بررسی سنجش تراکم استخوان در خانم های یائسه دیابتی نوع دو در مقایسه با گروه شاهد

استئوپنی دیابتی یک عارضه شناخته شده ولی فراموش شده دیابت شیرین می باشد. گرچه در اکثر مطالعات از استئوپنی به عنوان یک عارضه ثابت شده نوع یک یاد می شود، نتایج بررسی های سنجش تراکم استخوان در بیماران دیابتی نوع دو متفاوت و گاه متضاد بوده است. با توجه به شیوع بالای دیابت نوع دو و استئوپنی در زنان یائسه و اهمیت اقتصادی اجتماعی این دو، ما یک مطالعه کنترل شده را در مورد سنجش تراکم استخوان در زنان یائسه دیابتی نوع دو طراحی کردیم. هدف از این مطالعه مقایسه یافته های سنجش تراکم استخوان در نواحی فمور و فقرات کمری در زنان یائسه دیابتی نوع دو با افراد گروه شاهد می باشد.
نتایج یافته های سنجش تراکم استخوان در 65 زن یائسه دیابتی نوع دو در سنین 65-45 سال با 65 زن سالم و یائسه در سنین 65-45 سال مقایسه گردید. تراکم استخوان در ناحیه پروگزیمال فمور (neck، ward، trochanter) و فقرات کمری (L4 L2) با روش DEXA اندازه گیری شد. بیماران بر اساس T-Score گردن فمور، در صورتی که بیشتر از 1- و کمتر از 1- باشد به دو زیر گروه دیابتی غیراستئوپنیک (زیر گروهhigh BMD) و زیر گروه استئوپنیک استئوپروتیک (زیر گروه low BMD) تقسیم شدند. FBS، 2hppG، HbA1C، سطح سرمی کلسیم، فسفر، آلکالن فسفاتاز و کلسیم و سدیم ادرار 24 ساعته بین این دو زیر گروه مقایسه گردید.
میانگین نتایج سطح تراکم استخوان در ناحیه ward در زنان دیابتی g/m2 165/0±644/0 در برابر g/m2138/0±705/0 در افراد شاهد بود (037/0P<). میانگین سنجش تراکم استخوان ناحیه ward در افراد گروه مورد g/m2 21/0±658/0 در برابر g/m299/0±737/0 در افراد کنترل بود (01/0=P). ولی در ناحیه گردن فمور و فقرات کمری تفاوت واضحی بین دو گروه مشاهده نگردید. در زیر گروه استئوپروتیک دیابتی سطح HbA1C، آلکالن فسفاتاز و کلسیم و سدیم ادرار 24 ساعته بالاتر و سطح کلسیم و فسفر سرمی پایین تر از زیر گروه غیراستئوپروتیک دیابتی بود، هر چند این اختلافات از نظر آماری معنی دار نبود. تعداد مصرف کنندگان استروژن در زیر گروه غیراستئوپروتیک با اختلاف معنی داری بالاتر بود (05/0=P). از نظر تعداد شکستگی های غیر مهره ای در 5 سال اخیر بین گروه شاهد و مورد اختلاف معنی داری مشاهده نگردید.
بحث: سن و تعداد سال هایی که از منوپوز می گذرد از ریسک فاکتورهای عمده برای پیشرفت استئوپنی در افراد دیابتی می باشد. علیرغم BMI بالاتر در افراد دیابتی در این مطالعه، و نقش محافظت کننده چاقی روی توده استخوانی، بنظر می رسد که در کاهش تراکم استخوان نواحی ward و تروکانتر در افراد دیابتی عوامل دیگری غیر از چاقی نقش داشته باشند.