دگرگونی موقعیت نخبگان فرهنگی و اجتماعی دوره تیموری هرات در روزگار صفوی

پیام:
چکیده:

برآمدن سلسله صفویه، در زمینه های گوناگون تغییرات و تحولات گسترده ای پدید آورد؛ به ویژه آن که دامنه تاثیر و بازخورد این تحولات و تغییرات به بیرون از قلمرو صفویه نیز کشیده شد. این امر، در ایجاد یا تقویت و تشدید تحولات و رویدادهای دیگری اثر گذاشت. در این میان، خراسان و به ویژه مرکز آن، شهر هرات، در شرایط خاصی قرار گرفت. این امر را به ویژه آشکارا می توان در زندگی، عملکرد و واکنش ده ها نخبه فرهنگی و اجتماعی ای دید که همه پرورش یافتگان فضا و جو اجتماعی و فرهنگی دوره تیموری و البته پایتخت آن، هرات بودند. در جستار حاضر براساس روش توصیفی تحلیلی به این پرسش پرداخته می شودکه تغییرات عمده اجتماعی و فرهنگی ایجادشده در خراسان تحت حاکمیت صفویان چه بوده است؟ وضع اجتماعی و فرهنگی حاکم بر قلمرو حکومتهای نزدیک به خراسان مانند ازبکان، بابریان، ارغونیان، جامان سند و دیگر ایالات صفوی چگونه بوده است؟ و سرانجام آن که مجموعه این عوامل چه تاثیری بر زندگی، عملکرد و واکنش نخبگان دوره تیموری هرات داشته است؟ یافته ها موید آن است، نخبگان یادشده در روزگار صفوی، محیط اجتماعی خود را بسیار متفاوت با دوره قبل دیدند تا آنجا که تحت تاثیر مسائلی چون ثبات و آرامش؛ حمایت علمی و فرهنگی؛ جذب در ساختار اداری، یکی از دو راه باقی ماندن در هرات یا مهاجرت را برگزیدند. این گزینش می توانست با مقایسه و سنجش دافعه ها و جاذبه های مبدا و مقصدهای گوناگون صورت پذیرد؛ چرا که وضع جغرافیایی خاص آن روز خراسان به شبه جزیره ای می مانست که به قلمرو بابریان، ارغونیان، جامان سند، ازبکان و دیگر ایالتهای صفوی محدود می شد.

زبان:
فارسی
صفحه:
10
لینک کوتاه:
magiran.com/p2042270 
روش‌های دسترسی به متن این مطلب
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 300,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!