تبادلات گازی و تجمع محلولهای سازگار در توده های دچار زوال بلوط ایرانی در استان ایلام (مطالعه موردی: منطقه جنگلی گچان و ششدار)

پیام:
نوع مقاله:
مطالعه موردی (دارای رتبه معتبر)
چکیده:
مقدمه و هدف

مطالعه تبادلات گازی در شرایط تنش خشکی می تواند به شناسایی فاکتورهای موثر در مقاومت به این تنش کمک کند. به منظور بررسی تاثیر عوامل فیزیولوژیکی ویژگی های فتوسنتزی و تجمع اسمولیت ها بر خشکیدگی درختان بلوط ایرانی (Quercus brantii Lindl.) ، دو توده جنگلی گچان و ششدار استان ایلام برای مطالعه انتخاب شدند.

مواد و روش ها

درختان بلوط بر مبنای شدت خشکیدگی تاجی به چهار گروه  (سالم، 33-5% ،66-33% و بالای 66% خشکیدگی) تقسیم شدند. فعالیت های فیزیولوژیکی مانند: فتوسنتز، تعرق، تنفس، غلظت دی اکسید کربن داخل روزنه ای، هدایت مزوفیلی ، کارایی مصرف آب، دمای برگ، قندهای محلول و اسیدآمینه های آزاد از برگ درختان در جهت شیب غالب منطقه از شاخه های انتهایی در قسمت میانی تاج به صورت تصادفی اندازه گیری شدند و پایه های منتخب در محدوده ی قطری 30 تا 40 سانتی متر انتخاب شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها، از تجزیه واریانس یک طرفه و برای مقایسه تیمارهای مختلف از کمینه ی تفاوت معنی داری (LSD) استفاده شد و تمام محاسبات با نرم افزار SAS  انجام شد.

یافته ها

در درختان با خشکیدگی شدید در منطقه گچان، نتایج این تحقیق نشان داد که میزان فتوسنتز (1/06 میکرومول CO2 بر مترمربع بر ثانیه)  با کاهش در هدایت مزوفیلی (0/0021 مول در مترمربع بر ثانیه)، تعرق (3/82 میلی مول آب بر مترمربع بر ثانیه)، کارایی مصرف آب (0/27 میکرومول  CO2بر مول آب) و افزایش غلظت دی اکسید کربن زیرروزنه ای (488/15 میکرومول CO2 بر مول) و دما (36/05 درجه سانتی گراد) همراه بود. نتایج آزمون همبستگی (در سطح احتمال 0/05 و 0/01)،  نقش عوامل روزنه ای و غیر روزنه ای در کاهش فتوسنتز را نشان داد. همچنین، افزایش میزان قند های محلول (0/009 میکروگرم بر گرم وزن تر برگ) و اسید آمینه های آزاد (0/012 میکروگرم بر گرم وزن تر برگ) به عنوان محلول های سازگار در تنظم اسمزی مشاهده نشد. در منطقه ششدار پارامترهای فتوسنتزی بین تیمارهای مختلف خشکیدگی تفاوت معنی داری را نشان نداد، اما با افزایش تجمع قند های محلول در درختان سرخشکیده بلوط ایرانی همراه شد. افزون بر این، همبستگی معنی داری بین فتوسنتز با عوامل روزنه ای مشاهده نشد که بیانگرتوانایی این گونه در باز نگه داشتن روزنه در شرایط تنش خشکی شدید است.

نتیجه گیری

بنابراین، نتایج تحقیق حاضر تفاوت در ظرفیت های فتوسنتز درختان سرخشکیده بلوط ایرانی و همچنین به کارگیری راه کارهای اجتناب و تحمل به خشکی در دو منطقه را نشان می دهد.

زبان:
فارسی
صفحات:
22 -31
لینک کوتاه:
magiran.com/p2443414 
برخی از خدمات از جمله دانلود متن مقالات تنها به مشترکان مگیران ارایه می‌گردد. شما می‌توانید به یکی از روش‌های زیر مشترک شوید:
اشتراک شخصی
با عضویت و پرداخت آنلاین حق اشتراک یک‌ساله به مبلغ 700,000ريال می‌توانید 100 عنوان مطلب دانلود کنید!
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی نامحدود همه کاربران به متن مطالب تهیه نمایند!
توجه!
  • دسترسی به متن مقالات این پایگاه در قالب ارایه خدمات کتابخانه دیجیتال و با دریافت حق عضویت صورت می‌گیرد و مگیران بهایی برای هر مقاله تعیین نکرده و وجهی بابت آن دریافت نمی‌کند.
  • حق عضویت دریافتی صرف حمایت از نشریات عضو و نگهداری، تکمیل و توسعه مگیران می‌شود.
  • پرداخت حق اشتراک و دانلود مقالات اجازه بازنشر آن در سایر رسانه‌های چاپی و دیجیتال را به کاربر نمی‌دهد.