نقش ساختارهای فضایی دوقطبی در ارتقاء تعامل پذیری و حس مکان (مورد پژوهی در مجموعه های آئینی و شهری)

چکیده:
در دهه های اخیر ابعاد انسانی و کیفیت اجتماعی مکان مورد توجه برنام هریزان و طراحان قرار گرفته است؛ اما ارتباط میان فضاهای جمعی مختلف کمتر بررسی شده است. در این مقاله با بررسی ارتباط متقابل فضاهای جمعی در تعامل پذیری و تقویت حس مکان، ابتدا با اشاره به روند نزولی حس مکان و تعامل گریزی در فضاهای جمعی معاصر، اهمیت موضوع بر اساس نظریه های زبانشناسی و روانشناسی محیط تبیین شد هاست. مباحث زبانشناختی با تاکید بر مولفه های کالبدی و مدل های روانشناختی با تاکید بر مولفه های رفتاری- ادراکی، جایگاه اصل ارتباط در طراحی محیط را روشن تر می سازند. در چارچوب فرضیه تحقیق و براساس مفهوم ارتباط، هرگونه تعامل مبتنی بر اصولی چون جزء، کل و رابطه فضاهای متقابل تحقق یافته و ارتباط فضاها نقش اساسی در تعامل پذیری دارد. بنابراین میزان تعامل با معیارهایی چون عملکرد (نوع کاربری)، مجاورت و جهت گیری قابل تبیین و سنجش است. تحقیق متوجه فضاهای جمعی است که با کشش دوسویه و ساختاری دوقطبی ضمن تشویق افراد به تعامل، فرص تهایی برای ارتباط و کنار هم بودن ایجاد می نماید. در آزمون کارایی مدل تحقیق، با استفاده از راهبرد موردپژوهی و روش توصیفی-تحلیلی، دوازده مجموعه دوقطبی مذهبی-آئینی، شهری و ترکیبی (آئینی-شهری) تحلیل شده است. بررسی تطبیقی یافته ها نشان می دهد که ارتباط فضاهای دوقطبی در جذب و تشویق فعالیت های اختیاری و اجتماعی موثر است و علیرغم تغییر تدریجی عملکرد قطب ها، جهت گیری و نوع مجاورت فضاها، احیای عملکردی-کالبدی در کل یا اجزاء امکا نپذیر است. عواملی چون زمینه و پس زمینه دو قطب اصلی، الگوی مجاورت و سازگاری عملکردی و وجود قطب های فرعی جاذب فعالیت می تواند به تقویت ارتباط عملکردی و ساختاری در فضاهای دوقطبی منجر شود. توجه به هنر ارتباط و ارزش های بصری از طریق ایجاد دیدهای متوالی عملکردی- فضایی، می تواند با انگیزش واکنش های عاطفی به تقویت حس مکان در فضاهای شهری منجر شود. آفرینش ساختارهای دوقطبی تعامل پذیر و تقویت حس مکان با مکان یابی این گونه فضاها در مقیاس های شهری و محلی امکان پذیر است.
زبان:
فارسی
صفحه:
105
لینک کوتاه:
magiran.com/p1527341 
برخی از خدمات از جمله دانلود متن مقالات تنها به مشترکان مگیران ارایه می‌گردد. شما می‌توانید به یکی از روش‌های زیر مشترک شوید:
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 400,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!
توجه!
  • دسترسی به متن مقالات این پایگاه در قالب ارایه خدمات کتابخانه دیجیتال و با دریافت حق عضویت صورت می‌گیرد و مگیران بهایی برای هر مقاله تعیین نکرده و وجهی بابت آن دریافت نمی‌کند.
  • حق عضویت دریافتی صرف حمایت از نشریات عضو و نگهداری، تکمیل و توسعه مگیران می‌شود.
  • پرداخت حق اشتراک و دانلود مقالات اجازه بازنشر آن در سایر رسانه‌های چاپی و دیجیتال را به کاربر نمی‌دهد.