آرشیو پنج‌شنبه ۲ تیر ۱۴۰۱، شماره ۵۲۳۹
جامعه
۶
یادداشت

قلب پسر جوانی که در سینه یک دختر می تپد!

(1)
محمد بلوری

مادری را می شناختم که هر هفته یک روز به دیدن دختری می رفت تا صدای تپش قلب پسر جوانمرگش را در سینه این دختر بشنود. پسری که در تصادف موتوسیکلت کشته شده بود و قلب تپنده اش را در یکی از بیمارستان های تهران به سینه دختر نوجوان پیوند زده بودند. دختری که قلب بیمارش در حال باز ایستادن از تپش بود و اگر قلبی در حال تپیدن را به سینه اش پیوند نمی زدند هر لحظه بیم آن می رفت قلب بیمارش از ضربان باز ایستد و تسلیم مرگ شود تا اینکه در آخرین لحظات حیاتش مادری حاضر شد قلب پسر جوانمرگش را به سینه این دختر پیوند بزنند. جوانی که هنگام موتورسواری در تصادف با یک خودرو دچار مرگ مغزی شده بود و پزشکان هشدار داده بودند هرگز به زندگی باز نخواهد گشت و مادر سوگوار با یافتن دختری در آستانه مرگ تصمیم گرفته بود تا قلب پسر جوانمرگش را که از تپیدن باز نایستاده به سینه دختر نوجوان پیوند بزنند تا همچنان در سینه این دختر به ضربانش ادامه دهد. پس از این پیوند موفقیت آمیز بود که هر هفته به دیدار خانواده این دختر نجات یافته می رفت و در این دیدار سرش را به سینه این دختر می گذاشت تا صدای قلب پسر جوانمرگش را که درون سینه او می تپید، بشنود. در دهه هفتاد بود که دکتر ماندگار با یاران جراحش پیوند قلب را در تهران آغاز کرده بودند. ده ها دختر و پسر و زنان و مردان در لیست انتظار پیوند قلب بودند اما به علت نبودن قلب برای پیوند گاه به گاه یک یا چند نفر از این بیماران قلبی تسلیم مرگ می شدند چون بیشتر خانواده های سوگوار به خاطر باورهای غلط حاضر نمی شدند قلب تپنده مرده ای را که دچار مرگ مغزی شده است از بدن مرده جدا کنند و به سینه دیگری پیوند بزنند معمولا تا زمانی که قلب مردگان مغزی در حال تپیدن بود امکان پیوند به سینه بیماران وجود داشت و قلب یک مرده مغزی هرگاه از تپش می ایستاد دیگر برای پیوند به سینه یک بیمار به کار نمی آمد. با نخستین پیوند قلب که در سال 1346 در آفریقای جنوبی توسط جراحی به نام دکتر کریستین بارنارد در «کیپ تاون» این کشور انجام گرفت و سپس در نقاط مختلف جهان معمول شد تا اینکه دکتر محمدحسین ماندگار و جراحان اکیپ پزشکی اش در 31 فروردین سال 1372 اولین عمل پیوند قلب در تاریخ کشورمان را به طور موفقیت آمیزی انجام دادند به طوری که امروزه ایران در باشگاه 10 کشور برتر جهان در زمینه پیوند قلب قرار دارد اما در سال 1346 با آغاز پیوند قلب در آفریقای جنوبی توسط دکتر بارنارد که جهانیان در بهت و حیرت چنین پیوندی قرار گرفته بودند، جراحان ممتاز اروپایی از این جراح سفیدپوست آفریقای جنوبی درخواست کردند به اروپا سفر کند و دستاوردهای جراحی خود را درباره این پیوند شگفتی آور برای آنان تشریح کند. 

در جریان این سفر علمی دکتر بارنارد به مجمع مهم جراحان جهان در اروپا بود که باخبر شدیم این پیونددهنده قلب از انسان به انسان قرار است در میانه راه رفتن به اروپا برای مدت بیست و چهار ساعت به عنوان مهمان ویژه دولتی در ایران اقامت کند و ضمن گشت و گذار در کشور با جراحان ایران هم دیدار کند. در آن زمان که در روزنامه کیهان مسوولیت صفحات حوادث و گزارش را به عهده داشتم سردبیر روزنامه (سید حسین عدل) یک روز مرا خواست و گفت: «دو روز دیگر دکتر بارنارد در راه سفر به اروپا وارد تهران می شود و قرار است در مدت اقامت کوتاهش سری هم به روزنامه کیهان بزند و از این موسسه مطبوعاتی بزرگ خاورمیانه دیدن کند. باید هرچه زودتر برنامه ای طراحی کنی تا در روزی که دکتر بارنارد وارد تحریریه روزنامه می شود، اجرا کنیم.»  وظیفه و مشکلی که بر عهده ام گذاشته شده بود. نمی دانستم چه برنامه ای را طراحی کنم که برای دکتر بارنارد و دیگر حاظران در روزنامه جالب توجه باشد. سردرگم مانده بودم که چه کنم و چه برنامه ای را تدارک ببینم. آن شب را تا سحر بیدار مانده بودم و به چنین برنامه ای فکر می کردم. صبح روز بعد وقتی وارد تحریریه روزنامه شدم سردبیر مرا خواست و پرسید: «برای روز دیدار دکتر بارنارد از روزنامه کیهان چه فکری کرده ای جوان حادثه نویس؟» 

گفتم: «باید دختری را پیدا کنم که در آستانه مرگ و زندگی در تحریریه روزنامه با دکتر بارنارد دیداری داشته باشد و بگوید حالا که محکوم به مرگ شده حاضر است قلبش را به دکتر بارنارد ببخشد تا به سینه یک دختر دیگر پیوند بزند تا از مرگ نجاتش بدهد!» پیشنهادی که حادثه عجیبی به بار آورد...