فهرست مطالب

پژوهش و برنامه ریزی روستایی - پیاپی 10 (تابستان 1394)
  • پیاپی 10 (تابستان 1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/07/15
  • تعداد عناوین: 13
|
  • جعفر میرکتولی، زینب وصال، آرام آقاجانی، مهدی خداداد صفحات 1-10
    هدف
    پیدایش و گسترش خانه های دوم در مناطق روستایی زمینه ساز تحول در روابط شهر و روستا گردیده است؛ بنابراین هدف از این تحقیق، تحلیل عوامل و انگیزه های ساخت خانه های دوم در روستاها و اثرات آن بر روابط شهر- روستا است. منطقه مورد مطالعه روستاهای ییلاقی دهستان استرآباد جنوبی و انجیراب در بخش مرکزی شهرستان گرگان می باشد.
    روش
    که ابزار اصلی گردآوری اطلاعات پرسشنامه بوده و حجم نمونه با استفاده از روش نمونه گیری کوکران 238 نفر انتخاب گردیده اند که از این تعداد، 123 نفر از ساکنان روستاها و 115 نفر از مالکین خانه های دوم انتخاب شده اند. نحوه دسترسی به نمونه ها بصورت تصادفی ساده و سیستماتیک بوده است. همچنین برای تحلیل و آنالیز داده های تحقیق از نرم افزار SPSS استفاده شده است.
    یافته ها
    نتایج حاکی از آن است که پاسخگویان مهم ترین اثرات مثبت توسعه خانه های دوم در مناسبات شهر - روستا را در بعد اقتصادی (ایجاد اشتغال)، در بعد اجتماعی (افزایش مهاجرت معکوس به روستا - افزایش آگاهی مردمان محلی) و در بعد زیست محیطی- کالبدی (بهره مندی از اقلیم و چشم انداز زیبا استفاده از مصالح بادوام) دانسته اند. از سویی دیگر، مهم ترین اثرات منفی توسعه این پدیده نوظهور را در منطقه مورد مطالعه و در چهارچوب تغییر روابط شهر- روستا در بعد اقتصادی (افزایش قیمت زمین، رکورد فعالیت کشاورزی و کاهش عرضه محصولات تولیدی به شهر) در بعد اجتماعی (افزایش مصرف-گرایی در روستا و تعارضات فرهنگی روستاییان با مهاجرین) و در بعد زیست محیطی- کالبدی (تخریب جنگل و تغییر کاربری اراضی زراعی) عنوان کرده اند.
    محدودیت ها و راهبردها: عمده ترین محدودیت تحقیق کم بودن سابقه پژوهش مرتبط در زمینه اهداف ساخت خانه های دوم در مناسبات شهر - روستا بوده است.
    راهکارهای عملی: برنامه ریزی مسئولین در جهت استفاده از سرمایه مالی- فکری مهاجرین شهری وارد شده به روستا در جهت توسعه روستایی و تقویت مناسبات روستا- شهری و فراهم کردن زمینه افزایش تعامل و گفتگو میان مردمان محلی و مهاجرین شهری با هدف تقویت ارتباطات و جایگاه اجتماعی روستاییان.
    اصالت و
    روش
    نوآوری مقاله در بررسی اثرات ساخت خانه های دوم در چگونگی روابط شهر– روستا می باشد.
    کلیدواژگان: مناسبات شهر و روستا، خانه های دوم، بخش مرکزی شهرستان گرگان
  • غریب فاضل نیا، سید یاسر حکیم دوست، مینا یارمحمدی صفحات 11-20
    هدف
    به طور کلی هدف نهایی این مقاله بررسی و مطالعه زمین لغزش ها در راستای یافتن راه های کاهش خسارات ناشی از آن ها می باشد که همین امر لزوم تهیه نقشه پهنه بندی خطر زمین لغزش را ضرورت می بخشد.
    روش
    روش تحقیق در این مقاله از نوع کاربردی و رویکرد حاکم بر آن تحلیلی و کمی است و به منظور آماده سازی لایه ها در سامانه اطلاعات جغرافیایی، از 10 لایه اطلاعاتی شامل: نقشه های شیب، جهات جغرافیایی شیب، بارش، زمین شناسی، فاصله از گسل، عامل انسانی، لایه خاک به همراه ویژگی های فیزیکی و شیمیایی آن شامل: غلظت آهک، نمک (هدایت الکتریکی) و ph استفاده گردید. همچنین جهت پهنه بندی خطر وقوع زمین لغزش از روش بینا و مدل ارزش اطلاعاتی در محیط GIS استفاده شده است.
    یافته ها
    نتایج نشان می دهد 88/25 کیلومترمربع از کل دهستان موردمطالعه، دارای پتانسیل خطر خیلی کم، 09/54 کیلومترمربع، خطر کم،57/92 کیلومترمربع، خطر متوسط، 57/85 کیلومترمربع، خطر زیاد و 50/34 کیلومترمربع دارای پتانسیل خطر خیلی زیاد در دهستان دو هزار در شهرستان تنکابن می باشد که در این خصوص عامل انسانی به عنوان عامل اصلی در این رابطه محسوب می شود و با توجه به مطالعات انجام شده 13 روستا با جمعیت 7517 نفر در پهنه خطر خیلی کم، 15 روستا با جمعیت 5595 نفر در پهنه خطر کم، 33 روستا با جمعیت 15488 نفر در پهنه خطر متوسط، 26 روستا با جمعیت 9640 نفر در محدوده خطر زیاد و 16 روستا با جمعیت 5187 نفر در پهنه خطر خیلی زیاد قرار دارند.
    محدودیت ها/ راهبردها: زمین لغزش ها رخدادهای طبیعی بوده که تحت تاثیر عوامل مختلف باعث ایجاد خسارت به مناظر طبیعی، انسان ها و تاسیسات می شود. ازآنجاکه پیش بینی زمان رخداد زمین لغزش ها از توان علم و دانش فعلی بشر خارج می باشد، لذا با شناسایی مناطق حساس به زمین لغزش و رتبه بندی آن می توان تا حدودی خطرات ناشی از وقوع زمین لغزش را جلوگیری نمود، لذا پایش مداوم مناطق حساس به زمین لغزش و رتبه بندی آن ها به عنوان راهبردی کارآمد در فرآیند مدیریت بحران توصیه می گردد.
    راهکارهای عملی:انتظار می رود با شناسایی مناطق با پتانسیل بالای زمین لغزش از یک طرف مکان یابی روستاهای جدید با دقت بیشتر انجام شود و از طرف دیگر جهت بهسازی و بهبود کیفیت کالبدی روستاهای قرار گرفته در پهنه های پرخطر تصمیمات جدی اتخاذ گردد.
    اصالت و ارزش: انتظار می رود نتایج این تحقیق ضمن افزودن بر غنای ادبیات موضوع، مسئولین ذی ربط را نیز در اتخاذ تصمیمات بهینه مدیریت بحران در مناطق مستعد زمین لغزش رهنمون باشد.
    کلیدواژگان: زمین لغزش، پهنه بندی، مدل ارزش اطلاعاتی، GIS، دهستان دو هزار
  • کریم نادری مهدیی، محمدحسن فطرس، سید محمد جعفر اصفهانی صفحات 21-34
    هدف
    با توجه به اهمیت کارایی و استفاده بهینه از عوامل تولید و همچنین نقش سرمایه اجتماعی به عنوان مکمل سرمایه فیزیکیدر این مطالعه رابطه میان ابعاد مختلف سرمایه اجتماعی و کارایی زعفرانکاران شهرستان فردوس که دارای بیشترین مزیت در مقیاس و عملکرد در سطح استان خراسان جنوبی می باشد، مورد بررسی قرار گرفت.
