آرشیو پنج‌شنبه ۲۷‌شهریور ۱۳۹۹، شماره ۴۷۴۵
دیپلماسی
۴

محسن بهاروند در جلسه شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی: از ایران انتظار تعهد یکجانبه نداشته باشید

گروه دیپلماسی: صحن شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی روز گذشته شاهد سخنرانی تند و تیز محسن بهاروند، معاون حقوقی و بین المللی وزارت امور خارجه درباره برجام، اقدام های ایران در واکنش به بدعهدی اعضای بین المللی این توافق هسته ای، تشریح اقدام غیرقانونی ایالات متحده در شورای امنیت علیه ایران و همچنین متهم شمردن کشورهای اروپایی در همراهی با تحریم های یکجانبه و ظالمانه ایالات متحده بود. نشست روز چهارشنبه در حالی برگزار شد که در نشست دوره ای تیرماه سه کشور اروپایی موفق شدند پیش نویس قطعنامه ای را برای محکومیت ایران به تصویب برسانند. در دو ماه گذشته مجموعه همکاری های انجام شده میان ایران و آژانس بین المللی انرژی اتمی به حل و فصل آن اختلاف ها منتهی شده و تهران در مقابل پایان یافتن سوال های آژانس با استناد به اسناد جاسوسی ادعایی رژیم اسراییل، اجازه دسترسی مدیریت شده به دو مکان مدنظر آژانس در اطراف تهران و اصفهان را صادر کرد.

رویکرد امریکا نسبت به ایران یک رویکرد ستیزه جویانه ایدئولوژیک است

محسن بهاروند در بخش هایی از سخنرانی خود در نشست شورای حکام گفت: گزارش مدیر کل بار دیگر نشان داد که سطح همکاری میان ایران و آژانس در همان سطحی که تاکنون بوده، است. حتی در شرایط دشوار ناشی از همه گیری کرونا، فعالیت های راستی آزمایی آژانس بدون هیچ مانعی انجام شده اند و بدون اخلال ادامه دارند. گزارش مدیر کل مجددا حاکی از این است که آژانس به انجام ماموریت خود در رابطه با فعالیت های راستی آزمایی تحت برجام، ادامه می دهد. ایران به همکاری با آژانس ادامه می دهد، اما یک سوال مهم در این میان مطرح است: اینکه آیا برجام و فعالیت های راستی آزمایی مطابق با آن می توانند با وجود فشارهای اعمالی امریکا و موقعیت دشواری که در مورد آن ایجاد کرده است، دوام بیاورند یا خیر؟ پاسخ من به این سوال، بله و خیر خواهد بود. همه چیز بستگی به جامعه بین المللی و طرف های کنونی برجام دارد. ایالات متحده امریکا از هیچ تلاشی برای باطل کردن این توافق دریغ نمی کند. رویکرد امریکا نسبت به ایران یک رویکرد ستیزه جویانه ایدئولوژیک است؛ هیچ توجیه دیگری نمی تواند این حجم از دشمنی امریکا علیه کشور من را توجیه کند. برجام و توافق هسته ای تنها گوشه ای از این نمایش هستند. بهاروند افزود: دیپلماسی امریکا صرفا مبتنی بر یکجانبه گرایی و زورگویی است، نه چندجانبه گرایی و همکاری. امریکا روحیه و توان خود برای ارایه راه حل های منصفانه برای حل مشکلات بین المللی را از دست داده است. زمانی که امریکا فقط یاد گرفته خواسته های خود را بر دیگران به دلیل برداشت غلط از قدرت سخت خود دیکته کند، چگونه قادر خواهد بود تا به نگرانی های دیگران احترام بگذارد، یا با دیگران بر مبنای برابر مذاکره و رایزنی های قابل قبول را برای همه طرفین ارایه کند؟ فراموش نکنید که زمانی سازمان ملل و چندجانبه گرایی نتیجه دیپلماسی امریکا بود. آن روحیه سال ها قبل از بین رفته است.

