آرشیو چهار‌شنبه ۱ تیر ۱۴۰۱، شماره ۶۲۴۳
بین الملل
۱۸
گزارش

چپ گرایان، پایگاه سنتی غرب در کلمبیا را هم تسخیر کردند

دیپورت امپریالیسم

سعید سبحانی

در حالی که مقامات آمریکایی در شوک ناشی از پیروزی چپ گرایان در پرو و شیلی به سر می بردند، شکست غیرمنتظره و بی سابقه متحدان واشنگتن در کلمبیا، شوک غیر قابل تصوری را به کاخ سفید وارد ساخته است. به این ترتیب زنجیره سوسیالیسم و مبارزه با استعمار آمریکایی بیش از پیش در محدوده جغرافیایی و سیاسی آمریکای جنوبی و مرکزی گسترش یافته است. گوستاوو پترو، عضو پیشین جنبش چریکی ام 19 که تغییرات اجتماعی و اقتصادی بنیادی را وعده داده، پیروز انتخابات ریاست جمهوری کلمبیا شد. او اولین ترقی خواه در تاریخ این کشور است که رئیس جمهور می شود. پترو با اختلاف نامنتظره حدود 716هزار و 890 رای، رودولفو هرناندز، غول صنعت ساخت وساز را شکست داد.

طرح های پترو به ویژه ممنوعیت برنامه های جدید نفتی بعضی از سرمایه داران را شوکه کرده با این حال او قول داده است به قراردادهای جاری متعهد بماند. پترو 62ساله گفت وقتی به دلیل همکاری با چریک ها در بند بود، نیروهای نظامی او را شکنجه کرده اند. پیروزی احتمالی او باعث شد مقام های بلندپایه نیروهای مسلح برای تغییر آماده شوند. فرنسیا مارکز، معاون فعلی پترو، یک مادر مجرد که سابقا خانه دار بود، اولین زن آفریقایی کلمبیایی خواهد بود که معاون ریاست جمهوری می شود.پترو همچنین وعده داد توافق نامه صلح 2016 با شورشیان فارک را به طور کامل اجرا کند و به دنبال مذاکره با چریک های هنوز فعال ئی ال ان  باشد. او پس از آشفتگی های موجود در شمارش آرای کنگره در ماه مارس، تردیدهایی را در مورد درستی این آرا مطرح کرد و پیش از این به رای دهندگان توصیه کرد برگه های رای خود را بررسی کنند تا هیچ گونه علامت نامربوطی که آنها را نامعتبر کند، نداشته باشند. تعلق خاطر رئیس جمهور جدید کلمبیا به جنبش ام 19 بار دیگر نام این جنبش چریکی را بر سر زبان ها آورده است. ام 19  در انتخابات تقلبی ریاست جمهوری 19آوریل 1970 شروع به فعالیت کرد. در این انتخابات، اتحاد ملی مردمی از پیروزی انتخاباتی محروم شد. ایدئولوژی ام 19   ترکیبی از ناسیونالیسم و سوسیالیسم انقلابی است ولی هدف اصلی آن برقراری دموکراسی در کلمبیا بود. این حزب ایده هایش را از دیگر گروه های چریکی آمریکای جنوبی مانند توپامارو در اروگوئه و مونتونروس در آرژانتین گرفت.

  توفان چپ گرایان در سانتیاگو

سال گذشته، گابریل بوریچ، نامزد سوسیالیست و چپ گرای انتخابات ریاست جمهوری شیلی، پیروزی تاریخی و بزرگی را در سانتیاگو به دست آورد. گابریل بوریچ 35ساله، رهبر پیشین جنبش دانشجویی شیلی با کسب 56درصد آرا، موفق شد خوزه آنتونیو کاست، نامزد جریان محافظه کار افراطی (مورد حمایت غرب) را شکست دهد. 