    روش
    جامعه آماری این مطالعه شامل تمامی زعفرانکاران دهستان های برون، باغستان و حومه شهرستان فردوس می باشد که تعداد 263 نفر از آن ها به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. به منظور جمع آوری اطلاعات موردنیاز از پرسشنامه ای که روایی محتوای آن را متخصصان تائید کرده بودند استفاده شد. ضریب آلفای کرونباخ برای قسمت های مختلف پرسشنامه بین 76/0 و 85/0 به دست آمد و تجزیه وتحلیل داده ها نیز به وسیلهنرم افزارهایDEAP2.1 و SPSS17 انجام شد.
    یافته ها
    نتایج این مطالعه نشان داد که میانگین کارایی زعفرانکاران با فرض بازده ثابت ومتغیر به مقیاس به ترتیب برابر80و 92 درصد می باشد. همچنین نتایج همبستگی بین کارایی و مولفه های سرمایه اجتماعی شامل اعتماد اجتماعی، انسجام اجتماعی، مشارکت داوطلبانه، هنجارها و ارزش های مشترک و شبکه روابط در سطح 99 درصد رابطه نشان داد. نتایج مربوط به رگرسیون گام به گام نشان داد که مولفه های مشارکت، انسجام و اعتماد اجتماعی به ترتیب در سه گام وارد معادله رگرسیونی شده و درمجموع 8/34 درصد تغییرات کارایی را تبیین می کند.
    محدودیت ها / راهبردها: با توجه به گستردگی تعاریف از سرمایه اجتماعی، ارائه شاخص جامع و منطبق با شرایط کشاورزان منطقه و مشکلات مربوط به تکمیل پرسشنامه از مهم ترین محدودیت های این تحقیق محسوب می شوند.
    راهکارهای عملی: به منظور افزایش کارایی نباید از مجموعه عوامل نرم افزاری غافل شد و توجه به سرمایه اجتماعی ضروری به نظر می رسد. در این راستا بهتر است دولت با مشارکت دادن مردم در تصمیم گیری ها و تقویت و تشویق نهادهای غیردولتی که به حضور اعضا جامعه در امور اجتماعی دامن می زند به افزایش سرمایه اجتماعی و ارتقاء کارایی کمک کند.
    اصالت و ارزش: در این مطالعه ارتباط هرکدام از ابعاد سرمایه اجتماعی و کارایی در سطح مزرعه اندازه گیری می شود و نتایج آن می تواند راهنمای مفیدی برای سیاست گذاران و برنامه ریزان به منظور برنامه ریزی در جهت افزایش کارایی و استفاده بهینه از منابع در این منطقه باشد.
    کلیدواژگان: زعفران، کارایی، تحلیل فراگیر داده ها، سرمایه اجتماعی، فردوس
  • محمد گودرزی، محمود جمعه پور صفحات 35-49
    هدف
    با رشد فزاینده گردشگری در کشورهای درحال توسعه و سود فراوان این صنعت، در دو دهه اخیر تلاش هایی جهت توانمندسازی طبقه ضعیف روستایی از طریق مشارکت دادن در فرایند گردشگری و شریک ساختن آن ها در منافع حاصل از توسعه گردشگری روستایی صورت گرفته است. هدف این اقدامات و تلاش ها، بهبود کیفیت زندگی گروه های کم درآمد و کاهش فقیر روستایی بوده است.
    روش
    در پژوهش حاضر با بهره گیری از روش های تحقیق کمی و کیفی، نقش و تاثیرات گردشگری بر ابعاد مختلف جامعه روستایی به ویژه گروه های فقیر روستای ولیعصر از توابع شهرستان مرودشت موردبررسی قرار می گیرد. سوال اصلی تحقیق این است که صنعت گردشگری چه تاثیری بر جنبه های مختلف اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی و زیست محیطی اکثریت فقیر روستاییان شهرک ولی عصر در مجاورت تخت جمشید داشته است؟ برای پاسخ به این سوال 20 شاخص در قالب مولفه های اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی و زیست محیطی بر اساس نظر کارشناسان شناسایی و درجه اثرگذاری آن ها اندازه گیری شده است. جهت گردآوری داده ها از دو روش اسنادی و پیمایشی شامل مصاحبه و پرسشنامه استفاده شده است. برای این منظور 12 مورد مصاحبه با کارشناسان و مطلعین روستا انجام شده و 67 مورد پرسشنامه در سطح نمونه خانوارهای ساکن روستا تکمیل شده است.
    یافته ها
    نتایج نشان می دهد اگرچه گردشگری توانسته به ترتیب در زمینه های فرهنگی و زیست محیطی همچون تقویت مهارت زبانی و بالا بردن آگاهی روستاییان تاثیر مثبتی داشته باشد، اما در حوزه اقتصادی علی رغم ایجاد مشاغل محدود مستقیم و غیرمستقیم نتوانسته از فقر روستایی بکاهد.
    محدودیت ها/ راهبردها: عمده ترین محدودیت تحقیق، فقدان آمار دقیق در مورد تعداد بازدیدکنندگان خارجی از مجموعه جهانی تخت جمشید بود.
    راهکارهای عملی: رفع موانع و محدودیت هایی است که از مشارکت مردم در فعالیت های مربوط به گردشگری جلوگیری می کند، از سوی دیگر ازآنجاکه هیچ گونه نهاد غیردولتی اجازه فعالیت در این مجموعه را ندارد لذا هیچ گونه رقابتی میان ذینفعان منطقه وجود نداشته و منافع حاصل از گردشگری صرفا متوجه دولت است. ازاین رو بایستی زمینه ای فراهم شود تا مشارکت تمامی ذینفعان در فرایند گردشگری تسهیل شود.
    کلیدواژگان: گردشگری، فقر، تخت جمشید، روستای شهرک ولیعصر
  • نصرت مرادی، یوسف قنبری، الهام ویسی، عیسی بهاری، ادریس یوسف زاده صفحات 51-65
    هدف
    این پژوهش که از نوع توصیفی- تحلیلی، علی است با هدف تحلیل نابرابری و سطوح برخورداری شهرستان های استان آذربایجان غربی بر اساس شاخص های مسکن روستایی صورت گرفته است.
    روش
    اطلاعات مربوط به 38 شاخص مورداستفاده، بر اساس داده های سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1390، در چهار گروه زیربنایی و رفاهی، استحکام سازه، امکانات و تسهیلات و بهداشتی دسته بندی شده و با استفاده از مدل تاپسیس مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتند. نهایتا مناطق روستایی شهرستان های استان آذربایجان غربی بر اساس روش تحلیل خوشه ایسطح بندی و وضعیت برخورداری آن ها با نرم افزار ArcGIS بر روی نقشه نمایش داده شده است.
    یافته ها
    نتایج پژوهش نشان داد که بیشترین نابرابری بین شهرستان ها مربوط به شاخص های بهداشت مسکن و کم ترین نابرابری مربوط به شاخص های استحکام سازه است. نتیجه ترکیبی شاخص ها نیز نشان داد که بیش از نیمی از شهرستان های استان آذربایجان غربی در زمینه بهره مندی از شاخص های مسکن روستایی در وضعیت مناسبی قرار دارند و مابقی شهرستان ها در وضعیت متوسط و متوسط به پایین واقع شده اند. مقایسه نتایج به دست آمده به تفکیک شاخص ها و نتایج ترکیبی شاخص های مسکن روستایی نشان می دهد که نابرابری بین شهرستان ها در برخورداری از هر یک از شاخص های مسکن روستایی بیشتر است در حالی که این نابرابری در شاخص های ترکیبی مسکن روستایی کم تر دیده می شود.
    محدودیت ها: دسترسی به اطلاعات دقیق با جزئیات بیشتر و نیز معایب مربوط به یک مدل خاص برای سنجش وضعیت شاخص های مسکن روستایی، می تواند یکی از محدودیت های مطالعه حاضر به حساب آید.
    راهکارهای عملی: جهت برقراری تعادل منطقه ای و حرکت به سمت توسعه پایدار در منطقه موردمطالعه، لازم است که سیاست های توسعه مسکن نگاه ویژه ای به مناطق روستایی کم جمعیت و سکونتگاه های منزوی و حاشیه ای داشته باشد؛ در غیر این صورت شاهد نابرابری های بیشتر و متعاقبا تخلیه هر چه بیشتر روستاها خواهیم بود.
