آرشیو پنج‌شنبه ۲۷‌شهریور ۱۳۹۹، شماره ۷۴۴۶
ایران قرن
۱۶

از تلفن معیرالممالک تا کیوسک های عمومی

تلفن های دهه چهل

در شهر تهران نود و هشت هزار شماره تلفن خودکار با دوازده مرکز بزرگ و کوچک مکالمات مردم را انجام می دهند. روزانه دومیلیون و پانصد هزار مرتبه نمره گیر تلفن های تهران می چرخد و هزاران نفر از راه های دور و نزدیک با همدیگر صحبت می کنند و اگر کاری را که در حال حاضر اشخاص بوسیله تلفن انجام می دهند قرار بود از طریق مراوده حضوری صورت گیرد در آن صورت از فرط کثرت عبور و مرور زندگی در تهران ممکن نمی گردید.

تاریخچه تلفن تهران

اولین مرکز تلفن را در تهران یک کمپانی بلژیکی که امتیاز احداث راه آهن سراسری ایران را بدست آورده بود نصب کرد. این کمپانی برای آن که امتیاز تاسیس مرکز تلفن را در تهران بگیرد یک ارتباط تلفنی میان دربار و مقر صدر اعظم آن وقت دایر کرد و به این طریق اجازه و امتیاز نصب مرکز تلفن را در تهران از شاه وقت در دوره ناصرالدین شاه گرفت. کمپانی بلژیکی در آن وقت به خانه های رجال و اعیان و اشراف تلفن کشید و سرشناسان آن روز جملگی از وسیله ای که در آن روزها بهترین وسیله تبختر و نفوذ بود استفاده کردند.

تلفن معیرالممالک

مرحوم معیرالممالک بعد از کمپانی بلژیکی امتیاز نصب تلفن را در تهران و شهرستان ها گرفت. وی اولین مرکز بزرگ تلفن آن زمان را در کوچه ناظم الاطباء واقع در خیابان چراغ گاز تاسیس کرد. اولین مرکز تلفن تهران، تلفن یک سیمه و به صورت بسیار ابتدایی بود و تعداد تلفن های این مرکز نیر محدود بود، بعداز چند سال در این تلفن ها تغییراتی داده شد و تلفن های نیمه خودکاری که در آن روزها به تلفن برقی معروف شد به بازار آمد و بعدا در سال 1314 قرارداد خرید شش هزار شماره تلفن خودکار با «زیمنس» بسته شد که تعدادی ازاین تلفن ها نصب گردید ولی نصب بقیه به علت پیش آمدن جنگ معوق ماند، تا آن که شرکت تلفن ملی شد و وضعی که الان مردم ناظر آنند پیش آمد.

تلفن های جدید

در حال حاضر برای تهران قراردادی به منظور نصب یک صدو هشتاد هزار شماره تلفن خودکار بسته شده است و در تهران اکنون نود و نه هزار شماره تلفن دایر است که همه آنها خودکار بوده و در سراسر تهران نصب شده است.اینک در تهران فقط یک مرکز مغناطیسی باقیمانده و آن هم در مهرآباد است که هنوز هم کار می کند ولی در شهرستان ها تا به حال شصت هزار شماره تلفن خودکار و مغناطیس نصب شده است.

مزاحمت های تلفنی

تلفن همان اندازه که راه های دور را نزدیک می کند و روابط اشخاص را به هم مربوط می کند و به همان اندازه که در رفاه و آسایش مردم سراسر جهان نقش عظیمی دارد، مطابق اصول کلی نظام زندگی گاهی موجب ناراحتی های بزرگی نیز می شود. ناراحتی های ناشی از تلفن در اجتماعات عقب مانده بسیار فراوان و گاهی به صورت بسیار زننده ای دیده می شود، بعضی از افراد ناجوانمرد، خواب و آرام را از خانواده ها می ربایند، شب ها و نیمروز ها بیخودی زنگ می زنند، سکوت می کنند، به افراد خانواده ها بد و بیراه می گویند، روابط افراد و زن ها و شوهر ها را برهم می زنند. گاهی حتی مزاحمت های تلفنی باعث اتلاف نفوس شده، با تلفن به افراد خانواده ها خبر مرگ آنها را داده اند و پدر یا مادر بر اثر این اقدامات ضد انسانی و مبتذل سکته کرده و در گذشته اند. تلفن تهران گاهی شاهد خوشمزگی های جالبی نیز هست در پاره ای از اوقات که سیم ها قاطی می شود، مکالمه کنندگان سرگیجه می گیرند، قاطی شدن سیم های تلفن امروز آنقدر عادی شده که حتی بچه ها توی حرف نخست وزیر هم دویده اند و آقای امیر عباس هویدا در یکی از مصاحبه های مطبوعاتی خود از آن یاد کرد.

اطلاعات تلفنی

تلفن تهران بعضی اطلاعات را به افراد می دهد، شماره 19 ساعت صحیح را می گوید و 08 اطلاعات لازم را به مشترکین می دهد.

 درآمد 80 میلیون تومانی

شرکت تلفن از هر شماره تلفن دو هزار و دویست تومان ودیعه و ماهانه دویست ریال آبونمان دریافت می دارد، درآمد شرکت تلفن از محل مکالمات و آبونمان سالی بالغ بر 80 میلیون تومان است و شرکت تلفن تا به حال نزدیک به سیصد میلیون تومان ودیعه از مردم تهران دریافت کرده است.

ماجرای تلفن های عمومی

از یک سال پیش به این طرف شرکت تلفن درصدد انتقال تلفن های عمومی به کیوسک ها برآمده و اکنون در سراسر تهران نزدیک به پانصد کیوسک تلفن نصب کرده اند، اما برای نمونه حتی یکی از آنها هم سالم نیست. بعضی از مردم و عابرین این تلفن ها را خراب کرده اند. شیشه های کیوسک ها را شکسته و گوشی ها را بریده و برده اند. در تلفن های عمومی قطعات فلز، پلاستیک، سنجاق، آدامس، میخ و هرچه دستشان رسیده انداخته اند و نتیجه این کار به این صورت درآمده که تلفن های عمومی منظم نیست و پول مردم را قبل از آن که مکالمه ای کنند می خورند!

برسر تعیین محل نصب کیوسک های تلفن نیز میان مردم اختلاف نظر وجود دارد. یک روز جمعی با تنظیم استشهاد درخواست می کنند که کیوسک در فلان نقطه باشد و شرکت تلفن براساس اظهارات آنها محل کیوسک را تغییر می دهد ولی یک هفته بعد جمعی دیگر در جهت مقابل اقدامات آنها عمل می کنند و شرکت را ناچار می سازند که باز محل کیوسک را تغییر بدهد.

روزنامه اطلاعات-پنجشنبه 11 شهریور 1344