اسنپ بک، خرابکاری جدید امریکا در پوشش بحث حقوقی

معاون وزیر خارجه در ادامه با اشاره به مسیری که امریکا برای خروج از برجام رفت، افزود: رویکرد به اصطلاح «فشار حداکثری»، خسارات زیادی را به کشور من و مردم ایران وارد کرده است. ایالات متحده باید برای اقدامات اشتباه بین المللی خود پاسخگو باشد و متعهد شود خسارات علیه ایران را جبران کند. دولت ایالات متحده اخیرا وارد فاز دیگری از خرابکاری شده که به نوعی با یک بحث حقوقی منحرف شده است. آنها موضوع به اصطلاح اسنپ بک را براساس یک تفسیر عجیب و غیرحرفه ای و قرائتی خودسرانه از قطعنامه 2231 شورای امنیت مطرح کردند. آنها قصد داشتند تا از این قطعنامه استفاده کنند، به طوری که وانمود کنند که از مشارکت کنندگان در برجام هستند. چنین سوء تعبیر از یک سند بین المللی می تواند فقط از سوی کسی مطرح شود که نه کوچک ترین فهمی از حقوق بین الملل و نه قواعد تفسیر آن دارد یا فردی که دارای نیت شیطانی علیه یک ملت و یا جامعه بین المللی به عنوان یک کل است. تا آنجا که ما می دانیم، ایالات متحده امریکا از منابع انسانی بسیار خوبی برخوردار است و بنابراین مورد اول نمی تواند باشد. اما سیاستمدارانی کوته بین و بی ملاحظه از جمله در منطقه ما وجود دارند که از این دیدگاه بی پایه امریکا حمایت می کنند. آن گونه که ما آنها را می شناسیم، آنها احتمالا از هر دو خصوصیت ذکرشده فوق بهره می برند.

فقط ایالات متحده را مقصر نمی شناسیم

بهاروند افزود: ریشه همه این مخاصمات که آژانس نیز در بخش فنی و تخصصی آن به نحوی درگیر شده است، در یکجانبه گرایی و ناکارآمدی مدیریت جهانی فعلی است. ما فقط ایالات متحده را مقصر این وضعیت در جهان نمی دانیم. بلکه اعتقاد داریم کشورهایی که در حرف وانمود می کنند مخالف یکجانبه گرایی هستند اما آنها را در عمل حمایت می کنند، به همان اندازه مسوول چنین بی ثباتی و آشوب در روابط بین المللی هستند. من این پدیده را یکجانبه گرایی منفعل می نامم. اگر یک عضو جامعه بین المللی که در برابر تدابیر یکجانبه غیرقانونی برای منافع کوته بینانه خود تسلیم شده، و منافع، ارزش ها و حقوق جامعه بین المللی را رها کند، این یک اقدام یکجانبه گرایی منفعل است. باید مد نظر داشت که نصیحت و توصیه به کشورهای یکجانبه گرا برای کنار گذاشتن چنین اقداماتی فایده ندارد، بلکه اعضای جامعه بین المللی نیاز دارند تا به صورت جمعی در مقابل یکجانبه گرایی مقاومت کرده تا قواعد و نظم بین المللی ارتقا یابد؛ در غیر این صورت، باید آماده پریدن به عقب و به دوران پیش از جنگ جهانی دوم باشیم.

