تحلیل اجتماعی-شناختی گفتمان نقایض جریر و اخطل بر اساس الگوی ون دایک

پیام:
چکیده:
گفتمان متون ادبی از منظرهای مختلفی قابل بررسی است و سطوح گوناگون آن در ابعاد کلان و خرد مورد ارزیابی قرار می گیرد. تحلیل گفتمان امکان دستیابی به برداشتی عمیق از متن را فراهم می آورد. این شاخه از تحلیل می تواند جایگاه ویژه ای در برجسته سازی و حاشیه رانی های گفتمان شاعران داشته باشد و تعاملات زبانی آن ها را با ساختارهای ایدیولوژیک کشف نماید. ازجمله پدیده های ادبی زبان عربی که بر پایه برجسته سازی و حاشیه رانی بنا شده است، نقایض جریر و اخطل است. این دو شاعر در بیشتر نقایضشان با استفاده از ابزارهای گفتمانی خاص، در پی برجسته سازی هویت خود و حاشیه رانی هویت رقیب هستند. در پژوهش حاضر تلاش بر آن است تا با تکیه بر روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به مربع ایدیولوژیک ون دایک، سطوح گفتمانی نقیضه «انعق بضانک یا جریر» از اخطل و «قبح الإله وجوه تغلب» از جریر بررسی شود. ون دایک در الگوی پیشنهادی اش به مطالعه استراتژی های متن و گفتار می پردازد و رابطه آن ها را با بافتار اجتماعی و سیاسی مورد مطالعه قرار می دهد. برداشت نهایی نشان می دهد که برجسته سازی نکات منفی دیگری در هر دو نقیضه از بسامد بسیار بالایی (66% اخطل و 71% جریر) برخوردار است، با این تفاوت که جریر به نسبت اخطل در استفاده از سطوح گفتمانی معنی، ساخت های صوری، دستور زبان و صورت های گفتمان، موفق تر عمل کرده است.
نوع مقاله:
مقاله پژوهشی/اصیل
زبان:
فارسی
صفحات:
109 -132
لینک کوتاه:
magiran.com/p2147272 
برخی از خدمات از جمله دانلود متن مقالات تنها به مشترکان مگیران ارایه می‌گردد. شما می‌توانید به یکی از روش‌های زیر مشترک شوید:
اشتراک شخصی
در سایت عضو شوید و هزینه اشتراک یک‌ساله سایت به مبلغ 400,000ريال را پرداخت کنید. همزمان با برقراری دوره اشتراک بسته دانلود 100 مطلب نیز برای شما فعال خواهد شد!
پرداخت با کارتهای اعتباری بین المللی از طریق PayPal امکانپذیر است.
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی همه کاربران به متن مطالب خریداری نمایند!
توجه!
  • دسترسی به متن مقالات این پایگاه در قالب ارایه خدمات کتابخانه دیجیتال و با دریافت حق عضویت صورت می‌گیرد و مگیران بهایی برای هر مقاله تعیین نکرده و وجهی بابت آن دریافت نمی‌کند.
  • حق عضویت دریافتی صرف حمایت از نشریات عضو و نگهداری، تکمیل و توسعه مگیران می‌شود.
  • پرداخت حق اشتراک و دانلود مقالات اجازه بازنشر آن در سایر رسانه‌های چاپی و دیجیتال را به کاربر نمی‌دهد.