بررسی عملکرد دولت هلند و انگلیس در خلیج فارس در دوره زندیه

پیام:
چکیده:

خلیج‌فارس به علت نقش موقعیت سوق الجیشی مهمی که در منطقه ایفا می کرد، نه‌تنها برای کشورهای خاورمیانه بلکه برای کشورهای اروپایی حائز اهمیت بود. لذا رقابت و برتری و در‌دست‌گرفتن تجارت در این منطقه، از زمانی که پای استعمار به این ناحیه باز شد، آغاز شد. در دوره‌ای یک کشور یک کشور استعماری موفق به به‌دست‌آوردن انحصاری تجارت در این منطقه می شد و در دوره‌ای نیز به علت برتری کشور رقیب، تجارت آن در منطقه، با افول مواجه می شد. پس از مرگ شاه‌عباس رقابت‌ها در این منطقه شدت بیشتری یافت. رقابتی که بین هلند و انگلیس وجود داشت، در مرحله اول باعث شد هلند در خلیج‌فارس به‌خصوص در جزیره خارک ابرقدرت شود، تجارت را به مدت چندین سال به دست بگیرد و حتی کلیسا، ساختمان‌های اداری و کوچ‌نشین ایجاد کند. در این میان درگیری‌هایی مابین دولت استعماری چون هلند، با حکومت‌های محلی چون میرمهنا رخ می داد که نهایتا زیرکی و شرارت میرمهنا به حضور هلندی‌ها و قدرت بزرگ آن‌ها در جزیره خارک پایان داد؛ اما این حکومت‌های محلی برای حکومت مرکزی گاه ایجاد زحمت می‌کردند. لذا دولت مرکزی برای سرکوبی این حکومت‌های شرور و ایجاد امنیت در تجارت داخلی و خارجی و همچنین برای ایجاد امنیت در مرزها، از دولت استعماری کمک می گرفت. باید گفت یافته‌های پژوهش حاضر بدین قرار است؛ به دنبال امتیازاتی که هلند در خلیج‌فارس و به‌ویژه در خارک به دست آورده بود، انگلیسی‌ها نیز به دنبال چنین امتیازی بودند و در اندیشه تسلط بر خارک بودند اما دولت زندیه فرصت محقق‌شدن چنین اندیشه‌ای را به انگلیس نداد.

زبان:
فارسی
صفحات:
77 -91
لینک کوتاه:
magiran.com/p2030347 
روش‌های دسترسی به متن این مطلب
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 300,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!