الگوی ارزشیابی توانمندساز در مدیریت مشارکتی منابع طبیعی

چکیده:

تلاش های گسترده در صیانت از منابع طبیعی و محیط زیست، تاکنون نتوانسته روند از دست رفتن این منابع ارزشمند را متوقف کند. در اینکه علت ناموفق بودن طرح های توسعه در این حوزه، بی توجهی به مردم و کنش گران مختلف مرتبط با منابع طبیعی است، تقریبا اتفاق نظر وجود دارد و شناخت راهبردها و الگوهای حفاظت و بهره برداری پایدار از آنها ضرورتی بنیادی و همچنان موضوع برجسته مجامع علمی توسعه روستایی و جوامع محلی است. دیر زمانی است که برای پاسخ گویی به این معضل جهانی، مدیریت مشارکتی و توانمندسازی بهره برداران و ذی نفعان مختلف و فراهم کردن شرایط درگیر شدن و حضور موثر و هدفمند مردم در افزایش کیفیت و اثربخشی برنامه های توسعه منابع طبیعی مورد تاکید است. توانمندسازی فرایندی است که افراد جامعه از نیازها و خواسته های خود آگاه شده، نوعی اعتماد به نفس و خوداتکایی را برای برطرف کردن آن نیازها به دست می آورند و از توانایی لازم برای تحقق هدف های خود برخوردار می شوند. این پژوهش به روش مرور هدفمند و تحلیلی، با ارایه سیر تحول در نسل های مختلف ارزشیابی، رابطه متقابل توانمندسازی و مشارکت مردم را توضیح داده است. سپس به عنوان موضوع اصلی پژوهش مفهوم و فلسفه، اصول و سطوح مدل ارزشیابی توانمندساز را تبیین نموده است. طبق نتایج، در مدل ارزشیابی توانمندساز برنامه های توسعه منابع طبیعی، قضاوت و ارزشگذاری فردی در خصوص نحوه اجرا و اثرات اقتصادی، اجتماعی پروژه، جای خود را به مدل گفت وگو، تعامل و هم اندیشی همه گروه های ذی نفع و مخاطب شامل طراحان و مجریان، ارزشیاب ها و جامعه هدف و میزبان می دهد. در این مدل مدیران و ارزشیابان برنامه ها، نه در نقش تصمیم گیر، بلکه در نقش تسهیل گر و توانمندساز عمل می کنند. بنابراین اجرای مدل ارزشیابی توانمندساز در برنامه های مدیریت منابع طبیعی به کاهش تضاد منافع، همگرایی منابع انسانی و افزایش انگیزه و علاقه کنشگران به راهبردهای پایداری منابع کمک می کند. همچنین مسیر پیشبرد برنامه ها را بر اساس خواست و نیاز مخاطبان تنظیم می نماید. با این حال مدل ارزشیابی توانمندساز دچار کاستی هایی نیز می باشد که بطور مختصر بدان اشاره شده است.

نوع مقاله:
مقاله پژوهشی/اصیل
زبان:
فارسی
صفحات:
55 -82
لینک کوتاه:
magiran.com/p2126738 
برخی از خدمات از جمله دانلود متن مقالات تنها به مشترکان مگیران ارایه می‌گردد. شما می‌توانید به یکی از روش‌های زیر مشترک شوید:
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 400,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
پرداخت با کارتهای اعتباری بین المللی از طریق PayPal امکانپذیر است.
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!
توجه!
  • دسترسی به متن مقالات این پایگاه در قالب ارایه خدمات کتابخانه دیجیتال و با دریافت حق عضویت صورت می‌گیرد و مگیران بهایی برای هر مقاله تعیین نکرده و وجهی بابت آن دریافت نمی‌کند.
  • حق عضویت دریافتی صرف حمایت از نشریات عضو و نگهداری، تکمیل و توسعه مگیران می‌شود.
  • پرداخت حق اشتراک و دانلود مقالات اجازه بازنشر آن در سایر رسانه‌های چاپی و دیجیتال را به کاربر نمی‌دهد.