کندوکاو در نسبت نورگیرها و روشنایی روز در معماری گنبدخانه های مساجد تاریخی و معاصر

پیام:
چکیده:
با توجه به اهمیت نور روز در ایجاد حالت معنوی در فضاهای عبادی، کنکاش در معماری غنی مساجد تاریخی ایران، از نظر چگونگی بهرهگیری مناسب از نور روز، میتواند به شناخت و معرفی راه حلهای کالبدی معمارانه برای به ظهور رساندن ایده های نو در برنامهریزی و طراحی روشنایی مساجد معاصر منجر شود. در تحقیق حاضر برای بررسی رابطه بین نورگیرها و شرایط نورپردازی در فضای عبادی مسجد، کیفیت نور (چگونگی توزیع، جهت و زاویه، خیرگی و درخشندگی نور) ، و کمیت نور (پراکندگی و میزان روشنایی) روز در گنبدخانه های پنج مسجد از معماری عصر صفویه و قاجاریه در اصفهان شامل مساجد امام، شیخ لطفالله، حکیم، سید، رحیمخان با دو مسجد معاصر از شهر تهران شامل قبا و جامع شهرک غرب مقایسه شده است. از منظر کمیت میزان روشنایی و الگوی توزیع نور روز در طول یک سال الگو و از منظر کیفیت نورپردازی ارتباط الگوی توزیع نور با فضای زیرین آن (فضای گنبدخانه مسجد و جهت قبله) بررسی و تحلیل شده است. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و بر اساس اطلاعات میدانی و کتابخانهای انجام شده است. با کمک ابزارهای نورسنجی، داده های میدانی در سه هنگام از طول روز تهیه و سپس با نرم افزار ریدینس به یک سال تعمیم داده شده است. سپس با استفاده از معیارهای موجود در کتب استاندارد نورپردازی، میزان روشنایی، چگونگی توزیع نور، جهت نور، زاویه نور، و کیفیت بصری حاصل از آن در سطح پلان و دید ناظر تحلیل گردیده است. نتایج نشان میدهد که مراتب استفاده از نور روز در مساجد مورد مطالعه را میتوان به دو مرتبه تقسیم کرد: ابتدا جنبه کمی نور روز که استفاده فضا از حداقل روشنایی برای انجام مراسم عبادی یا مطالعه کتب دعا را شامل میشود. سپس جنبه های کیفی نور روز که حالت معنوی فضا را ایجاد میکند و شامل ایجاد سایهروشنهای داخلی با تاکید لکه های نوری بر نقاطی خاص از فضا چون محراب یا خطوط قرآنی ترسیمشده بر حاشیه سقف و امثال آن میشود. رابطه موقعیت قرارگیری نورگیرها، ابعاد و تناسبات آنها، ملحقاتی همچون سایهبان و امثال آن با میزان نور از داده های کمی به دست میآید و رابطه فعالیتهای عبادی با شیوه نورپردازی با نور روز، ایجاد تمرکز، و تاکید بر نقاط خاصی از فضا برای ایجاد حالت معنوی دستاورد تحلیل داده های کیفی تحقیق حاضر است.
زبان:
فارسی
صفحه:
69
لینک کوتاه:
magiran.com/p1919012 
روش‌های دسترسی به متن این مطلب
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 300,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!