مبانی، ملا ک ها و راهکارهای «تعالی معنوی» بر اساس قرآن کریم

پیام:
چکیده:
زمینه و هدف

تعالی معنوی از اساسی ترین مباحث مطرح شده در حوزه علوم اسلامی است و آیات و روایات متعددی در این مورد وجود دارد. این تحقیق، به دنبال آشکارسازی مبانی، ملاک ها و راهکارهای «تعالی معنوی» بر اساس آموزه های قرآنی، و تبیین چیستی و چگونگی رخداد آن است. در این راستا، با استفاده از مستندات نقلی، بر ذومراتب بودن سه آیه عظیم الهی: انسان، قرآن و جهان استدلال شده و نیز به تناظر آیات آفاقی و انفسی اشاره شده است و بر اساس مبانی مذکور، تعریفی از «تعالی معنوی» ارائه گردیده است.

روش تحقیق

مقاله حاضر به روش تحلیل محتوا و با رویکرد کیفی، آیات قرآن کریم را موردبررسی قرار داده است. به منظور احصای آموزه های قرآنی و روایی تعالی معنوی و تفسیر داده های تحقیق، از روش تحلیل مضمون استفاده شده است. در بررسی ادبیات تحقیق، قرآن کریم، کتاب های تفسیری شیعه و اهل سنت، منابع روایی و مقاله های مرتبط، مطالعه شده است. نرم افزارهای قرآنی و حدیثی برای احصای مقوله ها و نرم افزار مکس کیو.دی. ای برای کدگذاری و تجزیه وتحلیل داده ها مورداستفاده قرار گرفته است. یافته ها و نتیجه گیری بر اساس یافته های این تحقیق، تعالی معنوی به معنای حرکت صعودی و ارتقای درجه وجودی و حرکت از سطح وجودی ضعیف تر به سوی «بودن» در سطح وجودی قوی تر است. تعالی معنوی، حرکتی وجودی و صیرورتی به سوی مبدا هستی (شدیدترین مرتبه وجود) در مراتب نفس انسان و مراتب عالم هستی است که البته با «رشد» و توسعه و بسط وجودی سالک همراه می شود و ملازم با «توبه» و عروج انسان به مراتب والای آیات انفسی و آفاقی و «بهشتی شدن» است. «علم و بصیرت»، «ایمان و تقوی» و «آراستگی به ویژگی های بهشتیان» ملاک های قرآنی برای تعالی معنوی هستند و «خودشناسی و خداشناسی»، «عبادت خدا»، «طهارت» و «جهاد و مجاهده» ازجمله راهکارهای «تعالی معنوی» هستند.

نوع مقاله:
مقاله پژوهشی/اصیل
زبان:
فارسی
صفحات:
63 -87
لینک کوتاه:
magiran.com/p2051587 
روش‌های دسترسی به متن این مطلب
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 300,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!