ارزیابی روش کنترل گروهی داده ها (GMDH) و سیستم استنتاج فازی-عصبی (ANFIS) در پیش بینی خشکسالی در چند نمونه اقلیمی مختلف

چکیده:
خشکسالی پدیده ای است که احتمال وقوع آن در همه نقاط کره زمین و با هر شرایط اقلیمی وجود دارد. پیش بینی خشکسالی می تواند نقش مهمی در مدیریت منابع آبی و بهره برداری بهینه از آن ها ایفا کند. در این مطالعه، برای پیش بینی خشکسالی، کاربرد دو روش هوشمند سیستم استنتاج فازی-عصبی (ANFIS) و کنترل گروهی داده ها (GMDH) چند نمونه اقلیمی مختلف ایران مورد ارزیابی قرار گرفته است. به این منظور از شاخص بارش استاندارد شده (SPI) در سه مقیاس 6،3 و 12 ماهه استفاده شد. آمار و اطلاعات بارندگی طی یک دوره 20 ساله (2015-1996) در 7 ایستگاه سینوپتیک ایران با اقلیم های متفاوت بکار گرفته شد و جهت بررسی عملکرد مدل ها از سه معیار ریشه میانگین مربعات خطا (RMSE)، ضریب تبیین (R2) و میانگین قدرمطلق خطا (MAE) استفاده شد. نتایج نشان داد که در روش ANFIS مقدار ضریب تبیین در کمترین حالت مربوط به SPI سه ماهه (SPI-3) با 59/0 و بیشترین آن در SPI دوازده ماهه (SPI-12) با مقدار 97/0 می باشد. در روش GMDH، مقادیر ضریب تبیین در هر سه مقیاس SPI و در تمامی اقلیم ها بین 90/0 تا 99/0 بدست آمد که نشان دهنده دقت قابل قبول این مدل بود. . همچنین نتایج حاکی از عملکرد مناسب SPI در مقیاس دوازده ماهه بودند. . در واقع، بهبود عملکرد مدل های ساخته شده با افزایش مقیاس زمانی محاسبه SPI، رابطه مستقیمی دارد. در نهایت نتایج مربوط به مقایسه مقادیر مشاهداتی و پیش بینی شده ی هر سه مقیاس زمانی با استفاده از روش GMDH در تمامی اقلیم ها نشان داد که پیش بینی خشکسالی با این روش قابل اطمینان و امکان استفاده از این روش برای پیش بینی های آتی میسر می باشد. بطور کلی نتایج تولید شده توسط هردو روش ANFIS و GMDH دارای دقت قابل قبولی می باشند اما پاسخ های بدست آمده از روش GMDH بهتر بوده و به عنوان مدل برتر در پیش بینی خشکسالی در این پژوهش معرفی می گردد

نوع مقاله:
مقاله پژوهشی/اصیل
زبان:
فارسی
صفحات:
1 -18
لینک کوتاه:
magiran.com/p1946530 
برخی از خدمات از جمله دانلود متن مقالات تنها به مشترکان مگیران ارایه می‌گردد. شما می‌توانید به یکی از روش‌های زیر مشترک شوید:
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 300,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!
توجه!
  • دسترسی به متن مقالات این پایگاه در قالب ارایه خدمات کتابخانه دیجیتال و با دریافت حق عضویت صورت می‌گیرد و مگیران بهایی برای هر مقاله تعیین نکرده و وجهی بابت آن دریافت نمی‌کند.
  • حق عضویت دریافتی صرف حمایت از نشریات عضو و نگهداری، تکمیل و توسعه مگیران می‌شود.
  • پرداخت حق اشتراک و دانلود مقالات اجازه بازنشر آن در سایر رسانه‌های چاپی و دیجیتال را به کاربر نمی‌دهد.