او به این ترتیب جوان ترین رئیس جمهور تاریخ شیلی و یکی از جوان ترین رهبران جهان خواهد بود. ائتلاف احزاب چپ شیلی با عضویت حزب کمونیست این کشور در حالی در انتخابات ریاست جمهوری به پیروزی دست یافت که این دوره از انتخابات به دلیل فضای دوقطبی و برنامه های کاملا متضاد بوریچ و کاست از زمان بازگشت دموکراسی به شیلی در سال 1990 بی سابقه محسوب می شد. این پیروزی در سایه مشارکت 55درصدی به دست آمد؛ مشارکتی که از زمان لغو قانون مشارکت اجباری در انتخابات ریاست جمهوری شیلی (سال 2012) بی سابقه است.

  شوک سوسیالست های پرو به کاخ سفید

اما در سال 2021 و در انتخابات ریاست جمهوری پرو، پدرو کاستیلو، نامزد حزب سوسیالیست که از مخالفان مداخله گرایی و سیاست های امپریالیستی واشنگتن به شمار می آید، به عنوان رئیس جمهور انتخاب شد. کاستیلو که در یک روستا معلم بود، 51سال دارد و در یک خانواده کشاورز متولد شده است. او که سال 2017 اعتصابات معلمان را رهبری کرده بود به عنوان نامزد حزب چپ گرا و مارکسیست لنینیست «پروی آزاد» در انتخابات شرکت کرد. پیروزی کاستیلو برای آمریکا غیرمنتظره بود. کاستیلو از زمان حضور خود در پرو، اجازه تکرار سیاست های غرب گرایانه دولت قبلی پرو را نداده و فراتر از آن، ارتباطات خود را با زنجیره سوسیالیستی شکل گرفته در آمریکای لاتین تقویت کرده است.

 اورتگا هنوز ایستاده است

سال گذشته میلادی در حالی که دولت آمریکا و متحدان اروپایی آن در شوک ناشی از شکست طرفداران و مهره های خود در انتخابات ریاست جمهوری پرو به سر می بردند، دانیل اورتگا، رئیس جمهور چپ گرای نیکاراگوئه با کسب 76درصد آرا، بار دیگر در مسند قدرت ابقا شد. رهبر 75ساله ساندنیست ها پس از پیروزی مجدد در انتخابات از سوی آمریکا و اتحادیه اروپایی تهدید شد اما تجربه زندگی سیاسی اورتگا مملو از همین تهدیدات غرب است. اکنون دیگر نمی توان صرفا کشورهای ونزوئلا، کوبا، نیکاراگوئه و بولیوی را کانون های مبارزه با سیاست های غرب در این منطقه دانست. پرو و شیلی نیز به دیگر اجزای زنجیره سوسیالیسم در آمریکای لاتین تبدیل شده اند.

 داسیلوا در راه بازگشت

در این میان، شکست دیگری نیز در انتظار آمریکا و غربگرایان در آمریکای لاتین است. این شکست مربوط به انتخابات ریاست جمهوری برزیل است. بر اساس نتایج آخرین نظرسنجی های صورت گرفته، لولا دا سیلوا، رئیس جمهور پیشین سوسیالیست برزیل با کسب 41درصد آرا در مقابل ژائیر بولسونارو، رئیس دولت کنونی این کشور با 23درصد آرا در انتخابات ریاست جمهوری 2022 برزیل پیروز خواهد شد. پیروزی سوسیالیست ها در برزیل، ضربه بسیار مهلکی را بر پیکره کاخ سفید وارد خواهد کرد.

حضور سوسیالیست ها در برزیل، زنجیره ضد آمریکایی شکل گرفته در آمریکای مرکزی و جنوبی را تکمیل خواهد کرد. در یک جمع بندی کلی، شاهد در هم شکستن منظومه امپریالیستی آمریکا در آمریکای لاتین هستیم. این بار دامنه و وسعت پیروزی چپ گرایان نسبت به سال های ابتدایی قرن جدید نیز بیشتر است.