آرشیو پنج‌شنبه ۲۷‌شهریور ۱۳۹۹، شماره ۴۹۸۷
بورس
۱۱
عرضه اولیه

«دنیای اقتصاد» بررسی می کند : سه عرضه اولیه ای که کمترین خریدار را داشتند

امیرعباس کلهر

دنیای اقتصاد : خیلی ها می گویند امسال سال متفاوتی برای بورس ایران بوده است. یکی از ملاک های این افراد که معتقدند تغییر و تحولاتی جدی در بورس ایران رخ داده که در آینده این حوزه تاثیرگذار است، عرضه های اولیه است. شاید شما هم در جمع های مختلف، گروه های تلگرام یا شبکه های اجتماعی اخبار عرضه های اولیه را شنیده باشید. عرضه هایی که پشت سر هم در صف قرار می گرفتند تا در بورس عرضه شود. در چنین وضعیتی که تعداد عرضه های اولیه زیاد است، یکی از سوال های همیشگی این است که کدام عرضه اولیه بیشترین یا کمترین میزان خریدار را داشته است؟ در این ستون سراغ سه سهامی رفته ایم که در زمان عرضه کمترین خریدار را داشته اند و سعی کرده ایم چرایی این موضوع را بررسی کنیم.

صبا تامین

این عرضه اولیه از نخستین عرضه های اولیه امسال بود که چهارشنبه بیستم فروردین ماه در فرابورس ایران با شرایطی که به هر کد معاملاتی 812 سهم تعلق می گرفت عرضه شد. با این حساب یک میلیون و 900 هزار نفر برای خرید این عرضه اولیه پول پرداخت کرده بودند. عرضه صبا تامین در بورس، چند روزی بعد از صحبت های حسن روحانی، رئیس دولت دوازدهم درباره بورس و حمایت از آن بود. او در اولین جلسه هیات دولت در سال 99 گفته بود که «برای حرکت تولید باید این نوع سهام در بورس و فرابورس عرضه شود تا شاهد یک تحول در کشور بزرگ باشیم.» البته این نکته را هم باید در نظر داشته باشیم که این عرضه اولیه با شیوع گسترده ویروس کرونا در کشور همزمان شده بود. روزهایی که مدام درباره این ویروس صحبت می شد و همه جا تقریبا خلوت بود. برای همین یکی از دلایل اینکه این عرضه اولیه خریدار کمی داشته، می تواند همین موضوع باشد چرا که خیلی از افراد تا قبل از تشویق و حمایت های دولت از بورس و تبلیغ صداوسیما و سایر رسانه های دولتی مبنی بر حضور مردم در بورس، کد بورسی نداشتند و خیلی ها هم حاضر نبودند در شرایطی که مدام از ویروس کرونا صحبت می شد، به دفاتر پیشخوان بروند و مراحل ثبت نام و احراز هویت را انجام بدهند. در نهایت یکی از نکاتی که درباره این سهم باید بدانید این است که میانگین تعداد خریداران از زمان عرضه تا زمان تنظیم این گزارش 30هزار و 690 و میانگین تعداد فروشندگان 21هزار و 940 نفر بوده است.

شستا

پنج ماه پیش روبه روی دفاتر پیشخوان دولت صف آدم هایی را می دیدید که در نوبت ایستاده بودند تا مراحل دریافت کد بورسی را انجام دهند. همه جا صحبت از بورس بود. همه تلاش می کردند صف را دور بزنند و خیلی زودتر کد بورسی خود را دریافت کنند. همه شنیده بودند که قرار است شستا در بورس عرضه شود و این نقطه ای بود که افراد زیادی برای دریافت کد بورسی اقدام کردند تا بتوانند چهارشنبه 27 فروردین ماه، بخشی از هشت میلیارد سهم معادل 10 درصد از سهام شرکت سرمایه گذاری تامین اجتماعی را خریداری کنند. براساس اطلاعیه آن زمان سازمان بورس، به هر کد حداکثر 10 هزار سهم در دامنه قیمتی 8هزار و 500 تا 8هزار و 600 ریال تعلق می گرفت و با این حساب دو میلیون و 100 هزار کد در این عرضه اولیه شرکت داشتند. همان روز عرضه شستا، رئیس جمهور در جلسه هیات دولت درباره عرضه شستا در بورس بیان کرد که عرضه سهام شستا به عنوان بزرگ ترین عرضه سهام در بورس نشان دهنده حرکت در مسیر قول دولت به مردم است که تداوم این روند می تواند نقش مهمی در مبارزه با فساد و شفاف سازی در کشور داشته باشد. روحانی حتی اعلام کرد که در تاریخ بورس شاید برای اولین بار است که چنین عرضه بزرگی صورت می گیرد و گفت: کل شرکت های شستا که حدود 180 بنگاه و شرکت بزرگ است، همه با هم عرضه می شوند که مدل جدیدی است که امروز شروع می شود.

اما شستا دومین عرضه اولیه ای است که جایگاه خریداران آن کم است. علت آن هم این است که در زمان عرضه اولیه آن افراد کمی کد بورسی داشتند و هرچند ثبت نام کرده بودند اما مراحل احراز هویت سجام و کارگزاری بیشتر از 10 روز به علت شلوغی طول می کشید و به همین دلیل از خرید جا ماندند. با این شرایط تعداد فروشندگان شستا از زمان عرضه تا لحظه تنظیم این گزارش 24هزار و 449 نفر و تعداد خریداران هم 50هزار و 69 نفر است. شستا همچنان جزو سهام پرطرفدار بورس است که در پرتفوهای زیادی جا خوش کرده است و کمتر کسی راضی می شود به خاطر سودش از آن دل بکند.

غگیلا

سوم اردیبهشت ماه بود که حسن روحانی در جلسه هیات دولت اعلام کرد در هفته های آینده خبرهای خوبی از بورس و بازار سرمایه به مردم خواهد رسید و بازار بورس یکی از راه های حرکت اقتصادی ماست. یک هفته بعد، روزی بود که سومین عرضه اولیه سال 99 به نام شرکت شیر پاستوریزه پگاه گیلان رقم خورد. عرضه ای که به هر متقاضی معادل 15 سهم در سقف قیمتی 12هزار و 507 ریال تعلق گرفت و ارزش این سهام با احتساب کارمزد آن حدود 19 هزار تومان بود. این عرضه اولیه جزو عرضه های اولیه امسال بود که تا اردیبهشت ماه رکورد مشارکت در عرضه اولیه را شکست و 2 میلیون و 357 هزار و 362 نفر این سهم را خریداری کردند. اگر حمایت ها و تشویق های رئیس جمهور برای حضور مردم در بورس را که در آن زمان رکوردشکن شده بود، کنار بگذاریم، یکی از علت های این افزایش خرید، احراز هویت سامانه سجام و دسترسی کاربران به پنل معاملاتی کارگزاری خود بود. حالا خیلی ها که برای خرید شستا مراحل احراز هویت را انجام داده اما موفق به خرید نشده بودند، موفق به دریافت کد بورسی شده و با غگیلا شروع به خرید عرضه های اولیه کردند و به مرور و با اعتماد مردم به صحبت های دولتی ها، روند خرید عرضه های اولیه روندی صعودی به خود گرفت. برای مثال در همان روز دهم اردیبهشت ماه شاخص بورس بیش از 32 هزار واحد رشد کرد و به 878 هزار و 122 واحد رسید تا فصل جدیدی در این بازار رقم بخورد.