تحلیل، گونه شناسی و تاریخ گذاری گچ بری های کاخ کوه خواجه

پیام:
چکیده:

«کوه اوشیدا» (کوه‌خواجه) در دشت سیستان، به‌دلیل موقعیت استراتژیک و منحصر‌‌به‌فردی که دارد، از دیرباز تا به امروز، به‌صورت متناوب مورد استفاده قرار گرفته است. در دامنه جنوب‌شرقی این کوه، آثار قلعه‌ای مشاهده می‌شود که پس از ورود و استیلای مسلمانان بر منطقه، به «قلعه کافران» شهرت پیدا کرده است. بر‌اساس کرونولوژی نسبی انجام‌‌شده بر‌روی نمونه‌های سفالین دو دوره استقراری در این قلعه مشخص شد، دوره نخست از سده سوم قبل میلاد تا پایان دوره ساسانی را در‌بر می‌گیرد و دوره دوم مربوط ‌به سده ششم تا هشتم هجری قمری است.
در پژوهش پیش‌رو که از نوع تحقیقات توصیفی-تحلیلی است، وضعیت گچ‌بری‌های کاخ کوه‌خواجه، که از لحاظ شکل به سه گروه مدور، مربع و کنگره‌‌دار تقسیم می‌‌شوند. بر‌اساس گزارش‌های باستان‌شناسی مورد بررسی قرار گرفتند. یک تاریخ متقن و مورد‌قبول، برای این گچ‌بری‌‌ها وجود ندارد و از سوی دیگر مطالعه تطبیقی جامعی نیز پیرامون آن‌ها صورت نگرفته است؛ علاوه ‌بر مطالعه معماری، بیش‌از صدها گچ‌بری از محوطه‌‌های مختلف دوران تاریخی، مورد مشاهده، بررسی و مقایسه گونه‌شناختی قرار گرفتند و مشخص شد که این گچ‌بری‌‌ها شباهت بسیار زیادی به گچ‌بری‌‌های محوطه‌‌های ساسانی بیشاپور، حاجی‌آباد و کیش دارند. نکته دیگری که باید بدان توجه شود، الحاقی‌بودن رواق‌‌های بخش شمالی حیاط است که گچ‌بری‌‌های کاخ کوه‌‌‌خواجه بر‌روی آن‌ها قرار گرفته که مطمینا در دوره دوم ساخت‌و‌ساز در کاخ کوه‌خواجه، به بنا اضافه شده‌اند؛ این موضوع گواه و شاهدی محکم بر ساسانی‌بودن این گچ‌بری‌هاست.

نوع مقاله:
مقاله پژوهشی/اصیل
زبان:
فارسی
صفحه:
233
لینک کوتاه:
magiran.com/p2077085 
برخی از خدمات از جمله دانلود متن مقالات تنها به مشترکان مگیران ارایه می‌گردد. شما می‌توانید به یکی از روش‌های زیر مشترک شوید:
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 400,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
پرداخت با کارتهای اعتباری بین المللی از طریق PayPal امکانپذیر است.
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!
توجه!
  • دسترسی به متن مقالات این پایگاه در قالب ارایه خدمات کتابخانه دیجیتال و با دریافت حق عضویت صورت می‌گیرد و مگیران بهایی برای هر مقاله تعیین نکرده و وجهی بابت آن دریافت نمی‌کند.
  • حق عضویت دریافتی صرف حمایت از نشریات عضو و نگهداری، تکمیل و توسعه مگیران می‌شود.
  • پرداخت حق اشتراک و دانلود مقالات اجازه بازنشر آن در سایر رسانه‌های چاپی و دیجیتال را به کاربر نمی‌دهد.