ارزش گذاری اقتصادی برخی از مهمترین خدمات اکوسیستمی جنگلهای زاگرس

پیام:
چکیده:
سابقه و هدف

تا کنون سهم اکوسیستم های جنگلی در اقتصاد جهانی و سلامت بشر بطور گسترده در علم و سیاست مورد شناسایی قرار گرفته است. در جنگلهای گرمسیری و نیمه گرمسیری، خدمات چندمنظوره از جمله ترسیب کربن، تولید چوب و غذا، تنظیم آب و اکوتوریسم مورد مطالعه قرار گرفته است. نتایج بدست آمده از تحقیقات مختلف نشان داده که کارکردهای تولید و ذخیره آب دارای اولویت بیشتر در میان دیگر کارکردها بوده است. با یک تاخیر معنی دار نسبت به سایر کشورها، در ایران نیز مطالعات مختلفی طی سال‌های اخیر بخصوص در جنگل‌های شمال، در ارتباط با شناسایی و ارزشگذاری خدمات اکوسیستم به انجام رسیده است. این مطالعه در نظر دارد تا مهمترین خدمات اکوسیستم موجود در چشم‌انداز جنگل‌های حوزه میشخاص استان ایلام شامل تولید آب، ترسیب کربن، جلوگیری از هدر رفت خاک و کارکرد تولیدی را مورد بررسی و ارزشگذاری اقتصادی قرار دهد.

مواد و روش ها

در این مقاله 4 مورد از خدمات اکوسیستم جنگل‌های زاگرس در حوزه آبخیز میشخاص شهرستان ایلام از منظر اقتصادی مورد مطالعه و ارزشگذاری قرار گرفت. در این مطالعه برای محاسبه کارکرد تولیدی محصولات غیرچوبی جنگل مورد مطالعه از روش‌ ارزشگذاری مستقیم بازار (ارزش فعلی خالص)، و برای برآورد خدمات اکوسیستمی شامل تولید آب، جلوگیری از فرسایش خاک و ترسیب کربن به ترتیب از مدل تولید آب InVEST، روش تجربی EPM اصلاح شده و محاسبه کربن کل (بیوماس هوایی، زیرزمینی، لاشبرگ و خاک) استفاده گردید.

نتایج و بحث

کل ارزشگذاری اقتصادی خدمات بررسی شده برای منطقه 549534 میلیون ریال بدست آمد، مجموع ارزش اقتصادی سالانه محصولات غیرچوبی جنگل‌های منطقه یعنی ارزش کارکرد تولیدی آنها 38508 میلیون ریال و ارزش اقتصادی سالانه برای هر هکتار 37/9 میلیون ریال بدست آمد که نقش زیادی در اقتصاد خانوارهای بهره بردار در منطقه دارد. در این تحقیق، بر پایه محاسبات انجام شده، ارزش هر هکتار از اکوسیستم جنگلی منطقه برای تولید سالیانه آب معادل 5/58 میلیون ریال بدست آمد. در این تحقیق مشخص شد که کارکرد تولید آب دارای بیشترین ارزش بین سایر خدمات اکوسیستمی مورد مطالعه بود و 7/43 درصد از سهم ارزشگذاری خدمات را به خود اختصاص داد. در ارتباط با جلوگیری از فرسایش خاک نتایج نشان داد که در اکوسیستم جنگل مقدار فرسایش خاک 05/1 تن در هکتار نسبت به میانگین سایر کاربری‌های حوزه کمتر است و سالیانه در هر هکتار از جنگل‌های منطقه میزان 1050 کیلوگرم در هکتار از هدر رفت عناصر خاک جلوگیری می شود، که دارای ارزش ریالی 22 میلیون ریال می باشد. بعبارت دیگر جنگل‌های منطقه مورد مطالعه قادر هستند مانع از تحمیل حدود 90604 میلیون ریال خسارات ناشی از فرسایش و هدر رفت خاک شوند. هر هکتار از این جنگلهای منطقه 25/41 تن ترسیب و ذخیره کربن اتفاق می افتد که با توجه به سطح زیر پوشش این جنگلها کل مقدار ترسیب کربن 169442 تن بوده که دارای ارزشی معادل 180049 میلیون ریال می باشد و اهمیت این جنگلها را نشان می دهد، از کل ارزشگذاری خدمات صورت گرفته در منطقه 8/32 درصد آن مربوط به کارکرد ترسیب کربن بوده است.

نتیجه گیری

نتایج این تحقیق بیانگر آن است که خدمات و کارکردهای زیست محیطی جنگل‌های منطقه رایگان نیستند و ارزش و بهای اقتصادی به ظاهر نهفته ای دارند که بسیار مهم اند و دارای ارزش ریالی خیلی بیشتری نسبت به ارزش های بازاری و قابل تبادل در بازار (برداشت محصولات غیرچوبی) هستند. 

نوع مقاله:
مقاله پژوهشی/اصیل
زبان:
فارسی
صفحات:
137 -150
لینک کوتاه:
magiran.com/p2108262 
برخی از خدمات از جمله دانلود متن مقالات تنها به مشترکان مگیران ارایه می‌گردد. شما می‌توانید به یکی از روش‌های زیر مشترک شوید:
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 400,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!
توجه!
  • دسترسی به متن مقالات این پایگاه در قالب ارایه خدمات کتابخانه دیجیتال و با دریافت حق عضویت صورت می‌گیرد و مگیران بهایی برای هر مقاله تعیین نکرده و وجهی بابت آن دریافت نمی‌کند.
  • حق عضویت دریافتی صرف حمایت از نشریات عضو و نگهداری، تکمیل و توسعه مگیران می‌شود.
  • پرداخت حق اشتراک و دانلود مقالات اجازه بازنشر آن در سایر رسانه‌های چاپی و دیجیتال را به کاربر نمی‌دهد.