مطالعه تحلیلی پیه سوزهای فلزی باغ موزه هرندی کرمان

پیام:
نوع مقاله:
مقاله پژوهشی/اصیل (دارای رتبه معتبر)
چکیده:

پیه سوزها در دوران اسلامی تنوع زیادی از نظر فرم، آرایه ها و تکنیک ساخت داشته اند و «سادگی تولید نور»، «در دسترس بودن مواد اولیه مانند پیه، چربی و فتیله ها» و «ابعاد و وزن مناسب» سبب کاربرد فراوان آنها شده است. پیشرفت های فلزکاری به ویژه در سده های میانی اسلامی، تولید پیه سوزهای فلزی در گونه های متنوع را در پی داشت. در مخزن اموال تاریخی فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی استان کرمان در باغ موزه هرندی نیز شماری پیه سوز فلزی نگهداری می شود که با وجود اهمیت از نظر فرم ها و آرایه ها، هیچ گاه مورد توجه پژوهشگران قرار نگرفته و معرفی نشده اند. هدف از این پژوهش مطالعه گونه شناختی، تبیین تکنیک های ساخت، شناخت منشا و تحلیل رابطه این پیه سوزها با نمونه های نواحی دیگر است. پرسش اینست که این پیه سوزها از نظر فرم، آرایه و تکنیک ساخت، چه گونه هایی را شامل می شوند و تاثیر و تاثر آنها از نمونه های نواحی دیگر چگونه است؟ نمونه ها به صورت میدانی در محل موزه گردآوری و مطالعه شده اند و برخی داده ها به شیوه اسنادی استفاده شده اند. گونه شناسی و تحلیل نیز بر پایه مقایسه نمونه های موزه هرندی با آثار منتشرشده صورت گرفته است. بر پایه نتایج، پیه سوزهای باغ موزه هرندی از نظر فرم و ساختار به سه گونه کروی، اشکی شکل و شش ضلعی تقسیم می شوند که برخی دارای آرایه های خطی، دایره ای، کتیبه و تزیینات الحاقی عموما اعضاء پیکره پرنده هستند. مخزن و جافتیله ای برخی پیه سوزها به صورت یکپارچه و در برخی دیگر به صورت جدا و دو تکه ریخته گری شده است. همچنین، فرم و ابعاد دسته و وجود پایه بر سهولت استفاده از پیه سوزها اثرگذار بوده است. بر اساس گاهنگاری مقایسه ای، همه نمونه ها به سده های میانی اسلامی، به ویژه سده ششم هجری، همزمان با حکومت سلاجقه کرمان (قاوردیان)، یکی از ادوار درخشان تاریخ کرمان تعلق دارند. همچنین در میان این آثار دو گروه آثار «رسمی و فراگیر» و «محلی و منطقه ای» دیده می شود.

زبان:
فارسی
صفحات:
69 تا 88
لینک کوتاه:
magiran.com/p2612693 
دانلود و مطالعه متن این مقاله با یکی از روشهای زیر امکان پذیر است:
اشتراک شخصی
با عضویت و پرداخت آنلاین حق اشتراک یک‌ساله به مبلغ 1,390,000ريال می‌توانید 70 عنوان مطلب دانلود کنید!
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی نامحدود همه کاربران به متن مطالب تهیه نمایند!
توجه!
  • حق عضویت دریافتی صرف حمایت از نشریات عضو و نگهداری، تکمیل و توسعه مگیران می‌شود.
  • پرداخت حق اشتراک و دانلود مقالات اجازه بازنشر آن در سایر رسانه‌های چاپی و دیجیتال را به کاربر نمی‌دهد.
In order to view content subscription is required

Personal subscription
Subscribe magiran.com for 70 € euros via PayPal and download 70 articles during a year.
Organization subscription
Please contact us to subscribe your university or library for unlimited access!