آرشیو پنج‌شنبه ۲۷‌شهریور ۱۳۹۹، شماره ۷۴۴۶
ایران زمین
۱۱

رونق شغلی بسیار پر حادثه با درآمد روزی 500 هزار تومان

بهار گردو تکانی در آستانه پاییز

زهره افشار

 تویسرکان را همه با گردو هایش می شناسند، در این شهر و روستاهای اطراف آن، هر شغلی که داشته باشی در نهایت کار و زندگی ات با گردو گره می خورد. گردو چنان در فرهنگ این منطقه ریشه دوانده که هنوز هم مهریه برخی از ساکنان این منطقه با درخت گردو تعیین می شود؛ درختانی که سالانه تا 10 هزار گردو می دهند و برخی هم پشت قباله ازدواجشان باغچه کوچکی از گردو است. حتی قیمت گردوی کشور در بازار گردوی تویسرکان تعیین می شود. این محصول نه تنها چرخ زندگی باغداران، فروشندگان و فعالان بازارگردو را می چرخاند بلکه در دو هفته پایانی تابستان و دو هفته اول پاییز مایه برکت برای گردو تکانانی است که این روزها درآمدشان حتی به نیم میلیون تومان در روز نیز می رسد. شغلی که با وجود درآمد نسبتا خوبی که دارد با خطرات بزرگی نیز روبه روست.

مرگ و نقص عضو به خاطر گردو تکانی

گفته می شود امسال علاوه بر کسانی که تخصص شان گردوتکانی است، افراد دیگری هم به دلیل درآمد خوبش به این حرفه روی آورده اند، کسانی که در شرایط کنونی اقتصادی کشور و کرونا کسب و کارشان راکد یا شغل شان را از دست داده اند و حالا آمده اند تا لقمه نانی برای خانواده شان در بیاورند و این مساله می تواند تعداد کسانی را که به دلیل نابلد بودن این حرفه از درختان بلند گردو سقوط می کنند، افزایش دهد.

«حجت الله شهبازی» معاون باغبانی جهاد کشاورزی همدان به «ایران» می گوید: در سال گذشته در تویسرکان 102 مورد سقوط گردوتکانان از درختان گردو را داشتیم که 8 نفر آنها فوت و تعدادی هم دچار ضایعات نخاعی شدند.

به گفته شهبازی، درختان قدیمی این منطقه ارتفاع زیادی دارند و چون پیر هستند احتمال پوسیدگی در هر شاخه ای وجود دارد و این مساله موجب شده ما سالانه حدود 100 سقوط داشته باشیم که امسال با روی آوردن کسانی که اصولا شغل شان گردو تکانی نیست به این کار؛ نگرانی ما دو چندان شده است. در حال حاضر دستمزد یک گردوتکان بسته به ارتفاع درخت بین روزی 400 تا 500 هزار تومان است.

وی افزود: برای پیشگیری از سقوط و امدادرسانی به سانحه دیدگان حدود 2 سال است که با اورژانس و هیات کوهنوردی استان برنامه های مشترکی داریم.

جدا از طرح تعویض تاج درختان گردو به وسیله پیوند که منجر به توسعه افقی درخت به جای توسعه عمودی می شود، ما برنامه های آموزشی را با کمک هیات کوهنوردی برای گردوتکانان داریم که این برنامه ها از تلویزیون استانی نیز پخش می شود.بروشورهایی هم تهیه شده که در اختیار گردوتکانان قرار می گیرد.

وی افزود: در این چند هفته که فصل گردوتکانی است، آمبولانس هایی در مناطقی که تجمع باغ گردو داریم مستقر شده اند تا خدای ناکرده اگر اتفاقی افتاد زودتر به محل برسند و از مردم هم می خواهیم به دلیل احتمال ضایعات نخاعی اگر هم اتفاقی افتاد تا رسیدن اورژانس هیچ اقدامی نکنند تا شرایط بدتر نشود.

کدهای مخصوصی برای اورژانس تعریف شده که وقتی این کدها داده می شود، اورژانس می داند مورد سقوط از درخت گردو است و با فوریت بیشتری در محل حاضر می شود.

وی البته گفت: برای درختانی که تا 4 متر ارتفاع داشته باشند می توان از دستگاه «شیکر» برای لرزاندن و جمع آوری گردو استفاده کرد ولی برای درختان با ارتفاع بیشتر کاربرد ندارد.

