آرشیو سه‌شنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۱، شماره ۵۲۳۷
صفحه آخر
۱۲
نگاه آخر

به دروغ عادت نکنیم

تبسم نمازی

این روزها اخبار دروغ و شایعات، بسان نقل و نبات در فضای کشور پخش می شود. دروغ و دروغگویی نه تنها قبح خود را از دست داده که گاهی حتی گویی مقدس شده است. آنهایی که گاهی به آسانی خبر نادرست در رسانه های رسمی  و دروغ هایی که بعضی با ادعای مبارزه با فساد و افشاگری علیه ساختار حاکم منتشر می کنند و سازندگانش خود را همچون قهرمانان راه آزادی جلوه می دهند، خود را در این امر محق می بینند. جالب اینکه این سازندگان و منتشرکنندگان دروغ اعتبارشان زائل نمی شود، بلکه بر صدر هم می نشینند و قدر هم می بینند و جماعتی همچنان منتظر تا آخرین اخبار داغ و افشاگری های بعدی شان را بشنوند.  اما چرا در جامعه امروز ایران دروغ مقدس شده؟ می گویند کورش از اهورامزدا می خواهد تا مردمش را از سپاه دشمن، خشکسالی و دروغ در امان دارد. اما چرا کورش مثلا از اهورامزدا نخواست که سرزمینش را از سیل یا بیماری در امان نگه دارد؟ هر کسی از خدا می خواهد او را از بلیه ای در امان دارد که بر او رفته است. چنانکه ما امروز از خدا نمی خواهیم که ما را ازسونامی یا آتش فشان در امان بدارد. به واقع با استناد به همین دعا و آرزوی کورش، نمی توان گفت که مردم ایران زمین، امروز دروغگوتر از نیاکان خود هستند، چراکه می توان فهمید دروغ در گذشته ما چنان ریشه دار است که جز توسل به دعا، چاره ای برای رهایی از آن نداشتیم. رذائل اخلاقی مشکلی است که قرن ها فلاسفه به دنبال رفع آن از جان بشریت بوده و هستند اما این رذائل که گویی به سبب ذات انسانی حذفش غیرممکن است، شاید تعدیلش امکان پذیر باشد. نیاز انسان به زیست در ساحتی امن لازم می دارد که محیط پیرامونش پاکیزه باشد. انسان برای داشتن آرامش و سلامت روان نیاز دارد که بتواند اعتماد کند، به خانواده به دوستان و همکاران و در ساحتی بزرگ تر به جامعه و حکومتش. او نیاز دارد برای پرداختن به برنامه های کلان و رو به پیش در زندگی، اخبار درست از محیط اطرافش بگیرد. این اخبار، مثل یک نگاه سا ده به آسمان است که دریابیم امروز هوا آفتابی هست یا نه، تا برسد به آگاهی از پیچیده ترین وقایع پیرامون مان. وقتی انسان نتواند از محیط، اعتماد و به تبع آن امنیت کسب کند، به همان شکل هم توان تولید اعتماد و امنیت را نخواهد داشت. در تداوم چنین وضعی، حاصل کار تنها فروپا شی روانی است و ازآن هرگز چیز بهتری تولید نخواهد شد. اما امروز گویا کسانی دروغ را وسیله مبارزه با دروغ و فساد و تباهی کرده اند و در بی نهایتی به نام فضای مجازی و باز تولید لایه وار و نامتناهی دروغ های ساخته شده آن دروغ ها را پی می گیرند. آیا به همین واسطه می توان گفت که امروز مردم ایران دروغگوتر از نیاکان خود هستند؟ یا آیا می توان این گونه چنین تصور کرد که ما مردمان این خطه تلاش کمتری در کج زدایی داشته و به جایی رسیده ایم که با توسل به پلشتی به جنگ پلشتی برخاسته ایم؟ آنها که به خیال خود با دروغ به جنگ دروغ و فساد می روند یا نا دانند یا اتفاقا برعکس به دنبال تحمیق مردمی هستند که نمی دانند فردا روز نمی توان آنها را به همین سبب بازخواست کرد. مگر می شود کاذبی را مورد بازخواست قرار داد وقتی که پاسخش هم کذب است؟ اینجاست که نقش حکومت ها در پالایش جامعه با کمک رسانه های آزاد و مستقل در انتقال اخبار درست به مردم و کسب اطمینان و اعتماد آنها راه را بر کذابان و کذب فروشان بسته و به سلامت جامعه کمک کنند، چراکه در نبود رسانه های آزاد، مرجعیت و اعتبار از رسانه های رسمی گرفته شده و کذب فروشان و فیک نیوزها، سوداگران قاطع چنین بازار مکاره ای خواهند بود و مردمی هم که به انتشار اخبار دروغ اینان می پردازند یا دانسته دروغ می گویند که از دروغگویانند و وای بر آنان یا نادانند که باز هم وای بر آنان.