آرشیو چهارشنبه ۱۳ خرداد ۱۴۰۵، شماره ۶۳۳۷
سیاست
۲
رو در رو با سوژه

حسن هانی زاده در گفت و گو با «اعتماد» از 24 ساعت پرتنش در مذاکرات می گوید

پشت پرده عقب نشینی اسراییل در برابر هشدار تهران

گروه سیاسی: آمادگی نظامی در کنار دیپلماسی، تنها راه مهار زیاده خواهی های اسراییل است.مذاکرات ایران و امریکا و فضای عمومی منطقه روز گذشته 24 ساعت پر التهاب را سپری کرد. 24ساعتی که از تهدید حمله به ضاحیه جنوبی و دستور تخلیه توسط اسراییلی ها آغاز شد و پس از واکنش قاطع ایران برای پاسخگویی متقابل و اعلام حمله به بخش های شمالی سرزمین های اشغالی، ساعات پر استرسی را پشت سر گذاشت. قرارگاه خاتم به ساکنان شمال اسراییل هشدار داد که در صورت حمله به ضاحیه، «اگر نمی خواهند آسیب ببینند، منطقه را ترک کنند.» ایران روز دوشنبه تاکید کرد که تجاوز به بیروت از سوی اسراییل، نقض آتش بس تلقی خواهد شد و با پاسخ ایران مواجه می شود. پس از آن بود که فارس از گفت وگویی تلفنی بین دونالد ترامپ، رییس جمهور امریکا و بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم صهیونیستی خبر داد که آکسیوس آن را پرتنش توصیف کرد. این 24ساعت پر التهاب اما با تماس تلفنی ترامپ با نتانیاهو و عقب نشینی اسراییل از حمله به لبنان پایان یافت. رویکردی که سعید لیلاز در گفت وگو با «اعتماد» آن را برتری دوباره قدرت میدانی ایران بر طرف مقابل ارزیابی می کند و معتقد است این قدرت نظامی دو طرف است که نهایتا سرنوشت جنگ در منطقه را تعیین می کند. در کشاکش این ارزیابی های تحلیلی اما روایت های مختلفی از مکالمه تلفنی دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو که به گفته رییس جمهور امریکا مانع حمله برنامه ریزی شده اسراییل به ضاحیه بیروت شد، در رسانه های داخلی و بین المللی منتشر شده است. آکسیوس این مکالمه را پرتنش توصیف کرد و فارس از عصبانیت ترامپ در این مکالمه خبر داده است . شخص ترامپ با انتشار پستی در شبکه اجتماعی اش اعلام کرد که از نخست وزیر اسراییل خواسته است به بیروت حمله عمده انجام ندهد و بنیامین نتانیاهو هم دستور داده است که «سربازانش بازگردند.»این همه روایت ترامپ نیست، ترامپ در این مکالمه از تماس با نمایندگان حزب الله نیز خبر داد و گفت که هم اسراییل و هم حزب الله موافقت کرده اند که از حمله به یکدیگر خودداری کنند.
اسراییلی ها چه می گویند؟