وی با اشاره به اینکه اگر اتفاقی برای گردوتکانان بیفتد در نهایت باغدار مقصر است، افزود: در قالب رایزنی هایی که با دوشرکت بیمه ای شده باغداران می توانند گردوتکانان را برای یک ماه با 500 هزار تومان بیمه کنند.

شهبازی تصریح می کند: همدان هر چند از نظر سطح زیرکشت گردو بعد از استان کرمان قرار دارد اما از نظر تولید رتبه یک کشور را دارد.

همدان امسال با تولید 64 هزار تن گردو سهم اش از کل تولید گردوی کشور به 23 درصد می رسد.

 تویسرکان هم با 5 هزارو 600 هکتار باغ گردو و تولید 15 هزارو 800 تن، 30 درصد گردوی تولیدی همدان را به خود اختصاص می دهد.

معاون باغبانی جهاد کشاورزی استان همدان گفت با وجود اینکه ایران پس از امریکا و چین سومین تولید کننده گردوی جهان است اما در صادرات گردو به جهان سهم بزرگی ندارد.

گردو های تولیدی در استان و کشور غیر یکنواخت هستند و گونه هایی که داریم بازدهی رضایتبخشی در تولید در واحد سطح ندارند. البته کارهایی در این زمینه آغاز شده است.

نخستین اقدام اصلاح باغ ها با استفاده از نهال های پیوندی است که بعد از پیوند، باغداران حتی در سال اول نیز محصول خواهند داشت.شهبازی می گوید: عملکرد در هکتار باغ های قدیمی همدان حدود 2.1 تن در هکتار است که باغ هایی که اقدام به اصلاح کرده اند به تولید 4.5 تن در هکتار باغ رسیده اند و خوشبختانه باغداران با مشاهده این نتایج از این طرح استقبال کرده اند.

وی مشکل دیگر باغ های قدیمی را سرمازدگی بهاره اعلام کرد و گفت: این مساله را نیز می توان با پیوند اقلام دیر گل ده حل کرد.

به گفته وی، در این منطقه درختانی وجود دارد که مخارج زندگی چند خانواده را نیز می دهد و این کار اینقدر جواب داده که این خانواده ها نیز برای اصلاح درختان پیشقدم شده اند.

 پیوند درختان گردو از 8 هزار پیوند در سال 96 به 125 هزار پیوند درسه ماهه اول سال جاری رسیده است.

تحویل نهال یارانه ای گردو به باغداران

در همین حال «شهمیرزاد» سمنان نیز یکی از مناطقی است که به دلیل داشتن گردو های با کیفیت زبانزد است.

«مهدی قراییان» مدیر باغبانی سمنان نیز به «ایران» می گوید: استان ما در مجموع 62 هزار هکتار اراضی باغی مثمر دارد که از این میزان 3 هزار و 350 هکتار به باغ های گردو اختصاص دارد. شهمیرزاد و روستاهای اطراف آن نیز خاستگاه تولید گردوی سمنان هستند.

وی تاکید می کند: آب و هوای شمال استان که شهمیرزاد نیز در آن واقع شده مستعد تولید گردو است.

البته نخستین محصول باغی سمنان پسته و پس از آن زردآلو ، انار و انگور است.

وی تصریح می کند: متاسفانه تغییرات آب و هوایی در سال های گذشته موجب شده هر یکی دوسال یکبار سرمازدگی باغ های استان را تهدید کند.

سال گذشته نیز باغ های گردوی سمنان دچار سرمازدگی شد و بخش بزرگی از تولید از بین رفت که در مجموع تولید گردوی سمنان به 2 هزار تن کاهش یافت.

معاون باغبانی جهاد کشاورزی سمنان نیز تاکید می کند: البته ما امسال نیز در برخی مناطق استان مانند شاهرود حدود 30 درصد و دامغان 50 درصد سرمازدگی در باغ های گردو داشتیم ولی انتظار داریم امسال به تولید 5 هزار تن برسیم.

وی می افزاید: چند سالی است برای رفع این مشکل، باغداران به پیوند ارقام دیر گل ده روی درختان گردو تشویق می شوند که جهاد کشاورزی هزینه 30 تا 40 درصد نهال ها را به شکل یارانه می دهد که با پیوند ارقام دیر گل ده احتمال سرمازدگی و از بین رفتن کل محصول به طور قابل ملاحظه کاهش می یابد.

به گفته وی در مجتمع 700 هکتاری کشت و صنعت شهمیرزاد که به همت 16 هزار نفر از اهالی منطقه ایجاد شده توانسته اند با پیوند ارقام جدید گردو از گزند سرمازدگی در امان بمانند.