زمین شناسی و خاستگاه کانه زایی مس در کانسار دهنه، شمال خاور زنجان

پیام:
چکیده:

کانسار مس دهنه در فاصله 84 کیلومتری شمال خاور زنجان، در پهنه البرز باختری- آذربایجان و زیرپهنه طارم قرارگرفته است. سنگ های رخنمون یافته در منطقه دهنه، مجموعه ای از سنگ های آتشفشانی و آتشفشانی- رسوبی ائوسن (معادل سازند کرج) شامل واحدهای توف و گدازه های بازالت پورفیری و بازالت آمیگدالوئیدال هستند. بررسی های ژئوشیمیایی نشان می دهد که سنگ های آتشفشانی منطقه دهنه دارای ترکیب بازالتی با ماهیت شوشونیتی بوده و در محیط زمین ساختی مرتبط با فرورانش تشکیل شده اند. کانه زایی مس در منطقه دهنه به صورت رگه- رگچه ای در درون واحدهای گدازه بازالتی رخ داده است. بر اساس بررسی های میکروسکوپی انجام شده، کانه های موجود در منطقه مورد بررسی شامل مس طبیعی، نقره طبیعی، کوپریت و به مقدار کمتر مالاکیت و آزوریت است. عمده ترین دگرسانی های موجود در این منطقه شامل کربناتی ، کلریتی- اپیدوتی، سریسیتی و زئولیتی است. بافت کانه ها شامل رگه - رگچه ای، پرکننده فضای خالی، بازماندی (جزیره ای) و جانشینی است. بررسی های انجام شده در محدوده دهنه نشان می دهد که فرایند دیاژنز و دگرگونی تدفینی در توالی آتشفشانی میزبان کانه زایی، سبب ایجاد سیال های نسبتا داغ شده است که با چرخش این سیالات، مس و نقره از سنگ های آتشفشانی و آتشفشانی- رسوبی ائوسن شسته شده و تحت شرایط اکسیدی در واحد های بازالتی ته نشست شده اند. در ادامه و در اثر فرایندهای سوپرژن و هوازدگی، کانی های معدنی اولیه (مس طبیعی) به کانی های ثانویه از جمله کوپریت، مالاکیت و آزوریت تبدیل شده اند. با توجه به نوع سنگ میزبان، کانی شناسی و دگرسانی می توان اظهار داشت که کانه زایی مس در کانسار دهنه شباهت زیادی با کانسارهای مس مرتبط با سنگ های بازالتی (نوع میشیگان) دارد.

نوع مقاله:
مقاله پژوهشی/اصیل
زبان:
فارسی
صفحات:
497 -524
لینک کوتاه:
magiran.com/p2042021 
برخی از خدمات از جمله دانلود متن مقالات تنها به مشترکان مگیران ارایه می‌گردد. شما می‌توانید به یکی از روش‌های زیر مشترک شوید:
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 400,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
پرداخت با کارتهای اعتباری بین المللی از طریق PayPal امکانپذیر است.
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!
توجه!
  • دسترسی به متن مقالات این پایگاه در قالب ارایه خدمات کتابخانه دیجیتال و با دریافت حق عضویت صورت می‌گیرد و مگیران بهایی برای هر مقاله تعیین نکرده و وجهی بابت آن دریافت نمی‌کند.
  • حق عضویت دریافتی صرف حمایت از نشریات عضو و نگهداری، تکمیل و توسعه مگیران می‌شود.
  • پرداخت حق اشتراک و دانلود مقالات اجازه بازنشر آن در سایر رسانه‌های چاپی و دیجیتال را به کاربر نمی‌دهد.