تحلیل ساختاری داروشناسی در کتاب «الابنیه عن حقایق الادویه» نوشته ابومنصور موفق بن علی هروی، داروساز و پزشک ایرانی سده 4 و 5 هجری قمری

پیام:
چکیده:
سابقه و هدف
ابومنصور موفق بن علی هروی، داروساز و پزشک ایرانی (سده 4 و 5 هجری قمری - 10 و 11 میلادی)، نویسنده اولین فرهنگ دارویی شناخته شده به زبان فارسی با عنوان "الابنیه عن حقایق الادویه" است. پژوهش های انجام شده درخصوص این کتاب، عمدتا متکی بر بررسی واژگان از نگاه ساختار زبانی است؛ اما در زمینه استخراج واژگان دارویی و در حوزه مطالعات تاریخ داروسازی، اقدامی صورت نگرفته است. لذا هدف از این مطالعه، تبیین محتوای کتاب الابنیه در دانش داروشناسی و تشریح ساختارهای مورد نظر هروی در تقسیمات دارویی است.
مواد و روش ها
مطالعه حاضر، با رویکرد مروری و روش تحلیل محتوای کیفی و کمی در حوزه مطالعات کتابخانه ای و متکی بر کتاب الابنیه انجام شده است.
یافته ها
این بررسی امکان تدوین ساختار دارو شناسی در اندیشه هروی را فراهم آورد. در کتاب الابنیه 584 عنوان دارو معرفی و بررسی شده است. چگونگی ارائه و معرفی این داروها نشان داد که در اندیشه هروی پنج ساختار کلان شامل تقسیم داروها بر اساس ماهیت و کارکرد، منافع و مضرات، مزاج و طبایع دارویی، منشاء دارویی و در نهایت، وابستگی جغرافیایی داروها وجود داشته است. همچنین داده های این بررسی در مقایسه با کتاب ذخیره خوارزمشاهی اثر سید اسماعیل جرجانی نشان داد که دانش داروشناسی در حوزه ساخت داروهای ترکیبی و نیز گستره داروشناسی، از قرن چهار تا قرن ششم هجری قمری پیشرفت داشته است.
نتیجه گیری
نوع ارائه مطالب و معرفی داروها از سوی هروی نشان می‏ دهد که وی اندیشه ای نظام مند درخصوص داروشناسی داشته است. این نظام مندی هم در مقدمه هروی و هم در معرفی داروها، آشکار است.
زبان:
فارسی
صفحات:
10 -24
لینک کوتاه:
magiran.com/p1951029 
روش‌های دسترسی به متن این مطلب
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 300,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!