    اصالت و ارزش: شناخت نابرابری ها و عدم تعادل ها در چارچوب محدوده های جغرافیایی از مهم ترین ابزارهای برنامه ریزی به شمار می رود. تحلیل و تعیین سطوح برخورداری مناطق از لحاظ امکانات و خدمات نسبت به یکدیگر، موجب شناخت نقاط ضعف و قوت، توان ها و کمبود های آن ها در فضاهای جغرافیایی می گردد.
    کلیدواژگان: سطوح برخورداری، استان آذربایجان غربی، شاخص، مسکن روستایی، مدل تاپسیس، مدل تحلیل خوشه ای
  • ژیلا مرادی، علی اصغر میرک زاده، فرحناز رستمی، فرزاد کریمی صفحات 67-78
    هدف
    یکی از الزامات و چالش های اساسی برنامه ریزان توسعه، شناخت وضعیت و تنگناهای توسعه هر منطقه با استفاده از شاخص های زمینه موردنظر است تا ضمن شناسایی این تفاوت ها بتوان منابع را به صورت بهینه و در سطح توسعه یافتگی هر منطقه تخصیص داد و برنامه ریزی و سیاست گزاری درستی در جهت حل مشکلات و نارسایی های مناطق کمتر توسعه یافته انجام داد. ازاین رو هدف از انجام این تحقیق، بررسی وضعیت توسعه یافتگی کشاورزی روستاهای دهستان قراتوره و رتبه بندی این روستاها ازلحاظ برخورداری از شاخص های توسعه کشاورزی و تعیین برخوردارترین و محروم ترین آن ها و نشان دادن اولویت های توسعه کشاورزی در منطقه است.
    روش
    در این تحقیق با استفاده از بررسی منابع و مطالعات میدانی، تعداد 47 شاخص توسعه کشاورزی تدوین شد، سپس وزن شاخص ها با استفاده از آنتروپی تعیین و درنهایت به رتبه بندی روستاها با بهره گیری از روش TOPSIS اقدام گردید. در نهایت با استفاده از مدل موریس مقایسه ای تطبیقی انجام شد.
    یافته ها
    نتایج تاپسیس نشان داد روستاهای دهستان با توجه به ضریب توسعه (Ci+)، به سه سطح توسعه یافته (3 روستا)، درحال توسعه (11 روستا) و کمتر توسعه یافته (13 روستا)، طبقه بندی شدند. همچنین، برای تبیین میزان نابرابری در ابعاد مختلف توسعه کشاورزی، ضریب پراکندگی مربوط به هر بخش محاسبه شد. نتایج نشان می دهد که بیشترین نابرابری روستاها به ترتیب مربوط به بخش های منابع آب و آبیاری و دامپروری است.
    محدودیت ها/ راهبردها: به دلیل نبود برخی اطلاعات، تعدادی از شاخص های مهم کنار گذاشته شدند.
    راهکارهای عملی: با توجه به این که این دهستان قطب کشاورزی است می توان با مدیریت صحیح منابع طبیعی و تربیت نیروی انسانی متخصص، کشاورزی ترکیبی (ترکیبی از دامداری در کنار زراعت و باغداری) را که باعث بهبود معیشت و درآمد مردم در زمانی که یکی از این سه دچار رکود می شود را بکار برد و کشاورزی را رونق بخشید.
    اصالت و ارزش: از کاربردهای این پژوهش، کمک در توزیع اعتبارات کشاورزی بین مناطق روستایی این دهستان از کشور می باشد.
    کلیدواژگان: توسعه کشاورزی، نابرابری توسعه، TOPSIS، دهستان قراتوره
  • علیرضا جمشیدی، سید هدایت الله نوری زمان آبادی، محمدصادق ابراهیمی صفحات 79-95
    هدف
    هدف از پژوهش حاضر، شناسایی اقدامات کشاورزان برای سازگاری خود با تغییرات آب وهوا جهت کاهش اثرات این تغییرات در عملکرد آنها در شهرستان سیروان می باشد.
    روش
    جامعه ی آماری مطالعه حاضر را تمامی خانوارهای مناطق روستایی شهرستان سیروان که در بخش کشاورزی مشغول به فعالیت بوده و در معرض تغییرات آب وهوایی (به ویژه خشکسالی) در 10 سال گذشته قرار گرفته اند، تشکیل می دهند (3943 = N). 162 خانوار از جامعه ی آماری، با استفاده از جدول بارتلت و همکاران، به عنوان نمونه ی مورد مطالعه انتخاب گردیدند. در این پژوهش با استفاده از روش نمونه گیری طبقه ای 10 روستا از بین روستاهای شهرستان مورد مطالعه انتخاب گردید. در این مطالعه سوالات اصلی مطالعه به صورت باز (در مورد اینکه آیا در دهه ی گذشته متوجه تغییرات طولانی مدت متوسط دمای هوا، باراش باران و جهت تغییر آنها سردتر یا گرمتر شده اند؟)، از کشاورزان مورد مطالعه پرسیده شد.
    یافته ها
    نتایج نشان داد، 05/66 درصد از کشاورزان شهرستان سیروان از هیچ روشی برای سازگار شدن با تغییرات آب وهوایی به وجود آمده استفاده نکرده اند. 17/6 درصد از افراد مورد مطالعه از روش تغییر در زمان کاشت و 55/5 درصد از واریته های جدید و مقاوم به خشکی را برای سازگاری با تغییرات آب وهوایی استفاده کرده اند. نتایج رگرسیون لجستیک نشان داد، متغیرهای سطح اراضی خانوار، دسترسی به مراکز خدمات و ترویج، دسترسی به اعتبارات، داشتن شغل دوم، سطح سواد، سن، تجربه رویارویی با خشکسالی در پنج سال گذشته و سطح درآمد خانوار حدود 83 درصد واریانس متغیر وابسته یعنی سازگاری با تغییرات آب و هوایی را تبیین می نمایند.
    راهکارهای عملی: با توجه به یافتهی پژوهش، راهکارهایی مانند هماهنگی سیاست های دولت و بانک های عامل، بهبود خدمات ترویج درمنطقه با استفاده از افزایش نرخ مروج به کشاورز، افزایش کلاس های آموزشی ترویجی مربوط به تغییرات آب وهوایی و استراتژی های سازگاری در روستاهای دورتر پیشنهاد می گردد.
    اصالت و ارزش: در حال حاضر، تغییر اقلیم و آثار آن بر بخش های مختلف جهان و کشور ایران، به ویژه بر مناطق روستایی و بخش کشاورزی یکی از چالش های مهم است. در این بین بحث سازگاری با تغییرات اقلیمی، که موضوع مقاله حاضراست، یکی از مقوله های مهم جهانی بوده که پیش از این کمتر به آن پرداخته شده است.
    کلیدواژگان: تغییرات آب وهوایی، سازگاری، خشکسالی، آگاهی، شهرستان سیروان، استان ایلام
  • سعید امانپور، صادق مختاری چلچه، سید رضا حسینی کهنوج، الهام ویسی صفحات 97-110
    هدف
    تحلیل فضایی یا سازمان دهی فضایی روندی برای بهره سازی، آرایش منطقی، حفظ تعادل، توازن و هماهنگی بین جمعیت و تاسیسات در فضای جغرافیایی و جلوگیری از بروز عدم تعادل و بازتاب های تخریبی و منفی در فضای سرزمین است. به منظور حل مسائل ناشی از عدم تعادل های منطقه ای در محدوده موردمطالعه، گام نخست شناخت و سطح بندی روستاها ازنظر برخورداری است، برای این منظور؛ از 8 معیار اصلی شامل: خدمات آموزشی، فرهنگی- ورزشی، سیاسی-اداری، تاسیسات زیربنایی، ارتباطات و حمل ونقل، بهداشتی-درمانی، جمعیت و بازرگانی-خدماتی، در قالب 76 متغیر فرعی استفاده شده است تا بتوان بر اساس دیدگاه توسعه همه جانبه، به تحلیل فضایی و سنجش توسعه یافتگی جوامع روستایی به عنوان زیربنای برنامه های ملی همت گماشت.
