تاملی در دو بیت نخست داستان رستم و سهراب

داستان پرمغز و نغز رستم و سهراب که از داستان های شگرف و شگفت شاهنامه به شمار می رود، از گذشته های دور مورد عنایت مخاطبان مختلف این اثر حماسی از هر طیف و طبقه ای بوده است؛ از جمله محققان و مدرسان این اثر شگرف. ابیاتی چند در این داستان هزار و اندی شاهنامه هست که «تحریر محل نزاع» مصححان و شارحان شاهنامه شده است. از آن جایی که احصا و نقل و نقد تمام ضبط ها و شرح های مختلف ابیات متنازع فیه از حوصله این مقال بیرون است، در این جا فقط به نقل و نقد ضبط ها و شروح متنوع و متکثر دو بیت آغاز این داستان بسنده کرده ایم. از همین رو بعد از طرح مسئله و مقدمه ای کوتاه، ابتدا ضبط های مختلف هر بیت را طبقه بندی کرده و نقل کرده ایم و پس از آن شرح های مختلف را دسته بندی کرده و نقد نموده ایم. در پایان مقال متذکر شده ایم که از این رهگذر می توان دریافت که در درجه اول تا تهیه چاپ پاکیزه و منقحی از شاهنامه که به متن سروده فردوسی نزدیک باشد، فاصله زیادی داریم و در درجه دوم نیز اغلب این شروح گره از کار فروبسته شاهنامه نمی گشاید.