وظیفه اخلاقی دارید این لیست را به خاطر بسپارید

معاون حقوقی و بین المللی وزارت امور خارجه افزود: برخی در این نشست به عمد یا ناخواسته در تلاشند تا مکان قربانی و جانی را تغییر دهند. حتی برخی تمایلی ندارند که از ایالات متحده به عنوان کسی که از توافق خارج شده و وضعیت فعلی نتیجه اقدامات آن است، نام ببرند. با چنین روشی در سازمان های بین المللی، باور اینکه چندجانبه گرایی می تواند زنده بماند، دشوار است. اگر به واقعیت های موجود اهمیت ندهید، اظهارنظر در مجامع بین المللی آسان است. شما با تحریم ها و فشار حداکثر ایالات متحده روبرو نیستید. بیماران سرطانی شما بدون دارو نمی مانند. فرزندان شما با بیماری EB با درد کشنده ای که ماه ها و ماه ها برای دارو انتظار می کشند، زندگی نمی کنند. میلیاردها دلار از دارایی های شما به طور غیرقانونی توقیف نمی شود. اما شما وظیفه اخلاقی دارید که این لیست و لیست طولانی را تا حد زیادی به خاطر بسپارید تا بتوانید نظرات واقع بینانه بدهید. ایران بارها تمایل خود را برای اجرای کامل و موثر توافق نشان داده است و ما باید کمی واقع بین باشیم. ایالات متحده از توافق هسته ای خارج شده و تحریم های حداکثری علیه کشور من اعمال کرده است. ما به تعهدات خود در توافق پایبند هستیم، اما در عین حال برخورداری از حقوق مندرج در آن تقریبا غیرممکن است. بنابراین، ایران در چارچوب توافق از حقوق جبران کننده خود استفاده می کند. با این حال، ما آماده هستیم تا اقدامات جبرانی را به محض اینکه بتوانیم از حقوق مندرج در توافق به طور آزادانه برخوردار شویم، برگردانیم. بهاروند در پایان با طرح دوباره این سوال که آیا برجام و بازرسی های مرتبط با آن که توسط آژانس انجام می شود، می تواند کماکان باقی بماند، گفت: تا زمانی که اعضای جامعه بین المللی به طور محکم در مقابل سیاست های یکجانبه گرایی امریکا ایستادگی کنند و ارزش ها، هنجارها و حقوق جامعه را ارتقا دهند، جواب بله خواهد بود. اگر ما بتوانیم تعادل بین حقوق و تعهدات ایران را که توسط برجام مقرر شده است، برقرار کنیم، دوباره پاسخ مثبت خواهد بود. نمی توان از کشور من انتظار داشت که همه تکالیف برجام را رعایت کند، بدون آنکه از حقوق تعیین شده آن برخوردار نباشد. هیچ توافق بین المللی بدون تناسب بین اجرای حق و تکلیف، نمی تواند برای مدت خیلی طولانی پایدار باشد. برجام نیز از این قاعده مستثنی نیست. نباید فراموش کرد تا تعهدات اتحادیه اروپا و سه عضو اروپایی برجام را یادآوری کنم. آنها باید تعهدات خود را به طور کامل و موثر ذیل برجام اجرا کنند. و البته پاسخ سوال مطرح شده منفی خواهد بود اگر ایران نتواند از حقوق خود طبق برجام و قوانین بین المللی به طور کلی بهره مند شود. در صورت عدم توازن بین حقوق و تعهدات ایران براساس توافقنامه و تضعیف چندجانبه گرایی و تداوم حاکمیت یکجانبه گرایی به صورت فعال یا منفعل، باز هم پاسخ منفی است.

بی تعارف با اعضای شورای حکام

بیماران سرطانی شما بدون دارو نمی مانند. فرزندان شما با بیماری EB با درد کشنده ای که ماه ها و ماه ها برای دارو انتظار می کشند، زندگی نمی کنند. میلیاردها دلار از دارایی های شما به طور غیرقانونی توقیف نمی شود. اما شما وظیفه اخلاقی دارید که این لیست و لیست طولانی را تا حد زیادی به خاطر بسپارید تا بتوانید نظرات واقع بینانه بدهید. ایران بارها تمایل خود را برای اجرای کامل و موثر توافق نشان داده است و ما باید کمی واقع بین باشیم. ایالات متحده از توافق هسته ای خارج شده و تحریم های حداکثری علیه کشور من اعمال کرده است.