    روش
    رویکرد حاکم بر این پژوهش، توصیفی و تحلیلی است و ماهیت آن می تواند کاربردی باشد. بدین منظور داده های آماری موردنظر، از سازمان های مربوط اخذ و جهت سنجش داده ها از پرسشنامه ای در قالب نظرات خبرگان و صاحب نظران امر استفاده شده است و در ادامه از ترکیب لایه های مربوط، با استفاده از عملکرد ترکیبی سیستم اطلاعات جغرافیایی و تکنیک تصمیم گیری چند معیاره در قالب مدل AHP FUZZY به تفسیر نقشه مربوط پرداخته ایم. نهایتا با بهره گیری از نتایج حاصل از تلفیق لایه های اطلاعاتی، سطح توسعه یافتگی در 9 دسته از بسیار زیاد تا بسیار کم تقسیم بندی گردید.
    یافته ها
    نتایج پژوهش حاضر حاکی از آن است که تفاوت فاحش بین دهستان های استان چهارمحال و بختیاری وجود دارد به طوری که دهستان های موجود در شهرستان کوهرنگ، لردگان و اردل، با توجه به اینکه بیش از 62 درصد جمعیت روستایی استان را دارا هستند اما در بعد توسعه یافتگی از وضعیت مطلوبی برخوردار نیستند و باید در اولویت توسعه قرار بگیرند.
    اصالت و ارزش: این مطالعه به دلیل پرداختن به بعد فضایی (صرفا جغرافیایی) و ترکیب اوزان فازی در محیط GIS در بعد مطالعات روستایی، جدید است و محققان برنامه ریزی روستایی می توانند از یافته ها و راهکارهای آن استفاده کنند.
    کلیدواژگان: برنامه ریزی، تحلیل فضایی، سطح توسعه یافتگی، توسعه روستایی، مدل AHP FUZZY
  • مریم هادی زاده بزاز، خدیجه بوزرجمهری، حمید شایان، محسن نوغانی دخت بهمنی صفحات 111-125
    هدف
    هدف اصلی این مقاله ارزیابی عملکرد تعاونی های تولید در ارائه خدمات زیرساختی به روستاهای تحت پوشش و تحلیل تاثیر آن در توسعه کشاورزی پایدار در شهرستان نیشابور است.
    روش
    روش تحقیق توصیفی- تحلیلی بوده و گردآوری اطلاعات به صورت میدانی و اسنادی صورت گرفته است. جامعه آماری تحقیق شامل کشاورزان عضو تعاونی های تولید روستایی از 12 روستای دارای تعاونی تولید در سطح شهرستان نیشابور است. ابتدا عملکرد تعاونی های تولید در ارائه خدمات زیرساختی توسعه کشاورزی به روستاهای تحت پوشش با استفاده از 11 شاخص از طریق تکنیک تاپسیس، ارزیابی، مقایسه و رتبه بندی شده اند. سپس پایداری کشاورزی در قالب 13 شاخص اقتصادی، 16 شاخص اجتماعی و 20 شاخص زیست محیطی به تفکیک روستاهای تحت پوشش تعاونی ها، مورد تحلیل قرار گرفته است.
    یافته ها
    نتایج تحقیق نشان می دهد تعاونی های تولید فوشنجان، سیمرغ 5 و سیمرغ 4 با سطح عملکرد 896/0، 471/0 و 398/0 نسبت به سایر تعاونی های شهرستان، خدمات فنی و زیرساختی بیشتری را به روستاهای تحت پوشش خود ارائه داد ه اند و پایداری کشاورزی در این روستاها بالاتر از سایر روستاهاست. بررسی میانگین پایداری در ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی در روستاهای تحت پوشش تعاونی ها، به ترتیب 74/2، 33/3 و 41/2 به دست آمد که نشان می دهد تعاونی ها در زمینه پایداری اجتماعی بیش از حد متوسط، اما در زمینه پایداری اقتصادی کمی کمتر از متوسط و در مورد پایداری زیست محیطی ضعیف عمل نموده اند. همچنین ضریب همبستگی اسپیرمن، میان رتبه تعاونی ها از نظر ارائه خدمات به روستاها و رتبه پایداری کشاورزی در ابعاد مختلف، نشان دهنده رابطه مستقیم و معنادار میان ارائه خدمات و افزایش پایداری در بعد اقتصادی و اجتماعی پایداری است.
    محدودیت ها/ راهبردها: عمده ترین محدودیت تحقیق فقدان آمار و اطلاعات کافی در مورد تعاونی های تولید و عملکرد آن ها در چند سال گذشته بوده است.
    راهکارهای عملی: توسعه تعاونی های تولید قبل از آن که به تعاونی و اعضا تعاونی مربوط باشد به میزان حمایت تخصصی و تکنولوژیکی دولت بستگی دارد.
    اصالت و ارزش: در این تحقیق، ابتدا عملکرد تعاونی های تولید در روستاهای تحت پوشش مورد بررسی قرار گرفته و سپس تاثیر تعاونی ها به عنوان یک نظام بهره برداری مناسب که می تواند بر کم و کیف عملکرد کشاورزی اثر بگذارد بررسی شده است.
    کلیدواژگان: تعاونی تولید، خدمات زیرساختی، کشاورزی پایدار، شهرستان نیشابور
  • مهدی حسام، محمدرضا رضوانی صفحات 127-141
    هدف
    هدف تحقیق حاضر بررسی وضعیت حمایت مالی کسب و کارهای گردشگری روستایی از یکدیگر با رویکرد تحلیل شبکه در رستورانهای روستاهای محور هراز، بخش لاریجان، شهرستان آمل می باشد.
    روش
    روش تحقیق از نوع توصیفی- تحلیلی است که به روش پیمایشی انجام گرفته است. جامعه آماری، صاحبان رستورانهای جاده هراز به تعداد 76 نفر بوده که پرسشنامه ای ماتریسی به منظور تعیین روابط بین آن ها اجرا شد. همچنین از نظریه و مدل تحلیل شبکه و با استفاده از نرم افزار Ucinet و آزمون های تراکم، درجه، دوسویگی، انتقال پذیری، E-I و غیره جهت تجزیه وتحلیل داده ها و از انواع گراف ها جهت نمایش روابط بهره برده شده است.
    یافته ها
    به صورت کلی نتایج این تحقیق نشان دهنده وضعیت نامناسب حمایت مالی از یکدیگر در بین رستورانها می-باشد. تعداد بسیار کمی از رستورانها (4 درصد) از یکدیگر حمایت مالی کرده که 23 درصد آن به صورت دوسویه و متقابل می باشد.
    محدودیت ها: بالا بودن هزینه و زمان تکمیل پرسشنامه ها، با توجه به گستردگی محدوده مورد مطالعه، از اصلی ترین چالش-های پیش روی محققان در پژوهش حاضر بود.
    اصالت/ ارزش: مقاله حاضر از این جهت دارای اهمیت است که می تواند به عنوان رویکردی جدید در برنامه ریزی توسعه گردشگری مورد استفاده قرار گیرد.
    کلیدواژگان: توسعه روستایی، گردشگری روستایی، رویکرد شبکه ای، رستوران های جاده هراز
  • امیر احمدپور محمدحسن موسوی صفحات 143-156
    هدف
    از آنجایی که تحقیق جامعی در راستای شناسایی پیامدها و نتایج طرح های یکپارچه سازی انجام نشده است، تحقیق حاضر باهدف تحلیل پیامدهای اجرای طرح یکپارچه سازی اراضی در روستای ولشکلا شهرستان ساری اجرا گردید.
