بازشناسی منظر فرهنگی - آیینی هورامان با تاکید بر مراسم زیارت پیرشالیار

پیام:
چکیده:
منظر فرهنگی شامل تعامل عوامل مختلف فرهنگی طبیعی میان انسان و محیط در طول تاریخ است. علاوه بر این مناظر فرهنگی واجد هویت، تاریخ، حافظه جمعی و ارزش های یک منطقه هستند و از این رو حفاظت از آنها امری مهم و حایز اهمین فراوانی است. منطقه هورامان کردستان با مرکزیت فرهنگی زیارتگاه پیرشالیار و رسوم مرتبط با آن امروزه به منظر فرهنگی و شناسنامه هورامان تبدیل شده است. زیارتگاه پیرشالیار به لحاظ موقعیت جغرافیایی همچون دیگر زیارتگاه ها و اماکن مقدس ایران باستان و خصوصا بناهای مقدس زرتشتی که از قرنها پیش در سرزمین ایران ساخته شدهاند، در کنار کوه، چشمه و درخت قرارگرفته است که یادگاری از باورهای کهن ایرانیان مبتنی بر طبیعتگرایی بوده و ریشه در اعتقاد به ایزدان طبیعت داشته است. از طرفی میراث فرهنگی معنوی در قالب: مراسم زیارت، پوشش، رسوم، جشنها و... در کنار عوامل کالبدی به عنوان عواملی مهم و هویتبخش در میان هورامیان برجای مانده است. این مجموعه، منظری فرهنگی- آئینی را به وجود آورده است که واجد ارزشهای بسیاری است. این پژوهش برای نخستین بار نشان میدهد که فرهنگ ساکنان و زائران زیارتگاه پیرشالیار در طول زمان سبب شکلگیری رفتار و کنشهای خاص و به تبع آن منظری فرهنگی با محوریت زیارت و آیین گردیده است و نوعی الگوی رفتاری را در منطقه نهادینه کرده است. پژوهش حاضر برای اولین بار به دنبال آن است که با معرفی و بررسی ویژگیهای منحصر به فرد منظر فرهنگی این منطقه از دیدگاه هورامیان و گردشگران به تبیین آن بپردازد. روش پژوهش در این تحقیق مطالعه اسناد کتابخانهای و مروری بر ادبیات و مبانینظری تحقیق و همچنین مشاهدات میدانی و پیمایش منطقه بوده است. یافته های این پژوهش نشان میدهند که فرهنگ ساکنان و زائران پیرشالیار در طول زمان سبب شکلگیری نوع خاصی از منظر فرهنگی در هورامان شده است. در حقیقت میتوان چنین بیان داشت که تعامل هماهنگ «بستر طبیعی زمین(طبیعت)»، «ملاحظات فرهنگی و آئینی(معنوی)» و «معماری خاص منطقه(کالبدی)» سبب بروز و ظهور «ویژگیهای بنیادین منظر فرهنگی آئینی» هورامان شده است که با وجود شباهت های ساختاری با سایر مناظر فرهنگی دارای ویژگی هایی منحصر به فرد و یگانه میباشد.
زبان:
فارسی
صفحه:
47
لینک کوتاه:
magiran.com/p1499214 
روش‌های دسترسی به متن این مطلب
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 300,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!