تاثیر کودهای آلی، بیوچار آن ها و قارچ مایکوریزا آربوسکولار بر توزیع شکل های شیمیایی روی در یک خاک آهکی

نوع مقاله:
مقاله پژوهشی/اصیل (دارای رتبه معتبر)
چکیده:
سابقه و هدف
روی یک عنصر غذایی کم مصرف ضروری است که گیاهان عالی جهت رشد نرمال و توسعه کمی و کیفی، به آن نیاز دارند. pH بالا، مقدار کم ماده آلی و مقدار بالای کربنات کلسیم در خاک از مهترین عواملی هستند که سبب کاهش زیست فراهمی روی در خاک می شوند. هدف از انجام این پژوهش، بررسی تاثیر تلقیح قارچ مایکوریزا آربوسکولار و کاربرد دو نوع کود آلی و بیوچار حاصل از آن ها بر توزیع شکل های شیمیایی روی با استفاده از عصاره گیری دنباله ای در خاک آهکی پس از برداشت ذرت بود.
مواد و روش ها
جهت انجام این پژوهش مقدار مناسبی خاک از لایه سطحی (0-30 سانتی متری) یک خاک آهکی برداشته و سپس هواخشک نموده و از الک 2 میلی متری عبور داده شد. آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در شرایط گلخانه انجام شد. فاکتور اول شامل کود آلی در پنج سطح (بدون کود آلی (C)، کود گوسفندی (SM)، کود مرغی (PM)، بیوچار کود گوسفندی (SMB) و بیوچار کود مرغی (PMB) هر یک 2 درصد وزنی) و فاکتور دوم تلقیح قارچی در سه سطح (عدم تلقیح (NG)، تلقیح با قارچ فونلیفورمیس موسه (FM) و تلقیح با قارچ گلوموس ورسیفرم (GV) ) بود. بیوچارها با استفاده از گرماکافت کودهای آلی (دمای 500 درجه سلسیوس به مدت 4 ساعت) در شرایط اکسیژن محدود تولید شدند. پس از اعمال تیمارها به خاک، بذور ذرت در گلدان های پلاستیکی کاشته شد و به مدت 10 هفته نگهداری شد. برای تعیین شکل های شیمیایی روی در خاک پس از کشت ذرت از روش سینگ و همکاران استفاده گردید. این روش عنصر روی را به هفت شکل مختلف در خاک شامل شکل محلول وتبادلی، کربناتی، آلی، متصل به اکسیدهای منگنز، متصل به اکسیدهای آهن بی شکل، متصل به اکسیدهای آهن کریستالی و باقی مانده جداسازی می کند.
یافته ها
با کاربرد تیمار های قارچی، غلظت شکل های محلول وتبادلی و آلی افزایش و غلظت روی متصل به اکسیدهای آهن کریستالی و بی شکل به طور معنادار نسبت به تیمار شاهد کاهش یافت. بیشترین افزایش غلظت شکل های محلول و تبادلی (9/31 درصد) و آلی (9/12 درصد) در تیمار تلقیح شده با قارچ GV مشاهده شد. ترتیب تاثیر کاربرد تیمارهای آلی مختلف، بر افزایش غلظت هر یک از شکل های شیمیایی روی، متفاوت بود، هرچند تاثیر تیمار بیوچار کود مرغی (PMB) نسبت به دیگر تیمارهای آلی در افزایش غلظت اکثر شکل های شیمیایی روی (کربناتی (1/81 درصد)، آلی (42 درصد)، روی متصل به اکسیدهای منگنز (15 درصد) و اکسیدهای آهن بی شکل (1/14 درصد)) بیشتر بود. توزیع شکل های شیمیایی روی بومی خاک به صورت: باقی مانده << اکسیدهای آهن کریستالی < اکسیدهای آهن بی شکل< کربناتی< اکسیدهای منگنز< آلی< محلول و تبادلی بود، درحالی که بر اثر کاربرد قارچ GV و تیمارهای آلی PM و SMB توزیع شکل های شیمیایی روی در خاک به صورت: باقی مانده << اکسیدهای آهن کریستالی < اکسیدهای آهن بی-شکل< کربناتی< اکسیدهای منگنز< محلول و تبادلی< آلی تغییر یافت. همبستگی مثبت و معنا داری بین شکل های محلول وتبادلی، کربناتی، اکسیدهای آهن بی شکل و کریستالی روی در خاک با روی عصاره گیری شده به وسیله DTPA وجود داشت که نشان دهنده نقش موثر این چهار شکل شیمیایی در تامین روی مورد نیاز گیاه می باشد. نتایج اثر متقابل تیمارها نشان داد که تاثیر کاربرد هم-زمان قارچ و کود آلی بر غلظت هر یک از شکل های شیمیایی روی متفاوت و بستگی به نوع کود آلی و قارچ مایکوریز کاربردی داشت.
نتیجه گیری
کاربرد هر دو گونه قارچ مایکوریزا آربوسکولار سبب تبدیل روی از شکل های کمتر قابل استفاده به شکل های با قابلیت استفاده بیشتر در خاک شد و تاثیر قارچ GV به مراتب بیشتر از FM بود. همچنین روی افزوده شده بر اثر کاربرد کودهای آلی به خاک، در شکل هایی با پتانسیل زیست فراهمی بیشتر تمرکز یافت و تاثیر تیمار PMB نسبت به سایر تیمارها مشهودتر بود.
زبان:
فارسی
صفحات:
49 تا 71
لینک کوتاه:
magiran.com/p1790331 
دانلود و مطالعه متن این مقاله با یکی از روشهای زیر امکان پذیر است:
اشتراک شخصی
با عضویت و پرداخت آنلاین حق اشتراک یک‌ساله به مبلغ 1,390,000ريال می‌توانید 70 عنوان مطلب دانلود کنید!
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی نامحدود همه کاربران به متن مطالب تهیه نمایند!
توجه!
  • حق عضویت دریافتی صرف حمایت از نشریات عضو و نگهداری، تکمیل و توسعه مگیران می‌شود.
  • پرداخت حق اشتراک و دانلود مقالات اجازه بازنشر آن در سایر رسانه‌های چاپی و دیجیتال را به کاربر نمی‌دهد.
In order to view content subscription is required

Personal subscription
Subscribe magiran.com for 70 € euros via PayPal and download 70 articles during a year.
Organization subscription
Please contact us to subscribe your university or library for unlimited access!