    روش
    تحقیق حاضر به لحاظ هدف، کاربردی است و ماهیت تحلیلی دارد. برای گردآوری اطلاعات از مطالعات کتابخانه ای و پیمایش میدانی استفاده شده است. ابزار تحقیق پرسشنامه است که روایی و پایایی آن با استفاده از نظرات متخصصان و ضریب آلفای کرونباخ (833/0) مورد تایید قرار گرفت. جامعه آماری تحقیق حاضر شامل کلیه شالیکاران روستای ولشکلا در شهرستان ساری است که زمین شالیزاری شان تحت یکپارچه سازی قرار گرفته است (300=N). با استفاده از جدول نمونه گیری کرجسی و مورگان، نمونه آماری به تعداد 169 نفر تعیین گردید که در نهایت تجزیه وتحلیل داده ها بر روی 140 پاسخگو با استفاده از نرم افزار SPSS انجام شد.
    یافته ها
    نتیجه تحلیل عاملی 5 عامل را به عنوان پیامدها و اثرات حاصله از اجرای طرح یکپارچه سازی اراضی شالیزاری در منطقه مورد نظر شناسایی نمود که به ترتیب اهمیت عبارت اند از: پیامد اقتصادی، زیست محیطی، اجتماعی، فنی و فرهنگی. بر اساس یافته های تحقیق، یکپارچه سازی اراضی تاثیر ملموس و مثبتی بر وضعیت اقتصادی مردم داشته است. علاوه بر این، بهبود شاخص های زیست محیطی از جمله دستاوردهای اجرای طرح های یکپارچه سازی مطرح شده است. به طورکلی، پنج عامل شناسایی شده درمجموع 42/80 درصد از واریانس مربوط به پیامدهای اجرای طرح یکپارچه سازی اراضی را تبیین نمودند.
    محدودیت ها: ایجاد انگیزه و ترغیب کشاورزان به پاسخگویی سوالات تحقیق، عمده ترین چالش پژوهش حاضر بوده است.
    راهکارهای عملی: با توجه به نتایج تحقیق مبنی بر اثرات مثبت اجرای طرح به ویژه در ابعاد اقتصادی، اکولوژیکی و اجتماعی، انتقال تجربیات و توجیه منافع حاصله به سایر مناطق مستعد اجرا یا مشمول طرح، می تواند به عنوان یک اقدام موثر بر پذیرش طرح توسط کشاورزان و ایجاد آمادگی آن ها برای اجرای طرح یکپارچه سازی محسوب گردد.
    اصالت و ارزش: با توجه به اهمیت منطقه موردمطالعه به عنوان یک منطقه استراتژیک و پایلوت اجرای طرح یکپارچه سازی و به دلیل عدم انجام تحقیقی که پیامدهای اجرای طرح را بررسی کرده باشد، پژوهش حاضر تدوین و اجرا گردیده است. نتایج حاصله می تواند راهگشای اتخاذ تصمیمات و اقدامات مسئولین مربوطه در برنامه ریزی های آتی گردد.
    کلیدواژگان: یکپارچه سازی اراضی، تحلیل عاملی، روستای ولشکلا
  • علی حاجی نژاد ابوذر پایدار حبیب الله بیاد صفحات 157-171
    هدف
    دهیاری ها به عنوان قوه اجرایی نظام برنامه ریزی روستایی در سطح محلی محسوب می شوند که لازم است برای تحقق درون زایی توسعه روستایی؛ از خودکفایی مالی بهره مند باشند. هدف تحقیق حاضر تحلیل منابع درآمدی دهیاری ها با تاکید بر مشارکت مردم و تحقق توسعه درون زا می باشد.
    روش
    منطقه موردمطالعه روستای نارجوئیه از توابع بخش مرکزی شهرستان جیرفت در استان کرمان می باشد. گردآوری داده ها با روش کتابخانه ای و پیمایشی با رهیافت مشارکتی انجام شده است. جامعه آماری؛ روستائیان ساکن روستای نارجوئیه می باشد و 38 نفر از صاحب نظران محلی؛ جامعه نمونه را تشکیل می دهند. به منظور ارزیابی منابع از روش ارزیابی مشارکتی و تعامل اندیشه ای استفاده شد و از جامعه نمونه خواسته شد منابع را در قالب ماتریس زوجی اولویت بندی کنند و از طریق نمودار ون به تحلیل اهمیت و ارتباط با منابع بپردازند.
    یافته ها
    یافته های حاصل از تحلیل آمار سازمانی نشان داد مهم ترین منابع درآمدی دهیاری روستای نارجوئیه به ترتیب عبارت اند از: کمک های اعطایی دولتی، درآمدهای ناشی از عوارض ساختمانی و تغییر کاربری، کمک های اهدایی اشخاص و سازمان های خصوصی و بهای خدمات. همچنین نتایج ارزیابی مشارکتی در زمینه اهمیت منابع (تحلیل منابع بالقوه) نشان داد مهم ترین منابع مالی روستای نارجوئیه به ترتیب: عوارض و مالیات، اجرای پروژه های مشارکتی و ایجاد بازارهای محلی هستند. درحالی که تحلیل ارتباط (منابع بالفعل) نشان داد به استثنای عوارض و مالیات؛ رابطه بین اهمیت و ارتباط منابع درآمدی دهیاری نارجوئیه معکوس می باشد و مهم ترین منابع بالقوه درآمدی این روستا هنوز بالفعل نشده اند و در چرخه مالی و درآمدی دهیاری و روستا قرار نگرفته اند.
    راهکارهای عملی: پیشنهاد می شود دهیاری نارجوئیه برای رهایی از وابستگی به دولت و نیروهای بیرونی؛ به اهمیت و اولویت منابع درون روستا توجه داشته و در راستای بالفعل سازی و ورود آن ها به سیستم مالی دهیاری تلاش کند تا در آینده منابع مالی درون زا و مطمئن در اختیار داشته باشد. ازاین رو برای برنامه ریزی تعاملی در روستای نارجوئیه؛ سرمایه-گذاری فعال توسط سازمان های محلی، سرمایه گذاری اساسی بر روی منابع محلی و مشارکت و نظارت روستاییان بر برنامه-های توسعه روستایی لازم می باشد.
    کلیدواژگان: منابع مالی پایدار، ارزیابی مشارکتی، ماتریس زوجی، نمودار ون، روستای نارجوئیه جیرفت
  • علی اکبر عنابستانی لیدا مقدسی صفحات 173-185
    هدف
    ازجمله مشکلات و نابهنجاری ها در سکونتگاه های روستایی، عدم مکان یابی بهینه کاربری های پیشنهادی در طرح های هادی روستایی است، به نحوی که مکان یابی نامناسب کاربری ها زمینه ساز استفاده با بهره وری پایین و درنهایت عدم دست یابی به توسعه خواهد شد. هدف از این تحقیق، بررسی موضوع مکان یابی کاربری های پیشنهادی در طرح هادی و تاثیر آن بر توسعه و عمران روستایی در شهرستان بجنورد است.
    روش
    روش تحقیق در این مطالعه ازنظر هدف کاربردی و ازنظر روش توصیفی- تحلیلی است و روش گردآوری اطلاعات کتابخانه ای و میدانی و روش تجزیه وتحلیل اطلاعات هم به صورت آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار) و استنباطی (تحلیل عاملی، همبستگی و رگرسیون) صورت گرفته است. برای این منظور 30 نفر از مسوولین شهرستانی و مدیران اجرایی تعدادی از روستاهای شهرستان مورد پرسش قرار گرفتند.
