اثر فواصل آبیاری بر شاخص های رشدی، فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی سرخارگل (Echinaceae purpurea (L.) Monch) تحت محلول پاشی اسیدهیومیک

پیام:
چکیده:
سابقه و هدف

خشکی از مهمترین عوامل محدودکنندهرشد گیاهان در سرتاسر جهان و شایع ترین تنش محیطی است. باتوجه به خطر جدی خشکی و کمبود آب، استفاده از روش های مناسب جهت بهبود اثرات منفی ناشی خشکی موردتوجه گرفته است. اخیرا استفاده از انواع اسیدهای آلی برای بهبود کمی و کیفی محصولات زراعی و باغی رواج فراوان یافته است. مقادیر بسیار کم از اسیدهای آلی به دلیل وجود ترکیبات هورمونی، اثرات قابل ملاحظه ای در بهبود خصوصیات فیزیکی، شیمیایی و زیستی خاک و افزایش تولید و بهبود کیفیت محصولات کشاورزی دارند. لذا در همین راستا آزمایشی با هدف بررسی اثر رژیم های آبیاری و محلول پاشی اسیدهیومیک بر برخی ویژگی های مورفوفیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاه دارویی سرخارگل انجام شد.

مواد و روش ها

این آزمایش در سال زراعی 96-1395به صورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی موسسه غیرانتفاعی بهاران گرگان به اجرا درآمد. تیمارهای آزمایش در چهار سطح دورآبیاری (شامل سه روز به عنوان شاهد، شش، نه و دوازده روز یکبار آبیاری) و چهار سطح محلول پاشی اسیدهیومیک (شامل صفر، 150، 300 و 450 میلی گرم درلیتر) در کرت هایی با ابعاد یک در یک و نیم متر لحاظ گردید. صفات مورد ارزیابی عبارت از ارتفاع بوته، طول ریشه، وزن تازه و خشک بوته، وزن تازه و خشک ریشه، پرولین برگ، محتوای نسبی آب برگ، کارتنویید، فعالیت آنتی اکسیدانی، فنل کل و قند محلول بودند.

یافته ها

نتایج حاکی از آن بود که افزایش فاصله آبیاری سبب کاهش معنی دار ارتفاع بوته، طول ریشه، وزن تر گیاه، وزن تر و خشک ریشه گردید. در حالی که بیشترین میزان وزن خشک گیاه (41/9 گرم در گیاه) و طول ریشه (10/40 سانتی متر) به ترتیب از شش و نه روز یکبار آبیاری مشاهده شد. همچنین اثر دور آبیاری در بالاترین سطح منجربه کاهش 88/29 درصدی محتوای نسبی آب برگ و افزایش 29/69 درصدی پرولین نسبت به شاهد گردید. میزان فعالیت آنتی اکسیدانی و قند محلول در اثر دور آبیاری افزایش یافت و در سطح سوم آبیاری (نه روز یکبار آبیاری) به ترتیب 32/79 و 21/50 میلی گرم در میلی لیتر به حداکثر مقدار خود رسید. تیمار اسیدهیومیک نیز بر تمامی صفات اندازه گیری شده مورد بررسی به جز کارتنویید اثر معنی داری داشت و این تاثیر در 450 میلی گرم در لیتر به حداکثر خود رسید در شرایط نه روز یک بار آبیاری محلول پاشی با 450 میلی گرم در لیتر موجب افزایش 58/0 درصدی پرولین نسبت به عدم مصرف آن در این شرایط گردید. حداکثر مقدار فعالیت آنتی اکسیدانی (67/82 میلی گرم در میلی لیتر) از سطح سوم دور آبیاری و کاربرد 150 میلی گرم در لیتر اسیدهیومیک و بیشترین مقدار قند محلول (56/53 میلی گرم در گرم) از سطح سوم دور آبیاری و کاربرد 300 میلی گرم در لیتراسیدهیومیک مشاهده شد.

نتیجه گیری

نتایج این پژوهش نشان داد که افزایش فاصله آبیاری به طور معنی داری سبب کاهش صفاتی نظیر ارتفاع بوته، طول ریشه، وزن تازه و خشک بوته، وزن تازه و خشک ریشه و محتوای نسبی آب برگ، گردید. در مقابل میزان برخی صفات نظیر پرولین، فعالیت آنتی اکسیدانی، فنل کل و قند محلول افزایش یافت. با این حال اسیدهیومیک از گیاهان سرخارگل در برابر تنش خشکی محافظت کرد و سبب کاهش خسارات ناشی از خشکی گردید. به طور کلی نتایج این آزمایش، کاربرد 300 میلی گرم در لیتر اسیدهیومیک در شرایط 9 روز یکبار آبیاری را به عنوان بهترین تیمار از لحاظ اقتصادی معرفی می کند، زیرا با مصرف کمتر آب و اسیدهیومیک، می توان به همان میزان عملکرد متابولیت ها که سطوح بالاتر این کاربردها دارند، دست یافت.

نوع مقاله:
مقاله پژوهشی/اصیل
زبان:
فارسی
صفحات:
101 -120
لینک کوتاه:
magiran.com/p2136486 
برخی از خدمات از جمله دانلود متن مقالات تنها به مشترکان مگیران ارایه می‌گردد. شما می‌توانید به یکی از روش‌های زیر مشترک شوید:
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 400,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
پرداخت با کارتهای اعتباری بین المللی از طریق PayPal امکانپذیر است.
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!
توجه!
  • دسترسی به متن مقالات این پایگاه در قالب ارایه خدمات کتابخانه دیجیتال و با دریافت حق عضویت صورت می‌گیرد و مگیران بهایی برای هر مقاله تعیین نکرده و وجهی بابت آن دریافت نمی‌کند.
  • حق عضویت دریافتی صرف حمایت از نشریات عضو و نگهداری، تکمیل و توسعه مگیران می‌شود.
  • پرداخت حق اشتراک و دانلود مقالات اجازه بازنشر آن در سایر رسانه‌های چاپی و دیجیتال را به کاربر نمی‌دهد.