ارزیابی اثرهای اجتماعی پروژه های بنادر و سازه های دریایی (مورد مطالعه: طرح احداث بندر چمخاله)

پیام:
چکیده:
سابقه و هدف

ارزیابی اثرهای اجتماعی ابزاری راهبردی برای مدیریت فعالیت‌های اجتماعی مرتبط با توسعه با هدف کاهش هزینه‌های اقتصادی، اجتماعی و محیط‌زیستی است. از آنجایی که طرح‌های توسعه اثرها و پیامدهای غیر قابل انکاری را بر ویژگی‌های اجتماعی، اقتصادی و محیط‌ زیستی یک منطقه وارد می‌آورند، بنابراین شناخت این پیامدها و مدیریت آن‌ها افزون بر کاهش تاثیرهای منفی و افزایش پیامدهای مثبت، می‌تواند نقش موثری در پیش‌برد طرح و پایداری آن داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی اثرهای اجتماعی پروژه‌ها و سازه‌های دریایی، اثرهای طرح احداث بندر چمخاله را بر سنجه‌های کیفیت زندگی، سرمایه اجتماعی، اقتصاد و محیط‌ زیست مورد ارزیابی قرار داد.

مواد و روش‌ها

پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از منظر روش توصیفی - تحلیلی و از نوع تحقیق همبستگی است. جامعه آماری پژوهش، 8840 نفر جمعیت شهر چاف و چمخاله در سال 1395 بودند که با استفاده از فرمول کوکران1، 400 نمونه برآورد شده و به روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای با انتساب متناسب توزیع گردید. ابزار پژوهش، پرسشنامه محقق ساخت بود که روایی آن در دو بخش روایی محتوا و روایی سازه و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ2 به میزان 75/0 مورد تایید قرار گرفت. در نهایت داده‌های حاصل از پرسشنامه، با استفاده از روش‌های تحلیل‌ توصیفی و تحلیل‌ همبستگی در نرم‌افزارهای SPSS 20 و LISREL 8.80 انجام شد.

نتایج و بحث

نتایج حاصل از تحلیل عاملی تاییدی نشان می‌دهد که در بخش کیفیت زندگی، اثرهای بندر بر سنجه کیفیت زندگی 69/5 بوده که نشان دهنده تاثیر مثبت پروژه در این بخش است. بیشترین تاثیرات این بخش، بهبود وضعیت گردشگری با تاثیر 18/7 و ایجاد فرصت‌های شغلی جدید با تاثیر 01/7 می‌باشد. در بخش سرمایه اجتماعی، تاثیر احداث بندر بر این بخش 78/6 بوده که نشان دهنده تاثیر مثبت پروژه در این بخش است. مهمترین تاثیر این بخش نیز افزایش مشارکت مردم در برنامه‌های توسعه منطقه با تاثیر 20/6 است. در بخش اقتصادی، تاثیر احداث بندر در این بخش، 48/6 برآورد شده که نشان دهنده تاثیر مثبت پروژه در این بخش است. در بخش محیط‌زیست، تاثیر پروژه بر این بخش 90/2- به‌دست آمد که نشان دهنده تاثیر منفی پروژه بر این بخش خواهد بود که ایجاد آلودگی هوا در منطقه با ضریب تاثیر 61/5 و آلودگی آب دریا و تغییر کیفیت آب رودخانه‌ها و آب‌های ساحلی با ضریب تاثیر 46/5 از مهمترین اثرهای منفی احداث بندر بر محیط‌زیست است. از آنجا که در پایداری طرح‌های توسعه، پنج سرمایه اجتماعی، انسانی، مالی، زیرساختی (فیزیکی) و طبیعی بایستی به طور هماهنگ و متعادل ایجاد و یا بهبود یابند، بنابراین لازم است تا ضمن کاهش اثرهای منفی، اثرهای مثبت طرح نیز تقویت گردد تا اجرای پروژه بتواند گامی در راستای بهبود اوضاع اجتماعی، اقتصادی و محیط‌زیستی منطقه باشد.

نتیجه گیری

اثرهای اجتماعی پروژه‌های احداث بندر نیز به اندازه اثرهای اقتصادی آن ها دارای اهمیت بوده و تاثیر مستقیمی بر سرنوشت پروژه و دستیابی به اهداف آن دارد. با توجه به اینکه اینگونه پروژه‌ها اثرهای قابل توجهی بر زندگی مردم دارند، بنابراین ارزیابی اثرهای اجتماعی، کمک می‌کند تا مردم از اثرهای طرح‌ها آگاهی یابند، که این آگاهی به توسعه‌ی اجتماعی، افزایش کارآمدی توسعه و کاهش اثرهای منفی طرح‌های توسعه منجر شده و حرکتی به سوی توسعه‌ی پایدار خواهد بود. 

نوع مقاله:
مطالعه موردی
زبان:
فارسی
صفحات:
87 -104
لینک کوتاه:
magiran.com/p2108263 
برخی از خدمات از جمله دانلود متن مقالات تنها به مشترکان مگیران ارایه می‌گردد. شما می‌توانید به یکی از روش‌های زیر مشترک شوید:
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 400,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!
توجه!
  • دسترسی به متن مقالات این پایگاه در قالب ارایه خدمات کتابخانه دیجیتال و با دریافت حق عضویت صورت می‌گیرد و مگیران بهایی برای هر مقاله تعیین نکرده و وجهی بابت آن دریافت نمی‌کند.
  • حق عضویت دریافتی صرف حمایت از نشریات عضو و نگهداری، تکمیل و توسعه مگیران می‌شود.
  • پرداخت حق اشتراک و دانلود مقالات اجازه بازنشر آن در سایر رسانه‌های چاپی و دیجیتال را به کاربر نمی‌دهد.