واکاوی مفهوم عدالت در اندیشه آخوند خراسانی

نویسنده:
پیام:
چکیده:

ملا محمدکاظم خراسانی (1329 1255 ه.ق) از مراجع بزرگ تقلید شیعه و از رهبران مشروطه ایران بود. عمل سیاسی وی را باید تابعی از نظام فکری او دانست. وی به‌خاطر داشتن اجتهاد قوی می‌توانست مسائل مستحدثه و جدید اجتماعی را با احکام اسلامی تطبیق داده و حکم خود را در باب هر یک از ‌آن‌ها صادر کند. مساله عدالت از اصلی‌ترین این موارد به‌حساب می‌آید. اگرچه این واژه و مفهوم دارای سابقه زیاد در فقه و سیاست اسلامی است اما مسائلی که پیرامون آن وجود داشت، تعریفی نو از آن را ایجاب می‌کرد. بسیاری از فقهای آن دوره، عدالت را به‌معنای مساوات و برابری بدون قید و شرط افراد جامعه درنظرگرفته و آن را با اصول عقل و شرع مغایر می‌دیدند. درحالی‌که آخوند خراسانی آن را عاملی برای رهایی از قیود استبداد می‌دید و معتقد بود مشروطه می‌تواند عدالت حداکثری و نه کامل را در جامعه حاکم کند و به‌تبع آن نتایجی چون امنیت رعایا، امنیت مرزها، رهایی از رقبه استبداد و جلوگیری از تجاوز اجنبی را تحصیل کند. در جریان مشروطه وی بر آن بود که منظور از عدالت تساوی مردم در «اجرای» عدالت است؛ نه در اصل عدالت.

نوع مقاله:
مقاله پژوهشی/اصیل
زبان:
فارسی
صفحات:
74 -87
لینک کوتاه:
magiran.com/p2071271 
روش‌های دسترسی به متن این مطلب
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 300,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!