    یافته ها
    نتایج پژوهش بر اساس تحلیل عاملی نشان می دهد که عوامل زیست محیطی، رفاه و امید به آینده، بهره وری و کالبدی به ترتیب با تبیین 11، 3/9، 7/8 و 3/8 درصد واریانس ها بیشترین تاثیر را بر توسعه و عمران روستایی داشته اند. در ادامه با استفاده از رگرسیون گام به گام، از بین هشت عامل مستخرج از تحلیل عاملی، پنج عامل تاثیر مثبتی را بر توسعه و عمران روستایی نشان دادند که سه متغیر اجتماعی، تناسب کاربری و رفاه و امید به آینده به ترتیب با 404/0، 383/0 و 226/0 بیشترین تغییرات توسعه و عمران روستایی را تبیین می نمایند.
    راهکارهای عملی: بنابراین، پیشنهاد می شود که در طی اجرای طرح های هادی روستایی به مکان یابی بهینه کاربری های پیشنهادی توجه فراوان شود و با در نظر گرفتن تمامی ابعاد مرتبط با ابعاد اثرات مکان یابی بهینه کاربری ها در توسعه و عمران روستایی از نگاهی صرفا کالبدی به مکان یابی پرهیز شود تا میزان رضایت روستاییان افزایش یابد و درنهایت موجب ارتقاء کارایی طرح های هادی در سکونتگاه های روستایی گردد.
    کلیدواژگان: مکان یابی، کالبدی، اجتماعی، توسعه پایدار، سودآوری، بجنورد
|
  • Jafar Mirkatouli, Zeynab Vesal, Aram Aghajani, Mehdi Hhodadad Pages 1-10
    Purpose
    The emergence and spread of these houses in rural areas lead to the changes in rural-urban relations. The purpose of this study was to analyze factors and motivations in the construction of second houses in countrysides and its effects on rural areas.The areas under study were countrysides in South Astarābād and Anjyrab in the central district of Gorgan county.
    Methodology
    The primary means of data collection was questionnaire and 115 second home owners were selected as the population sample. For the analysis and study of the research data, descriptive and inferential statistics along with the SPSS software were used.
    Finding
    The results suggests that, most respondents had positive effects in terms of the second houses villages economically (supply employment), social aspect (increased reverse migration to rural areas - raising awareness of local people (And the environmental- body (an important tool of climate and beautiful landscape using sustainable materials) And. On the other hand, the most important negative effects of this phenomenon emerging in the study area and within the city of village Economy aspect (rising land prices, stagnant agricultural activities and reduce the supply of products to the city (Socially aspect (increase consumption cultural conflicts in the village and villagers with Migratory In terms of environmental and physical environment aspects (forests and agricultural land use changes), as have.Research limitation: the main limitation of this research is related to the paucity of literature on the objective of constructing second houses in urban-rural relations. Practical implications: Further planning of the authorities for the use of financial and intellectual capitals of the rural migrants for the development and strengthening of rural-urban relations and preparing the ground for increased interaction and dialogue between local people and urban migrants with the aim of strengthening the relationships and social position of villagers.Original/value: innovation in investigating the effects of constructing second houses on urban-rural relations.
    Keywords: Relations urban, rural, second homes central part of the city of Gorgan
  • Gharib Fazelniya, Seyyed Yaser Hakimdoost, Mina Yarmohammadi Pages 11-20
    Purpose
    The aim of this article is to investigate ways to reduce the damage caused landslides them that this makes the need for landslide hazard mapping gives a necessity.
    Methodology
    In this paper, an applied research and the analytical and quantitative approach to governing and to prepare GIS layers, 10 layers of information including slope maps, driving directions, slope, rainfall, geology, distance from the fault, the human factor, the soil layer as well as the physical and chemical characteristics include the concentration of lime, salt (EC) and the ph was used. Also for landslide hazard zonation of vision in GIS and information value model is used.
    Finding
    Result show 25/88 square kilometers of the total area under study, has the potential for very low risk, 54/09 square kilometers, low risk, 92/57 sq km, medium risk, 85/57 square kilometers, high riskvery low risk area, 15 villages with a population of 5595 people in the low risk area, 33 villages with a population of 15488 people in the risk zone average, 26 villages with a population of 9640 people at high risk and 16 villages with a population of 5187 people in the very high risk zone have.Research limitation: landslides caused by various factors including natural events that damage to the natural landscape, the people and facilities. Since the prediction of landslides is out of the current human knowledge, therefore, identify areas susceptible to landslides and ranking may be partly to avoid the dangers of landslides, so continuous monitoring in areas vulnerable to landslides and rank them as efficient strategies in disaster management is recommended.Practical implications: Is expected to identify areas with a potential landslide of new villages more accurately locate the one hand and the other hand to reform and improve the physical quality of the villages in the area of high-risk to take serious decisions. Original/value: the expected results of this research, adding to the richness of literature, as well as the relevant authorities in making decisions in areas prone to landslides led crisis management is optimized.
    Keywords: Landslides, mapping, data value model, GIS, Dohezar Dehestan
  • Karim Naderi Mahdei, Mohammad Hassan Fotros, Seyyed Mohammad Jafar Esfahani Pages 21-34
    Purpose
    According to importance of efficiency and role of social capital as complementary another kinds of capital such physical and finance capital in this study investigated relationship between efficiency and social capital variables in saffron producers in Ferdows County that has most scale and efficiency advantage index in khorasan Jonoobi Province.
    Methodology
    A survey was conducted through questionnaires. The required data was collected from the saffron producers of Ferdows County, of whom 263 were selected using simple random sampling. Validity of the questionnaires was confirmed by a panel of experts and its reliability for various items, using Cronbach alpha, was estimated between 0.76 and 0.85.
    Finding
    The result of this study showed that efficiency whit constant and variable return to scale was respectively 80 and 92 percent. The results showed that has significant correlation between the efficiency and variables of social capital such as social trust, solidarity, shared values and norms, voluntary participation and relations network. The results of stepwise regression showed that factors associated with participation, solidarity and trust into the regression equation in three steps by a total of 34.8 percent would account for efficiency changes.Research limitation: According to extent of social capital's definition, offering a index that be comprehensive and comply with the farmers conditions and complete the questionnaire are the main limitations of this study.Practical implication: due to role of social capital, in order to increase efficiency considering software elements and social capital is necessary. In this purpose the government should participants of people in designed making and enhancement nongovernment organization increase the social capital.Original/value: In this study investigate the relationship between social capital variable and efficiency in farm level and the results can be usage guide for planners and policy makers to planning toward increase efficiency and optimum use of inputs in this county.
    Keywords: Efficiency, social capital, data envelopment analysis, saffron, Ferdows
  • Mohammad Goudarzi, Mahmoud Jomehpour Pages 35-49
    Purpose
    In the last two decades, tourism industry has attached great importance and transformed into one of the key factors for development in many countries. Nowadays, efforts have been made to empower rural poor class through participating in the process of tourism benefits. Ultimate goal of these endeavors is improving life quality and reducing rural poverty.
    Methodology
    Using qualitative and quantitative analysis methods, this research investigates the impacts of tourism on different aspects of Vali-e-Asr village of Marvdasht County, Fars, Iran. The main research question is that has tourism had any impacts on economic, socio-cultural and environmental aspects of the residents of Vali-e-Asr village in the vicinity of Persepolis? To answer this question, 20 indicators including economic, socio-cultural and environmental have been identified and the impact of each indicator has been ranked based on experts’ opinions. For collecting data, 12 interviews were conducted with experts and 67 questionnaires from rural households have been completed.
    Findings
    The results show that although tourism has had positive impacts on cultural and environmental aspects like language skills and raising awareness of residents about the environment, for the economic aspect despite creating limited direct and indirect jobs it failed in reducing rural poverty. Research limitation: The major limitation of the study is the lack of accurate statistics about the number of foreigners visiting the Persepolis. Practical implications: The most practical solutions are removal of obstacles and limitations preventing people from participation in tourism activities. On the other hand, since no NGOs are allowed to compete with governmental organizations, there is no competition among stakeholders in the region and benefits of tourism are restricted to government institutions. Hence, all stakeholders should be allowed to participate in tourism activities.
