روش شناسی اجتهاد در عصر غیبت با تاکید بر آراء شیخ مفید و سید مرتضی علم الهدی

نوع مقاله:
مقاله پژوهشی/اصیل (بدون رتبه معتبر)
چکیده:

در تمام ادوار تاریخ دانش های مختلف مرهون تفکر و اندیشه انسان است. آدمی با تفکر و برهان پیرامون موضوعات مختلف توانسته است دنیای جدیدی را به روی علوم بازکند سعادت و رستگاری خود را در سایه بهرمندی از دستاوردهای دانش بشری با متکی برقواعد و پایه های محکم علمی هموار سازد. روش شناسی «اجتهاد»، شناسایی توصیفی یا تحلیلی مراحل منضبط فرایند استنباط حکم شرعی و «روش اجتهاد» شیوه ای است که در آن فقیه براساس مبانی پذیرفته شده استدلالی را سامان میدهد و بر پایه آن استنباط میکند. فقها از نخستین روزهای تفقه دریافتند که بدون در اختیار داشتن اسلوب و روش صحیح و مناسبی برای اجتهاد و استنباط نمی توان حکم نهایی را منطبق با ادله شرعی و عقلی سامان داد. از این رو، قسمت عمده ای از مباحث مرتبط با روش شناسی اجتهاد و معرفی الگوی مناسبی جهت ضابطه مند کردن استنباط در دانش اصول فقه تمهید گشت. از زمان شیخ مفید و شاگرد او سید مرتضی علم فقه از حالت جمع نصوص به حالت اجتهاد در آمد و برای نخستین بار فقیهان شیعه، مسایل فقهی را از نصوص، استخراج و تنقیح کردند و فروعی را که نص درباره آنها وارد نشده بود، از اصول کلی استخراج نمودند. این مقاله ضمن بررسی روش شناسی اجتهاد در عصر غیبت به بررسی آراء شیخ مفید و سید مرتضی در روش شناسی اجتهاد و مقایسه دو مکتب اخباری و اصولی و تفاوت نگرش های آنان با یکدیگر در زمینه استنباط احکام می پردازد. برای استنباط و احکام دین مکتب اصولیون روش اجتهاد را برگزیده است،که طبق این مبنا در عصر غیبت مردم به دو گروه مجتهد ومقلد تقسیم می شوند، درحالیکه مکتب اخباری گری این مبنا و تقسیم آنرا نمی پذیرد و بر مجموعه ای از اصلی و فرعی مبتنی بر یک سری ادله خاص معتقد است، با رایج شدن مکتب اجتهادی در استنباط احکام و آراء شیوع آن به حوزه سیاست، جایگاه سیاسی خاصی برای مجتهد از یک سو و مقلد از سوی دیگر فراهم ساخت.

زبان:
فارسی
صفحات:
79 تا 89
لینک کوتاه:
magiran.com/p2684871 
دانلود و مطالعه متن این مقاله با یکی از روشهای زیر امکان پذیر است:
اشتراک شخصی
با عضویت و پرداخت آنلاین حق اشتراک یک‌ساله به مبلغ 1,390,000ريال می‌توانید 70 عنوان مطلب دانلود کنید!
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی نامحدود همه کاربران به متن مطالب تهیه نمایند!
توجه!
  • حق عضویت دریافتی صرف حمایت از نشریات عضو و نگهداری، تکمیل و توسعه مگیران می‌شود.
  • پرداخت حق اشتراک و دانلود مقالات اجازه بازنشر آن در سایر رسانه‌های چاپی و دیجیتال را به کاربر نمی‌دهد.
In order to view content subscription is required

Personal subscription
Subscribe magiran.com for 70 € euros via PayPal and download 70 articles during a year.
Organization subscription
Please contact us to subscribe your university or library for unlimited access!