مریم دوستی، سلما بابایی، سهیلا گلستانی، مهشید افشارزاده، فائزه عزیزخانی، آناهید آباد، روح انگیز شمس، شهره لرستانی، سمیرا مخملباف، حنا مخملباف، مرضیه مشکینی و یاسمین ملک نصر، از جمله زنانی هستند که در سینمای بلند و داستانی، پشت دوربین قرارگرفتند و کارگردانی کردند.

به جز این سینماگران، کارگردان های زن دیگری نیز خارج از کشور مشغول فیلمسازی هستند. ستاره اسکندری هم این روزها در تدارک ساخت اولین فیلم سینمایی خود به عنوان کارگردان است.

با مروری اجمالی به کارگردانان زن سینمای ایران، آنچه مهم و قابل اشاره به نظر می رسد، حضور پررنگ و موثرتر آنها در سینما در سال های اخیر است که این تعدد تقریبی باعث تنوع نگاه در فیلمسازی کشور می شود.

 از سوی دیگر هرچند فیلمسازان زن تازه نفسی به میدان آمده اند و نوید ساخت آثار خوبی را در آینده می دهند، اما از نظر نام ، اعتبار ، نگاه و میزان تاثیرگذاری، زنان فیلمساز فعلی در مجموع با جایگاه کارگردان های قدیمی تری چون رخشان بنی اعتماد، پوران درخشنده و مرضیه برومند فاصله دارند. امیدواریم این روند رو به رشد کارگردانی زنان فیلمساز، در آینده ای نزدیک به تثبیت جایگاه آنها به عنوان چهره های تازه کارگردانی هم منجر  شود.

کارنامه زنان فیلمساز

اگر به نیمه خالی لیوان نگاه کنیم ساخت 104 فیلم سینمایی داستانی از سوی کارگردانان زن در طول تاریخ 120 ساله فیلمسازی در ایران (یا به عبارت بهتر همان تاریخ 90 ساله ای که قدمت فیلمسازی در ایران است) چندان امیدوارکننده نیست و در مقابل انبوه فیلم هایی که ساخته شده، رقم اندکی است اما اگر نیمه پر لیوان را ببینیم و مشکلات و مصائب و فضای غالب مردانه سینمای ایران را درنظر بگیریم و افزایش تعداد کارگردان های زن در سال های بعد از انقلاب و به ویژه سال های اخیر را لحاظ کنیم و رشد و پیشرفت آنها در فیلمسازی را مدنظر قرار دهیم، همین عدد 104 بزرگ تر و امیدوارکننده تر به نظر می رسد.

از میان این آثار، در 77 فیلم، زنان نقش های اصلی و محوری را به عهده داشتند، حالا یا این محوریت یکه و به تنهایی بود و آنها بار اصلی قصه را به دوش می کشیدند یا همراه مردان اصلی قصه، نقشی مهم و تعیین کننده در پیشبرد داستان داشتند. در آن فیلم های باقیمانده هم اگرچه مردان نقش های اصلی و کلیدی فیلم را به عهده داشتند، اما شخصیت های زن هم تاثیر خود را در قصه گذاشته اند. گرایش قابل انتظار کارگردانان زن به تولید فیلم هایی با محوریت زنان، باعث تنوع داستانی آثار سینمایی می شود و درعین حال احتمالا قصه هایی درباره زنان به دلیل شناخت و اشراف بیشتر کارگردانان زن، می تواند با جزئیات بهتری درباره شخصیت های زن همراه باشد. هرچند مردان فیلمسازی چون داریوش مهرجویی را هم داریم که فیلم های موفقی با محوریت شخصیت های زن ساخته اند.

هرجایزه، نشانه و نمونه ای از موفقیت است و از این منظر دریافت 242 جایزه توسط کارگردانان زن، به نوعی نشانه رشد و بالندگی زنان فیلمساز است. نکته قابل توجه برتری تعداد جوایز جهانی در این زمینه نسبت به جوایز داخلی است که حکایت اقبال بیشتر جشنواره های جهانی به فیلمسازی زنان سینمای ایران و سوژه های مطرح شده از سوی آنها دارد.

کارگردانان زن ایران جوایز معتبری را از جشنواره های خارجی دریافت کرده اند که مهم ترین آنها شیر نقره ای ونیز است که رخشان بنی اعتماد برای نوشتن فیلمنامه قصه ها دریافت کرد. دو جایزه هیات داوران جشنواره کن (سمیرا مخملباف برای تخته سیاه و 5 عصر) و جایزه «آینده نویدبخش» جشنواره کن (آیدا پناهنده برای ناهید) از دیگر جوایز مهم و معتبر سینمایی جهان هستند که کارگردانان زن سینمای ایران آنها را به دست آورده اند.

