بررسی مقادیر تمرکز عناصر سنگین و کمیاب در سیالات گرمابی فعال در میدان زمین گرمایی، جنوب کوه سبلان، استان اردبیل، شمال باختر ایران

پیام:
چکیده:
میدان زمین گرمایی در جنوب کوه سبلان قسمتی از سیستم زمین گرمایی ناحیه کوه آتشفشانی سبلان است که در آن مظاهر فعالیت های آتشفشانی جوان از قبیل چشمه های آب گرم و بخارات سطحی دیده می شوند. سیالات گرمابی سطحی در این منطقه بیشینه دمای 77 درجه سانتی گراد و بازه pH از 4/6 تا 4/7 و بیشینه TDS 7006 میلی گرم بر لیتر را نشان می دهند. این آب ها به طور کلی از نظر ترکیبی به دو دسته تقسیم می شوند. دسته اول عمدتا آب هایی با ترکیب Na-Cl و دسته دوم به طور عمده آب هایی با ترکیب Ca-Na-HCO3 هستند. عناصر کمیاب و سنگین در این سیالات عمدتا شامل بور، لیتیوم، روبیدیم، سزیم، آرسنیک و جیوه بوده که بیشینه فراوانی آنها به ترتیب 33511، 14265، 10366، 4159 و 5 ppb است. با در نظر گرفتن واحدهای سنگ شناختی منطقه و نیز فعالیت گسترده سیالات گرمابی و وجود زون های دگرسانی گسترده، کانی های حاوی بور به عنوان منبع اصلی این عنصر در نظر گرفته شد که توسط سیالات زمین گرمایی آبشویی و حمل شد. غلظت این عنصر تا اندازه ای با تثبیت در کانی های رسی کنترل می شود. بررسی های بیشتر رفتار ژئوشیمیایی عناصر کمیاب و سنگین در این میدان زمین گرمایی نشان داد که جذب لیتیم توسط کوارتز و جذب روبیدیم توسط کانی های رسی در دماهای کمتر از 300 درجه سانتی گراد صورت گرفته و یون کلراید در حمل جیوه نقش اصلی را ایفا کرده است. گرچه مقادیر غلظت بور، جیوه، آرسنیک و لیتیم به قدر کافی بالا نیست که بتواند کانه زایی اقتصادی احتمالی را برای این عناصر ضمانت کند؛ ولی حضور این عناصر در این آب های داغ از دو جنبه محیط زیستی بسیار مهم تشخیص داده شدند؛ اولا به خاطر اینکه از این آب ها مستقیما برای استحمام در منطقه استفاده می شود؛ ثانیا این آب ها ممکن است هنگام اختلاط با آب های زیرزمینی و آشامیدنی به عنوان یک منبع آلاینده خطرناک عمل کنند
نوع مقاله:
مقاله پژوهشی/اصیل
زبان:
فارسی
صفحات:
293 -302
لینک کوتاه:
magiran.com/p1880257 
برخی از خدمات از جمله دانلود متن مقالات تنها به مشترکان مگیران ارایه می‌گردد. شما می‌توانید به یکی از روش‌های زیر مشترک شوید:
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 400,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
پرداخت با کارتهای اعتباری بین المللی از طریق PayPal امکانپذیر است.
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!
توجه!
  • دسترسی به متن مقالات این پایگاه در قالب ارایه خدمات کتابخانه دیجیتال و با دریافت حق عضویت صورت می‌گیرد و مگیران بهایی برای هر مقاله تعیین نکرده و وجهی بابت آن دریافت نمی‌کند.
  • حق عضویت دریافتی صرف حمایت از نشریات عضو و نگهداری، تکمیل و توسعه مگیران می‌شود.
  • پرداخت حق اشتراک و دانلود مقالات اجازه بازنشر آن در سایر رسانه‌های چاپی و دیجیتال را به کاربر نمی‌دهد.