شطح و شیوه بیان آن در مثنوی

چکیده:
این پژوهش با هدف بررسی مقوله ی شطح در مثنوی انجام شده است. به این منظور به شیوه ی تحلیلی توصیفی، نخست با مطالعه ی دو کتاب شرح شطحیات و تذکرهالاولیاء و برخی کتب و مقالاتی که به این موضوع پرداخته اند، حدود و مصادیق شطح تبیین شده است؛ سپس، با مطالعه ی مثنوی مولانا آنچه را که می توان از مصادیق شطح به شمار آورد، با نمونه های روزبهان و عطار مقایسه و تحلیل شده و با توجه به گوناگونی مضامین شطح، ضمن توجه به بنیان عرفانی آن ها، ازطریق نموداری دایره ای، پیوند این موضوعات با یکدیگر مشخص گردیده است. این نمودار نشان می دهد که پیوند شطحیات، مبتنی بر مضمون «فنا» و «وصال» است و موضوعات شطح را می توان به بخش هایی مانند محرک وصال، راه وصال، زمینه ی وصال، موانع وصال، نتایج وصال و زبان واصلان تقسیم کرد. این تحقیق همچنین نشان می دهد مولانا اغلب مصادیق شطح را در مثنوی مطرح کرده است؛ اما شیوه ی بیان او که مبتنی بر تفسیر، قصه و تمثیل است، در پذیرفتنی شدن گفته هایش بوده است. براساس این روش، شطحیات تند تغییر ماهیت نمی دهند؛ اما به دلیل دگرگون شدن لحنشان پذیرفته می شوند. همچنین، نباید شطح را به مقوله ی زبانی منحصر دانست؛ بلکه بسیاری از شطحیات، رفتاری بوده اند و نوعی هنجارشکنی یا هنجارگریزی اجتماعی به شمار می آیند.
زبان:
فارسی
صفحات:
41 -62
لینک کوتاه:
magiran.com/p1555136 
برخی از خدمات از جمله دانلود متن مقالات تنها به مشترکان مگیران ارایه می‌گردد. شما می‌توانید به یکی از روش‌های زیر مشترک شوید:
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 400,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
پرداخت با کارتهای اعتباری بین المللی از طریق PayPal امکانپذیر است.
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!
توجه!
  • دسترسی به متن مقالات این پایگاه در قالب ارایه خدمات کتابخانه دیجیتال و با دریافت حق عضویت صورت می‌گیرد و مگیران بهایی برای هر مقاله تعیین نکرده و وجهی بابت آن دریافت نمی‌کند.
  • حق عضویت دریافتی صرف حمایت از نشریات عضو و نگهداری، تکمیل و توسعه مگیران می‌شود.
  • پرداخت حق اشتراک و دانلود مقالات اجازه بازنشر آن در سایر رسانه‌های چاپی و دیجیتال را به کاربر نمی‌دهد.