واکاوی رابطه بین طوفان های گرد و غبار با شاخص های پیوند از دور در فصول مختلف طی دوره آماری 2017-1988 در استان کرمان

گرد و غبار یک مخاطره ی اقلیمی است که در مناطق خشک و نیمه خشک دنیا و همچنین مناطقی که در مسیر بادهای مناطق بیابانی قرار دارند، بیشتر از سایر مناطق اتفاق می افتد. هدف اصلی پژوهش حاضر، شناسایی اثر الگوهای پیوند از دور بر تعداد روزهای همراه با طوفان گرد و غبار در استان کرمان طی دوره آماری 30 ساله (2017-1988) است، برای این منظور ایستگاه های کرمان، انار، سیرجان، شهربابک و بم که هم دارای آمار بلند مدت بوده و هم از نظر جغرافیایی کل مساحت استان را پوشش می دادند، انتخاب شد. داده های مورد نیاز این پژوهش تعداد روزهای گرد و غبار در ایستگاه های منتخب و دیگری داده های الگوهای پیوند از دوری شامل الگوی چند متغیره انسو (MEI)، الگوی نوسانات دهه ای اقیانوس آرام (PDO)، الگوی نوسان اطلس شمالی (NAO)، الگوی قطب شمال (AO)، الگوی چند دهه ای اطلس شمالی (AMO) و الگوی نوسان دمای اقیانوس آرام (NINO3.4) هستند که به ترتیب از سازمان هواشناسی کشور و مرکز ملی جوی اقیانوسی دریافت شدند. نتایج نشان داد که بیشینه ی میانگین روزهای گرد و غبار در فصل بهار اتفاق افتاده است و کمینه آن متعلق به فصل پاییز می باشد. از لحاظ تاثیر الگوهای پیوند از دور نیز بر ایستگاه های مورد مطالعه، می توان گفت که ایستگاه های کرمان، انار و شهربابک بیشترین تاثیرپذیری را از الگوی AO و کمترین اثر را به ترتیب از الگوهای NINO، AMO و PDO و ایستگاه های سیرجان و بم نیز بیشترین تاثیرپذیری را از الگوی AMO و کمترین اثر را از الگوهای NINO3.4 و MEI داشته اند. همچنین نتایج همبستگی نشان داد که بیشترین درصد تغییرات روزهای گرد و غبار که می توان آن ها را با الگوهای پیوند از دور تبیین کرد، 25 درصد درفصل زمستان ایستگاه سیرجان و 22 درصد در فصل بهار ایستگاه شهربابک است. در سایر ایستگاه ها نوسانات تعداد روزهای غباری، کمتر از این مقادیر با الگوهای پیوند از دور ارتباط داشته اند.