برای بررسی ابعاد مختلف مکالمه ترامپ و نتانیاهو بد نیست نگاهی هم به چهره ها و رسانه های اسراییلی انداخته شود. نیوز اسراییل در گزارشی در این رابطه نوشت: ترامپ به شدت از تهدید ایران به خروج از مذاکرات وحشت زده شد و نتانیاهو را مجبور کرد فورا تهاجم به بیروت را متوقف کند. به نوشته این رسانه عبری زبان، ایران با خروج خود از مذاکرات سبب شد تا ترامپ تسلیم شود و دست و پای نتانیاهو را ببندد، بدین شکل در آخرین لحظات از وقوع یک درگیری خطرناک در لبنان جلوگیری به عمل آمد. این رسانه افزود: نادیده گرفتن این زمانبندی تقریبا غیرممکن است. تنها چند ساعت پس از آنکه تهران اعلام کرد مذاکرات با واشنگتن را در اعتراض به حملات اسراییل به بیروت به حالت تعلیق درآورده است، ترامپ، بیانیه ای غیرمعمول صادر کرد و در آن توضیح داد که با بنیامین نتانیاهو صحبت کرده است، مبنی بر اینکه هیچ نیروی اسراییلی در بیروت حضور نخواهد داشت و هر نیرویی که در مسیر این شهر بوده، بازگردانده شده است. نویسنده گزارش ادامه داد: اگر واقعا ارتباط مستقیمی بین این دو رویداد وجود داشته باشد، پیامدهای آن بسیار گسترده است: ترامپ به این نتیجه رسید که ادامه فعالیت اسراییل در لبنان، فرصت نجات کانال مذاکره با ایران را به خطر می اندازد و می تواند منجر به فعال شدن اهرم فشار بیشتر ایران، به ویژه از طریق حوثی ها در یمن و تهدید خطوط کشتیرانی در تنگه باب المندب شود. نفتالی بنت نیز به این موضوع واکنش نشان داد و در ایکس نوشت: «قدس. بیت شمش. لبنان. غزه. مکان های مختلف، اما داستان یکی است. کابینه ای که کنترل حاکمیت اسراییل را از دست داده است در هرج و مرج مطلق به سر می برد. ما امنیت را به اسراییل باز خواهیم گرداند.»این همه ماجرا نبود، آویگدور لیبرمن نیز به جمع واکنش ها پیوست و در حساب ایکس خود در حمله ای مستقیم به نتانیاهو نوشت: «این یک نخست وزیر نیست، بلکه او یک عروسک خیمه شب بازی است.»ایتمار بن گویر، وزیر امنیت داخلی نوشت: «آقای نخست وزیر، شما گفته اید که یک نخست وزیر قوی در صورت امکان به رییس جمهور امریکا «بله» و در صورت لزوم «نه» می گوید. اکنون زمان آن رسیده است که به دوستمان، رییس جمهور ترامپ، «نه» بگوییم. اکنون زمان آن رسیده است که آنچه برای حمله به حزب الله، آزادی سربازانمان و بازگرداندن امنیت در شمال لازم و ضروری است، انجام دهیم.»

ترامپ از نتانیاهو ناراضی است

در حالی که تحولات 24 ساعت اخیر در منطقه غرب آسیا با گمانه زنی های بسیاری همراه بوده است، حسن هانی زاده، تحلیلگر حوزه سیاست خارجی هشدار قاطع جمهوری اسلامی ایران مبنی بر «نقض عهد» تلقی شدن هرگونه حمله به ضاحیه جنوبی بیروت، معادله میدانی را به نفع محور مقاومت تغییر داده است. هانی زاده می گوید: این هشدار که با واکنش فوری دونالد ترامپ و تماس تلفنی او با بنیامین نتانیاهو همراه شد، عملا طرح اشغالگرایانه رژیم صهیونیستی را خنثی کرد و نشان داد که ایران با نگاهی راهبردی و مسوولانه، صلح در لبنان را بخشی جدایی ناپذیر از امنیت منطقه ای می داند. حسن هانی زاده، کارشناس مسائل بین الملل در گفت وگو با «اعتماد» با اشاره به تحولات اخیر در جنوب لبنان و تغییر رویکرد دولت ایالات متحده نسبت به اقدامات رژیم صهیونیستی، به تحلیل ابعاد پنهان این عقب نشینی پرداخته است. وی می گوید: «هدف اصلی بنیامین نتانیاهو از تنش آفرینی های اخیر، اشغال بخش هایی از حومه بیروت و جنوب لبنان است تا از آن به عنوان برگ برنده ای در میز مذاکرات میان حکومت لبنان و رژیم صهیونیستی استفاده کند.» این تحلیلگر مسائل سیاست خارجی با اشاره به شکست سه دور مذاکرات اخیر در واشنگتن با نظارت امریکا افزود: نتانیاهو با هدف برهم زدن شطرنج سیاسی منطقه و تحت الشعاع قرار دادن روند گفت وگوهای ایران و امریکا، به دنبال مانع تراشی در هرگونه توافق احتمالی میان تهران و واشنگتن بود. نخست وزیر اسراییل در تلاش بود تا با اشغال بخش هایی از حومه بیروت، قدرت چانه زنی خود را در مذاکرات آینده افزایش دهد. این کارشناس ارشد مسائل بین الملل، هشدار ایران را نقطه عطف این تحولات دانست و گفت: تهران به صراحت اعلام کرد که هرگونه توافق احتمالی بین ایران و امریکا باید دربرگیرنده کل محور مقاومت، از جمله لبنان باشد. این هشدار شدیداللحن باعث شد دونالد ترامپ، رییس جمهور امریکا، بلافاصله با نتانیاهو تماس بگیرد و به او دستور دهد که طرح حمله به حومه بیروت را متوقف کند. هانی زاده در ادامه تاکید می کند: این اقدام نشان دهنده آن است که جمهوری اسلامی ایران از منظری کاملا مسوولانه، اخلاقی و انسانی به مساله لبنان نگاه می کند. ایران ثابت کرده است که هرگونه اقدام یا تحرک سیاسی در منطقه باید مساله جنوب لبنان را در اولویت قرار دهد. صهیونیست ها با تخریب بیش از 80 روستا در جنوب لبنان، به دنبال ایجاد یک کمربند امنیتی از جنوب این کشور تا جبل الشیخ، قنیطره و در نهایت درعا در سوریه بودند تا موقعیت خود را تثبیت کنند، اما با قاطعیت و هشدارهای نظامی و دیپلماتیک ایران، این طرح عملیاتی نشد. او با اشاره به تغییر فضا در نهادهای بین المللی گفت: پس از عقب نشینی رژیم صهیونیستی از طرح اشغال ضاحیه بیروت در پی هشدارهای ایران، شورای امنیت سازمان ملل نیز اقدام به محکومیت جنایات امریکا و رژیم صهیونیستی کرد. این نهاد بین المللی که تاکنون سکوت کرده بود، تحت تاثیر فشارهای دیپلماتیک و مواضع بازدارنده ایران، به شهادت رساندن بیش از 3400 نفر از مردم جنوب لبنان را محکوم کرد. هانی زاده در بخش دیگری از این گفت وگو، به تنش های درونی میان دولت ترامپ و کابینه نتانیاهو پرداخت. او در پاسخ به پرسش «اعتماد» در خصوص تغییرات در تیم مدیریتی امریکا و اسراییل پس از جنگ 40 روزه می گوید: گزارش ها حاکی از اختلاف نظر شدید میان تیم دونالد ترامپ و شخص بنیامین نتانیاهو است. شواهد نشان می دهد که تاکنون 13 نفر از اعضای کابینه و ژنرال های ارشد امریکایی به دلیل مخالفت با همراهی کورکورانه ترامپ با نتانیاهو استعفا داده اند؛ سیاستی که هزینه های بسیار سنگینی را برای ایالات متحده به همراه داشته است. هانی زاده یادآور می شود: دونالد ترامپ اکنون متوجه شده است که نتانیاهو با هدف بحران آفرینی مداوم، به دنبال بقای خود در قدرت است.

