سهم دانشمندان ایرانی در تالیف نسخ خطی عربی طب اسلامی

چکیده:
سابقه و هدف
هر چند که خدمات علمی برجسته ایرانیان در دوران پس از اسلام بر کسی پوشیده نیست، اما به دلیل این که نگارش متون علمی در آن دوران به زبان عربی بوده است، تفکیک سهم ایرانیان و اعراب در رشد و توسعه طب سنتی اسلامی بدون انجام پژوهش های دقیق ممکن نخواهد بود. از همین رو پژوهش حاضر به بررسی سهم دانشمندان ایرانی در تالیف نسخ خطی عربی در طب اسلامی می پردازد.
مواد و روش ها
تحقیق به روش مطالعه کتابخانه ای و توصیفی انجام گرفت و جامعه آماری پژوهش شامل 4000 عنوان نسخه خطی عربی موجود در سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران است. با استفاده از فهرست نسخه‫های خطی عربی کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران (مجلدات 7-19) سیاهه وارسی از نسخه‫های خطی تالیفی درطب اسلامی به زبان عربی به تفکیک (عنوان، مولف، زمان تالیف، موضوع، کاتب و زمان کتابت) تهیه شد. برای اثبات ایرانی بودن مولفین و دانشمندان به منابع و کتب رجال شناسی رجوع شده و از مولفین و دانشمندان شرح حال تهیه گردید. سپس اطلاعات بدست آمده توسط نرم افزارهای اکسل و اس پی اس اس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافته ها
از میان 4000 عنوان نسخه بررسی شده فهرست نسخه های خطی عربی کتابخانه ملی ایران، تعداد 186 عنوان (7/4 درصد) در موضوع های طب اسلامی بوده است و از این تعداد، 109 منبع برابر 6/58 درصد توسط مولفان ایرانی نگارش شده و در مقابل 50 منبع برابر با 9/26 درصد توسط مولفان غیر ایرانی به رشته تحریر درآمده است. در مورد 5/14 از نسخ مورد بررسی، ملیت مولف نامشخص بوده است. بیشترین درصد (6/37) نسخ خطی عربی طب اسلامی موجود در سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران که توسط دانشمندان ایرانی تالیف شده، تا قرون ششم تالیف شده است.
نتیجه گیری
به نظر می رسد که دانشمندان ایرانی در ایجاد نسخ خطی و پیشبرد علم در طب اسلامی در دوره تمدن اسلامی نقش شاخص و برجسته‫ای داشته‫اند. چنین پژوهش هایی می توانند زمینه های تقویت خودباوری در جامعه پزشکی کشور را فراهم آورند و پیشینه علمی پرافتخار اسلامی- ایرانی را به عنوان شالوده محکمی برای آینده درخشان دانش پزشکی در کشور مطرح نمایند
زبان:
فارسی
صفحات:
279 -285
لینک کوتاه:
magiran.com/p1506388 
روش‌های دسترسی به متن این مطلب
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 300,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!