    Keywords: Tourism, poverty, Persepolis, Vali, e, Asr Village
  • Nosrat Moradi, Yosouf Ghanbari, Elham Veisi, Isa Bahari, Edris Yousofzadeh Pages 51-65
    Purpose
    The present study is aimed at analyzing imbalances and enjoyment levels of West Azarbayjan townships in terms of enjoyment of rural housing indices.
    Methodology
    Required data of 38 indices that used in the present research, were gathered from general population survey of Iran's Statistics Center in 2011. Said indices were grouped in four categories as infrastructure and welfare, structure safety, facilities and services of health. Then these indices were analyzed using TOPSIS model. Finally, the rural areas of West Azarbayjan province classified based on cluster analysis, and enjoyment levels of them displayed on the map using ArcGIS software.
    Findings
    The results showed that the highest inequality and least enjoyment of townships belong to rural housing health indices and the least inequality to structure safety. The result of combined indices showed that more than half of the West Azarbayjan province townships are in good conditions in enjoyment of rural housing indices and the rest townships are located in middle and less than middle status. Comparison of the results in separated groups and combined indices showed that there is inequalities and imbalances in separated groups than combined indices. Whiles this inequality in combined indices is much less and there is homogeneity among townships in terms of enjoyment in rural housing indices.Research limitation: Accessibility to more accurate and more detailed informations and also defects related to a special model for measuring situation of rural housing indices can be one of the most important limitations in the present study.Practical implications: In order to make regional equalities and move forwards to sustainable development, it is necessary that the housing development policies focus on the rural less populated and isolated areas. Otherwise, the rural housing problem can lead to more inequalities and rural exoduses.Original/value: Identification of inequalities and imbalances in the context of geographical regions is one of the most important tools for planning. Analyzing and determining of areas enjoyment levels in terms of facilities and services cause to identify their strengths, weaknesses, potential and limitations in geographical spaces. This research is a descriptive-analytic and causal one.
    Keywords: Enjoyment levels, West Azarbayjan Province, index, rural housing, TOPSIS model, cluster analysis model
  • Zhila Moradi, Ali Asghar Mirakzade, Farahnaz Rostami, Farzad Karimi Pages 67-78
    Purpose
    Identifying and studying facilities and capabilities and Followed by determine the level of agricultural development, the first step in the planning process and the development of agriculture. The purpose of this study was to investigate the agricultural development situation in Qaratureh Dehestan and ranking these villages in terms of having to agriculture development indicators and determination the most advanced and the deprived and showing agricultural development priorities in region.
    Methodology
    In this study by using of resources and field studies are obtained 47 indicators of agricultural development, then was determined weight indicators by using the entropy and finally the villages were ranked by using the TOPSIS method. Then by using Morris model, a comparison was adjusted. Population was all farmers in 27 villages Qratoreh Dehestan (N=2800) that by using stratified sampling method with Proportional allocation a sample to size 338 was selected in base Morgan table.
    Finding
    The results TOPSIS showed that the villages of district according to development coefficient (Ci+) were classified to three levels of developed (3 villages), developing (11 villages), and least developed (13 villages), were classified. Also, to explaining the amount of disparities in various aspects of agriculture development was calculated dispersion coefficient for each section. Results showed that most disparities villages’ respective is related to water resources and irrigation sectors and animal. Research limitation: Because of to lack some information, were excluded a number of important indicators. Practical implication: According to Qaratureh Dehestan is agricultural center. Can be whit natural resource management and manpower training specialist, Combination of agriculture (Combination of livestock beside agronomy and garden) that cause improve livelihood applied and income when you apply one of these three is stagnating and improve agriculture.Original/ value: Applications of this research, is to help in the distribution agricultural credit among the rural districts of the country.
    Keywords: Agricultural development, inequality development, TOPSIS, Qaratureh Dehestan
  • Alireza Jamshidi, Seyyed Hedaiatollah Nouri Zamanabadi, Mohammad Sadegh Ebrahimi Pages 79-95
    Purpose
    The study was descriptive-analytical, the aim was to investigate the know effective factors on adaptation intention to climate change in rural districts in Sirvan County and data collection and data requirements, use of field data (questionnaire) and library.
    Methodology
    The population of the study will constitute Sirvan County all residents in the area. To estimate the sample size, was used Table Bartlett et al. and 162 individuals (households) were selected. The multi-stage probability sampling was used in this study. Farmers were asked open-ended questions about whether they had noticed any long-term changes in mean temperature and rainfall, and the direction of the change.
    Finding
    This study shows that despite having perceived changes in temperature and rainfall, a large share of farmers (%65.9) in rural districts of Sirvan County did not take any adaptive measures. In Sirvan County, common measures used by farmers include changing planting dates (6.17%), planting different crops (5.55%) or crop varieties (4.32%). Logistic regression analysis showed that the variables of household land area, access to extension, access to formal credit, having a second job, education, age, experience dealing with drought in the past five years, level of household income about 83% of the explained variance the dependent variable (Adaptation to climate change). Research limitation: One of the main challenges in this study is high costs of completing the questionnaire, according to the extent of the study area, the main challenges facing researchers in this study. Practical implications: According to the findings, suggestions included providing coordination of policies and operating banks, improved extension services to farmers in the region to promote the use of rate increases, increased extension classes and strategies related to climate change adaptation in distant villages. Original/value: Currently one of the major challenges of climate change and its effects on different parts of the world and Iran, especially in rural areas and agriculture. Adapting to climate change in the debate, the subject expectations, one of the major categories of the world that had previously been less considered.
    Keywords: Climate change, adaptation, drought, Sirvan County, Ilam Province
  • Saeid Amanpour, Sadegh Mokhtari Chelcheh, Reza Hosseini Kahnoj, Elham Veisi Pages 97-110
    Purpose
    For this purpose, first history and the studies done about this area was evaluated in order to spatially analyze the development of the rural society as the underpinning of the national plans based on multilateral development perspective.
    Method
    In this paper, by using a combination of descriptive, documental and developmental research methods and studying 76 variables in the form of 8 indices, it has been tried to analyze the condition of rural areas of Ch &B and classifying the towns in respect of development. Finally, by using GIS software and analyzing the data and also using overlapping index, it was tried to classifying the towns in respect of development indices in the map form.
    Findings
    With regarding to the effect of each pair-wise comparison and criteria in phase hierarchical analysis method, weight of the layers was also calculated. Finally, by using the results obtained from integrating the informational layers, development level was classified based on 9 item scale (9: high, 0: low). The results of this study show that there is a significant difference among the towns of this province, so that towns of the provinces Saman, Ben, Shahrekord, Farsan, Boroojen, Kiar, ardal, Lordegan and Koohrang are placed in 1 to9 scales, respectively. Limitations/ Guidelines: with regarding to the structure, one of the wrong policies of development which is orientated toward urban interests is to reduce the distance between city and village in Ch&B. Deprived and so deprived villages are preferred in the plans and programs of rural development specially villages of Koohrang, Lordegan and Ardal. Practical guidelines: If the rural development plans and services for solving the problems and improving the existing situation, independence and participation among the villagers will be enhanced. Originality/ value: since there is little research about development in the studied area, then the results of this study should be employed as guideline for development plans for providing and implementing the purposeful programs about integrating and balancing the villages of Ch&BN.
    Keywords: Planning, spatial analysis, development level, rural development, AHP FUZZY model
  • Maryam Hadizadeh Bazaz, Khadijeh Bouzarjomehri, Hamid Shayan, Mohsen Novghani Dokht Bahmani Pages 111-125
    Purpose
    In the present research, the effects of rural production cooperatives in sustainable agriculture in the 12 villages of Nishabour have been investigated. The main objective of this research is to analyze of rural production cooperatives in agricultural infrastructure development and its effect on the stability.