به نظر می رسد وضعیت سیاسی نخست وزیر رژیم صهیونیستی به نقطه ای رسیده است که ناگزیر از کناره گیری خواهد بود، چرا که نه تنها شکاف های عمیق درون جریانات سیاسی اسراییل تشدید شده، بلکه اختلاف نظر راهبردی میان تل آویو و واشنگتن نیز به اوج خود رسیده است. برکناری رییس موساد نیز یکی از نشانه های جدی این گسست و تصفیه حساب های سیاسی در سطوح عالی رژیم صهیونیستی است. این تحلیلگر مسائل منطقه ای در خصوص احتمال دستیابی به توافق میان ایران و امریکا در هفته های آینده گفت: به نظر می رسد دولت امریکا در شرایط فعلی، به ویژه به دلیل نزدیکی مسابقات جام جهانی، به شدت نیازمند یک آتش بس است تا بتواند توجه خود را به مسائل داخلی و مدیریت فضای عمومی جامعه امریکا معطوف کند. هرگونه ماجراجویی جدید از سوی امریکا در این مقطع، به معنای نقض آتش بس و بازگشت به شرایط بحرانی خواهد بود که واشنگتن تمایلی به آن ندارد. هانی زاده در پایان خاطرنشان می کند: اگرچه امریکایی ها در حال حاضر به دنبال بازه زمانی موقت برای آتش بس هستند، اما احتمال دارد که بعد از برگزاری مسابقات جام جهانی، دست به ماجراجویی های جدیدی بزنند. بنابراین ایران باید همچنان با هوشیاری کامل، «دست به ماشه» باشد تا هرگونه تحرک احتمالی دشمن را با پاسخی قاطع و بازدارنده مواجه کند. این آمادگی نظامی در کنار دیپلماسی فعال، تنها راه مهار زیاده خواهی های رژیم صهیونیستی و حامیان غربی آن در منطقه است.