بررسی فراوانی دردهای مفصلی با منشا فیزیکی بین کارکنان شاغل نظامی و مقایسه آن با غیر نظامیان

ابتلاء به دردهای مفصلی با منشا فیزیکی در همه جوامع انسانی کم و بیش وجود داشته و دارد. عوامل مختلفی از جمله شغل و استرسهای شغلی، وضعیت فیزیکی بدن، جنسیت، نحوه انجام فعالیتهای روزانه و... در ایجاد و شیوع این دردها در مفاصل بدن موثرند. این مطلب در نیروهای نظامی از حساسیت بیشتری برخوردار است، چرا که پیامدها و هزینه های درمانی بالایی را برای سیستم بهداشت و درمان نظامی و غیرنظامی کشور ایجاد می نماید. بنابراین ضرورت توجه به سلامت پرسنل نظامی در ابعاد مختلف آن ما را برآن داشت تا در این مطالعه به بررسی فراوانی دردهای مفصلی با منشا فیزیکی در بین کارکنان شاغل نظامی و مقایسه آن با کارکنان غیر نظامی (مردم عادی) بپردازیم.
مطالعه حاضر، تحقیقی توصیفی – تحلیلی و مقطعی می باشد که در یک دوره یک ساله در 3 بیمارستان نظامی و 3 بیمارستان غیر نظامی به صورت نمونه گیری سرشماری بر روی کلیه مراجعه کنندگان به مراکز درمانی فیزیوتراپی، مبتلا دردهای مفصلی با منشا فیزیکی، انجام گرفت. برای انجام این کار از یک پرسشنامه 3 قسمتی حاوی مشخصات دموگرافیک، شغل و محل مفاصل مبتلا، استفاده شد. اطلاعات پس از گردآوری، دسته بندی و یکسان سازی (matching) شرایط افراد، به وسیله روش های آماری توصیفی و آزمون chi-square آنالیزگردید.
از 1230 نفر مطالعه شده، تعداد 630 نفر (2/51%) مرد و تعداد 640 نفر (52%) کارکنان شاغل نظامی بودند. میانگین سن، قد، وزن و سابقه کاری در افراد شاغل نظامی به ترتیب 6 ± 4/34 سال، 4 ± 171 سانتیمتر، 4 ± 2/72 کیلوگرم و3 ± 1/18 سال بود. درکارکنان شاغل غیر نظامی این میانگین ها به ترتیب 7 ± 3/35 سال، 5 ± 169 سانتیمتر، 5 ± 1/73 کیلوگرم و 5 ± 3/17 سال بود. بین این اعداد در دو گروه اختلاف معنی داری وجود نداشت. 1/53% از نیروهای نظامی و 1/49% از نیروهای غیر نظامی مذکر بودند. توزیع چگونگی درگیری مفاصل در کارکنان نظامی، به صورت مونوآرتیکولر 167 مورد (26%)، الیگوآرتیکولر 358 مورد (56%) و پلی آرتیکولر 115 مورد (18%) بود که این اعداد در کارکنان غیر نظامی به ترتیب 313 مورد (53%)، 230 مورد (39%) و 47 مورد (8%) به دست آمد. بین تعداد مفاصل درگیر و نظامی یا غیرنظامی بودن، ارتباط آماری معنی داری مشاهده شد (001/0 > P). این ارتباط بین کارکنان با جنس مذکر نیز صادق بود (001/0 > P) ولی بین کارکنان مونث دو گروه فوق تفاوت معنی داری دیده نشد.
بحث: با توجه به یافته های تحقیق، به نظر می رسد کارکنان نظامی در ایران، به خصوص مردان، به علت شرایط کاری خاص و وجود استرسهای مختلف، نسبت به کارکنان سایر مشاغل غیرنظامی در معرض آسیب پذیری بیشتر مفاصل قرار دارند. این مطلب توجه بیشتر مسوولان رده بالای نظامی کشور را نسبت به وضعیت سلامت و بهداشت فیزیکی این افراد، پیشگیری از ایجاد این صدمات، ارائه برنامه های آموزشی، به کارگیری افراد نظامی بر اساس خصوصیات فیزیکی و بدنی آنها، انجام آزمایشات ادواری منظم و جدی و توجه به نتایج آن آزمایشات جهت ادامه خدمت، بالا بردن توان و آمادگی جسمانی کارکنان و. .. می طلبد.