    Methodology
    This research was based on descriptive- analytical methods, and the data were collected using both documentary and field studies. The questionnaires were analyzed using SPSS software and ARC GIS was used in order to create the maps. Statistical community is farmer members (2678 people) living in 12 villages covered with rural production cooperatives. To assess the performance of rural production cooperatives, based on the Topsis technique, eleven indexes in 12 villages are compared and ranked. The impacts of rural production cooperatives on the sustainable agricultural development are analyzed, based on many indicators, including 13 economic indicators, 16 social indicators and 20 environmental indicators.
    Findings
    The average of the three dimensions of economic, social and environmental sustainability was calculated 2.74, 2.41 and 3.33. On this basis, the cooperative effect of the stronger social sustainability, but economic sustainability in the medium and the environmental sustainability of the impact has been poor. The analytical results indicate that the performance of the rural production cooperatives in most villages has not been successful. Three cooperatives, including Fooshanjan, Simorgh No. 5 and Simorgh No. 4, have provided highest services with the performance ratio of 0.896, 0.471 and 0.398 respectively. These villages have higher stability than other villages in the area. The correlation between the levels of services provided to rural cooperatives and agricultural sustainability Indicative the significant positive correlation in economic and social dimensions. Research limitation: The major limitation of the study is the lack of information about the performance of the cooperatives in villages covered. Practical implications: The government should increase the financial and technical support to provide a favorable background for development of RPCs. Original/value: The present work is original in view of analysis on the effects of rural production cooperatives in agricultural infrastructure development and its effect on the stability in sustainable agriculture.
    Keywords: Production cooperatives, agricultural infrastructure, sustainable agriculture, Nishabour
  • Mehdi Hesam, Mohammad Reza Rezvani Pages 127-141
    Purpose
    The aim of the present study is investigate the status of financial support rural tourism businesses together with a network analysis approach in Haraz road restaurants.
    Methodology
    Research method is descriptive - analytic survey was conducted. Population, the number 76 was the Haraz Road restaurant owner's matrix a questionnaire was administered to determine the relationships between them. Also the theory and network analysis model and using Ucinet software and Density tests, degrees, reciprocity, transferability, EI, etc. to analyze data from a variety of graphs to show the relationship has benefited.
    Finding
    The overall results of this study indicate that the restaurant is poor cooperation network. The best in the local restaurants where the local cross-reference to understand the relationship seen. Non-native restaurant owners have the worst relationship with others. But since all non-local investors with a predetermined plan, sufficient capital, education, etc. are good in Business and consumer have more success than local restaurants. Many restaurants also wants a relationship with other partners in the presence of favorable conditions.Research limitation: The high cost and completion time, according to the extent of the study area, the main challenge facing researchers in the study.Original/value: The significance of this paper is a new approach that can be used in the planning of tourism development.
    Keywords: Rural development, rural tourism, a network approach, Haraz road restaurants
  • Aamir Ahmadpour, Mohammad Hasan Mousavi Pages 143-156
    Purpose
    Since there has not been any comprehensive research conducted regarding the identification of consequences and results from consolidation project, the current research is based on the intention to analyze the consequences of implementing land consolidation project in Veleshkela, a village in Sari, Iran.
    Methodology
    The current study is applied in purpose and analytical in nature. The data is collected through library study and field survey. The instrument of the study is a questionnaire that its validity and reliability is confirmed by the experts’ opinions and Cronbach's alpha coefficient (0.833).The statistical population is consisted of all the rice cultivators in Veleshkela, a village in Sari, Iran, whose lands are consolidated (N=300).Using the sampling table of Krejcie and Morgan, the sample was determined 169 individuals that at last the analysis of data was applied on 140 individuals by SPSS software. To analyze the data, descriptive statistics and factor analysis were used.
    Finding
    According to the results obtained, five factors were identified as the consequences and impacts resulting from the implementation of land consolidation in the intended areas, which are as follow: economical, environmental, social, technical, and cultural. Based on the findings, land consolidation had concrete and positive impact on individuals’ economical status. In addition, improving environmental or ecological indices is introduces as one of the findings of land consolidation. In general, the five identified factors in total specified 80.42% of the variance of the consequences of implementing the land consolidation project. Research Limitations: Motivating and encouraging farmers to answer the research questions, has been the major challenge of the present study. Practical implications: In line with the results of the research on the basis of positive impacts of implementing land consolidation project, especially in economical, ecological, and social, transferring experiences and justifying the benefits to the other potential or eligible areas of the project can be counted as effective measures for farmers’ adopting land consolidation projects and preparing them for these projects. Original/value: According to the importance of the area under investigation as one of the strategic area and pilot of implementing land consolidation project and due to lack of any studies related to investigating the consequences of land consolidation project, the current study was planned and conducted. Obtained results can pave the way for the authorities in decision making and actions in future planning.
    Keywords: Land consolidation, factor analysis, Veleshkola village
  • Ali Hajinejad, Aboozar Paidar, Habibullah Bayad Pages 157-171
    Purpose
    Village contributors are considered as the executive power of village planning system in the local level that needs to have financial self-sufficiency to achieve rural sustainable development. The purpose of this study is to analysis the income resources of village contributors by emphasis on people contribution and achievement of endogenous development.
    Methodology
    The region under study is Narjouiyeh village, the province of central part of Jiroft city in Kerman, statistical population that includes the villagers of Narjouiyeh and 38 people of local authorities form the sample population. For data collection, it has been used of documentary and field studies with collaborative tools. At the beginning, financial and income opportunities of village was recognized by people that lead to providing the village resource map.
    Finding
    Results from the analysis of organizational statistics showed that the most important income resources of village contributors of Narjouiye are consecutively as follows: governmental grants, income from building duties and usage change, donated helps of individuals and private organizations and the cost of services. In addition the result of cooperative evaluation about the importance of resources (The analysis of potential resources) showed that the most important financial resources of Narjouiyeh village are as follows: duties and taxes, performance of cooperative projects and creating local markets. While the analysis of relation (potential resources) showed that except duties and taxes, the relation between significance and relation of income resources of Narjouiyeh village contributor is reversed. Practical implications: It us suggested that in order not to be dependent to the government and outer forces, the village contributor of Narjouieh should pay attention to the significance and priority of the resources inside village and make attempts to their realization and entrance to financial system of village contributor; in order have endogenous and secure financial resources in the future.
    Keywords: Stable financial sources, participatory evaluation, matrix pair, Venn diagram, Narjouiyeh village of Jiroft
  • Aliakbar Anabestani, Lida Moghaddasi Pages 173-185
    Purpose
    One of the problem and abnormalities in rural settlements is lacked of optimally locating of suggested user in Rural Guidance Plans. So that lacked of optimally locating of suggested user in Rural Guidance Plans will be cases of low efficiently use and ultimately lack of access to development. The purpose of this study is checking the threat of locating suggested user in Rural Guidance Plans and its effects on civil and rural development in Bojnourd County.
    Methodology
    The research methodology in this study in terms of the purpose is functional and the term of method is descriptive-analytical and collect of data is field and method of analysis of information has taken place in form of descriptive statistic (mean, standard deviation) and inferential (factor analysis, solidarity, regression) has taken place. And for this purpose, 30 person of County officials and executive managers of a number of villages of County the questioning to be paid.
    Finding
    The results of the factor analysis shows that environmental factors, and hope for the future well-being, productivity and physical respectively account for 11, 9.3, 8.7 and 8.3 percent of the variance had the greatest impact on rural development. Then, using stepwise regression, the eight factors extracted from factor analysis, five factors have a positive impact on rural development showed that social variables, user fit and comfort and hope for the future with respect to 0.414, 0.383 and 0.226 greatest change rural Development explained. Practical implications: It is recommended that be plenty of attentions to during the implementation of in Rural Guidance Plans to locating of suggested user and Taking into account all of the demotions that relate to effect of locating of suggested user and be avoided in civil and rural development from the purely physical perspective to the usages be efficiently. And level of satisfaction of the settlements be highest that this matter makes that level of satisfaction goes higher and finally will be cause of increase in efficiency of Rural Guidance Plans.
    Keywords: Locating, physically, social, sustainable development, profitability, Bojnourd