اگرچه برخی فیلم هایی که کارگردانان زن می سازند، به فروش های خوبی هم در گیشه دست پیدا می کنند، اما کمتر پیش آمده آنها فیلم خیلی پرفروش و رکوردشکنی در گیشه بسازند. با این حال میان 50 فیلم پرفروش تاریخ سینمای ایران تا اینجا سه فیلم از کارگردانان زن به چشم می خورد. به ویژه فروش خیره کننده شبی که ماه کامل شد ساخته نرگس آبیار نشان داد کارگردانان زن می توانند طیف وسیعی از مخاطبان را به سینما بکشانند، آن هم با قصه ای ملتهب که معمولا مردان فیلمساز در ساخت آن تبحر دارند. شهرموش ها 2 ساخته مرضیه برومند هم در زمان اکرانش رکوردشکنی کرد و تماشاگران بسیاری را به سینما کشاند.  پرکاری هم در میان کارگردانان زن شایع نیست و آنها معمولا با طمانینه و با فاصله ای مشخص فیلم می سازند. پرکارترین کارگردان زن تاریخ سینمای ایران تا این مقطع زمانی، تهمینه میلانی است که 14 فیلم ساخته؛ البته میلانی بعد از سال 95 و ساخت ملی و راه های نرفته اش هنوز فیلمی را کارگردانی نکرده اما باید به این نکته هم اشاره کرد که او اولین کارگردان زن است که فیلم اش آتش بس1 بالای یک میلیارد تومان فروش داشته است.

این که از میان 104 فیلم کارگردانان زن، 67 فیلم در ژانر درام یا سینمای درام اجتماعی یا ملودرام روایت می شود هم دور از انتظار نبود و نیست و آنها باتوجه به حساسیت ها و مواجهه بیشتر و موثرتر با خانواده، علاقه مندی بیشتری برای روایت چنین موضوعات و داستان هایی از خود نشان می دهند.

در این میان شاید عدد 18 فیلم کودک و نوجوان برای کارگردانان زن رقم پایینی باشد و انتظار می رود آنها فعالیت بیشتری در این زمینه داشته باشند.

اگرچه سینمای جنگ و دفاع مقدس ظاهرا فضایی بیشتر مردانه دارد، اما قصه های بسیاری از زنان درگیر جنگ هنوز تبدیل به فیلم نشده است. همچنین چه روایت های زیادی از مردان جبهه و جنگ که نگاه متفاوت زنان فیلمساز را می طلبد. از این رو سهم 11 فیلم کارگردانان زن در سینمای جنگ و دفاع مقدس گرچه قابل تجلیل است اما کافی به نظر نمی رسد.

و چه حیف که زنان کارگردانان، دست کم در سینما چندان نسبتی با کمدی و شوخی و خنده ندارند. این که آنها تا اینجا فقط 10 فیلم کمدی ساخته اند، گواه این مدعاست. تازه برخی از این کمدی ها با ارفاق این عنوان را کسب می کنند، مثل کمدی درام های اجتماعی رخشان بنی اعتماد، خارج از محدوده و زردقناری. لس آنجلس-تهران، کمدی تینا پاکروان تنها فیلمی است که میان 50 فیلم پرفروش سینمای ایران به چشم می خورد. امیدواریم کارگردان های زن سینمای ایران بیشتر بخندند و بخندانند.

مجموع فیلم های سینمایی داستانی زنان فیلمساز: 104 فیلم

نقش محوری زنان: 77 فیلم

تعداد جوایز:  242 جایزه که از این تعداد 114 جایزه مربوط به جشنواره های داخلی و 128 جایزه مربوط به جشنواره های جهانی است. از میان جوایز داخلی  61 جایزه هم دریافتی از جشنواره فیلم فجر است.

مهم ترین جایزه جهانی: شیر نقره ای جشنواره فیلم ونیز (رخشان بنی اعتماد/ بهترین فیلمنامه برای نگارش قصه ها)

پرفروش ترین فیلم: شبی که ماه کامل شد به کارگردانی نرگس آبیار (بیش از 19میلیارد تومان که در رده نهم پرفروش ترین فیلم های تاریخ سینمای ایران قرار دارد.)

دومین فیلم پرفروش:  شهر موش ها 2 به کارگردانی مرضیه برومند که با فروش 10 میلیارد تومانی در رتبه بیست و هشتم پرفروش ترین فیلم های تاریخ سینمای ایران قرار دارد.

سومین فیلم پرفروش:  لس آنجلس- تهران به کارگردانی تینا پاکروان که با فروش بیش از 7 میلیارد تومان رده سی و پنجم پرفروش ترین فیلم های تاریخ سینمای ایران را به خود اختصاص داده است.

پرکارترین کارگردان:  تهمینه میلانی با  

14 فیلم

سهم کارگردانان زن از درام (از درام اجتماعی تا ملودرام): 67 فیلم

سهم کارگردانان زن از سینمای کودک و نوجوان: 18 فیلم

سهم کارگردانان زن از سینمای جنگ و دفاع مقدس:  11 فیلم

سهم کارگردانان زن از سینمای کمدی: 10 فیلم