قفزات جدیده لمفهوم البحر فی الشعر العربی المعاصر

نویسنده:
چکیده:
إن البحر لم یحظ بنصیب وافر من الشعر العربی القدیم، ذلک ان الشاعر العربی القدیم لم یتجاوز الصوره والشکل فی حدیثه عن البحر، ولم ینفذ إلی اعماق مکنوناته لیکتشف اسراره. فقد اقترن البحر عند من ذکروه فی غالب الاحیان بالإرهاب والابتلاع والهلاک والإزباد والموج والهدوء والصفاء والهدیر والزرقه، والجود والکرم والسعه والعظمه وما یشبه ها، او وصف رکوبهم و رحلاتهم فیه و معارکهم البحریه والسفن والاساطیل. بید ان هذه الاوصاف، ظلت اوصافا سطحیه لم تمکن الشاعر العربی من استلهام البحر واستشفاف دلالاته العمیقه والمتعدده، کما انها لم تخرج البحر من هامش الشعر العربی إلی قصائد مستقله.
ولکن عندما نصل إلی العصر الحدیث نری ان الشعراء،لاسیما بعد ظهور التیار الرومانسی، یشخصون البحر، ویسبغون علیه صفات إنسانیه مختلفه؛ فإذا البحر فی اشعارهم کائن یملک الحس والعاطفه والمشاعر، یتفاعل الشعراء معه، ویقارنون بین حالاته المختلفه وبین عواطفهم ونوازعهم متخذین منه رمزا لعالمهم النفسی وتاملاتهم الفلسفیه؛ لیعبروا من خلاله عن تجربتهم وهمومهم ورواهم.
ومن ثم فقد اکتسب البحر إضافه إلی معانیه ودلالاته القدیمه فی ابعاده الجمالیه والإنسانیه، إیماءات ومعانی فلسفیه عمیقه وصورا واشکالا جدیده تختلف عما کان سائدا فی العصور السابقه.
ولکن لم ینحصر هذا التعمیق لمفهوم البحر فی شعر الرومانسیین، بل تسرب فی شعر غیرهم، حیث اتخذ البحر ایضا مفاهیم جدیده اخری کالمفاهیم السیاسیه والقومیه والجنسیه او الغرامیه او الاجتماعیه والثقافیه؛ کلها تعتبر قفزات جدیده لمفهوم البحر تمیزه فی غالب الاحیان عما کان علیه فی العصور السالفه.
زبان:
عربی
صفحات:
1 -36
لینک کوتاه:
magiran.com/p1144505 
روش‌های دسترسی به متن این مطلب
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 300,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!