بررسی وضعیت بیماری زایی عامل بیماری زنگ زرد گندم (Puccinia striiformis f. sp. tritici) و عکس العمل ارقام تجاری گندم در برابر بیماری در دهه اخیر در استان فارس

چکیده:
بررسی سالانه مقاومت ارقام تجاری گندم نسبت به بیماری زنگ زرد پس از معرفی و کشت گسترده آنها حائز اهمیت فراوان می باشد. مواد مورد بررسی در این تحقیق شامل ارقام گندم افتراقی (دارای ژن یا ژن های مقاومت مشخص به زنگ زرد گندم) و 24 رقم گندم نان و سه رقم گندم دوروم مورد کاشت در دو دهه اخیر در استان فارس به همراه گندم رقم بولانی به عنوان شاهد حساس به زنگ زرد بودند. این تحقیق طی سال های زراعی 83-1382 و 84-1383 در مزارع انتخابی شش منطقه از استان فارس شامل زرقان، مرودشت، فسا، ممسنی، داراب و اقلید و طی سال های زراعی 92-1383 در دو خزانه زنگ زرد ایستگاه زرقان و حومه ممسنی انجام شد. نتایج نشان داد که طی ده سال اخیر یا قبل از آن مقاومت 12 رقم از ارقام تجاری گندم شامل چمران، شیرودی، استار، داراب 2، فلات، شیراز، کویر، شهریار، زرین، الموت، الوند و بهار نسبت به زنگ زرد شکسته شده است. برعکس، رقم یاواروس و ارقام جدید زارع، میهن، سیروان، چمران 2، افق، بهرنگ و شبرنگ، غالبا واکنش نیمه مقاومت تا حدواسط را نشان داده اند. همچنین ارقام سیوند، پارسی، پیشگام، مرودشت و افلاک عکس العمل های نیمه مقاومت تا نیمه حساسیت داشته اند. رقم پیشتاز واکنش نیمه حساسیت تا اخیرا مقاومت را در مناطق مختلف فارس نشان داده است. به طرز جالبی، رقم نیک نژاد از بدو معرفی تاکنون از واکنش مصونیت تا مقاومت برخوردار بوده است. بروز تغییرات در مقاومت برخی از ارقام تجاری ممکن است از تغییر در نژادهای زنگ زرد گندم دردهه اخیر ناشی شده باشد. در دهه اخیر براساس واکنش ارقام گندم افتراقی نسبت به زنگ زرد، غالبا برای ژن های مقاومت Yr2، Yr6، Yr7، Yr9، Yr17، Yr25، Yr26، Yr27،YrA و YrSU بیماری زایی وجود داشته است. تحقیق حاضر بر لزوم بررسی سالیانه واکنش ارقام تجاری گندم نسبت به زنگ زرد و آگاهی از فاکتورهای بیماری زایی عامل بیماری در استان فارس تاکید دارد. این اطلاعات نه تنها در اعلام هشدار به موقع جهت جایگزینی ارقام حساس و به کارگیری راهکارهای موثر در مدیریت بیماری و کاهش خسارت کاربرد دارد، بلکه امکان به کارگیری ژنوتیپ های مقاوم را در برنامه های اصلاحی کوتاه و بلندمدت گندم فراهم می نماید.
زبان:
فارسی
صفحات:
297 -316
لینک کوتاه:
magiran.com/p1646654 
برخی از خدمات از جمله دانلود متن مقالات تنها به مشترکان مگیران ارایه می‌گردد. شما می‌توانید به یکی از روش‌های زیر مشترک شوید:
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 400,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
پرداخت با کارتهای اعتباری بین المللی از طریق PayPal امکانپذیر است.
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!
توجه!
  • دسترسی به متن مقالات این پایگاه در قالب ارایه خدمات کتابخانه دیجیتال و با دریافت حق عضویت صورت می‌گیرد و مگیران بهایی برای هر مقاله تعیین نکرده و وجهی بابت آن دریافت نمی‌کند.
  • حق عضویت دریافتی صرف حمایت از نشریات عضو و نگهداری، تکمیل و توسعه مگیران می‌شود.
  • پرداخت حق اشتراک و دانلود مقالات اجازه بازنشر آن در سایر رسانه‌های چاپی و دیجیتال را به کاربر نمی‌دهد.