فهرست مطالب

اقتصاد مقداری - سال دهم شماره 3 (پیاپی 38، پاییز 1392)
  • سال دهم شماره 3 (پیاپی 38، پاییز 1392)
  • بهای روی جلد: 100,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1394/07/19
  • تعداد عناوین: 6
|
  • عالیه کاظمی، منصور مومنی، حسام نظری صفحه 1
    در دهه های اخیر، انرژی در کنار سایر عوامل تولید نقش تعیین کننده ای در رشد اقتصادی کشور ها داشته و اهمیت آن همچنان رو به افزایش است. رشد اقتصاد جهان و روند صنعتی شدن موجب افزایش تقاضا و مصرف انرژی شده است. از سوی دیگر از میان بخش های مصرف کننده ی انرژی، بخش خانگی– تجاری یکی از پرمصرف کننده ترین بخش های تقاضای انرژی است. بطوری که بیش از 34% از میزان مصرف انرژی را نسبت به سایر بخش ها به خود اختصاص داده است، بنابراین به منظور کنترل عرضه و تقاضای انرژی و برنامه ریزی صحیح مصرف انرژی این بخش باید به صورت دقیق پیش بینی شود. در این مقاله با استفاده از روند متغیر های تاثیرگذار بر تقاضای انرژی بخش خانگی – تجاری ایران، وضعیت آتی تقاضای انرژی این بخش در ایران پیش بینی شده است. با استفاده از الگوریتم بهینه سازی انبوه ذرات، دو فرم خطی و نمایی از معادلات تقاضای انرژی تحت 54 سناریوی مختلف با ورودی های متفاوت مورد بررسی قرار گرفته و از داده های مربوط به سال های 1346 تا 1389 برای توسعه الگو ها و انتخاب سناریوی مناسب استفاده شده است. نتایج نشان داد الگوی نمایی با ورودی های ارزش افزوده کل منهای ارزش افزوده بخش نفت، ارزش ساختمان های ساخته شده، تعداد کل خانوار و شاخص قیمت مصرف انرژی مناسب ترین الگو است. در نهایت با استفاده از الگوی انتخابی، تقاضای انرژی این بخش تا سال 1410 پیش بینی شده است.
    کلیدواژگان: تقاضای انرژی، بخش خانگی، تجاری، الگوریتم انبوه ذرات، پیش بینی
  • حسن حیدری، احمد ملابهرامی صفحه 21
    این مقاله تخمین پویا از مدل قیمت گذاری دارایی های سرمایه ای بر پایه دو مدل چند متغیره ناهمسان واریانس همبستگی شرطی پویا (DCC-MGARCH) و حالت فضا در چارچوب تصمیمات بهینه پویای بخش خانوار طی ادوار زندگی ارائه می دهد. در این راستا برای داده هایی روزانه از سهام صنعت خودرو و ساخت قطعات در دوره ای 5 ساله از سال 1385 تا آخر تیر ماه سال 1391، سری زمانی شاخص ریسک بتا در قالب مدل های DCC-MGARCH و حالت- فضا با مدل رگرسیون خطی که شاخص بتا را به صورت ثابت تخمین می زند، مقایسه شده است. نتایج بدست آمده از پیش بینی بازدهی بازدهی قیمت سهام بر اساس مدل قیمت گذاری دارایی های سرمایه ای نشان می دهد که مدل DCC دارای خطای کمتری بر اساس گشتاور ریشه دوم میانگین مجذور خطاها نسبت به مدل های رقیب در پیش بینی خارج از نمونه بازدهی قیمت سهام صنعت خودرو و ساخت قطعات است. با این حال در برازش داخل نمونه ای، مدل فیلتر کالمن از دقت بالاتری برخوردار است.
    کلیدواژگان: مدل قیمت گذاری دارایی های سرمایه ای، شاخص ریسک بتا، تصمیمات بهینه خانوار، مدل حالت فضا، مدل همبستگی شرطی پویا
  • وحید فرزام، امید ستاری، فرانک میرالی صفحه 55
    عدم اطمینان ارزی، تغییرات غیرقابل پیش بینی در متغیر نرخ ارز است که می تواند تاثیر زیادی بر سایر متغیرها و نهادهای اقتصادی همچون بانک ها و موسسات اعتباری به ویژه در کشورهای درحال توسعه مانند ایران بگذارد. در این پژوهش به بررسی و پیش بینی تاثیرپذیری شاخص بورس بانک ها و موسسات اعتباری ایران از نوسانات اخیر نرخ ارز با استفاده از مدل های VAR، VECM، الگوریتم ژنتیک و الگوریتم PSO و با داده های ماهانه 6/ 1392- 1/ 1388 پرداخته شده است. نتایج حاصل از تخمین مدل VAR نشان می دهد که رابطه منفی میان نوسانات نرخ ارز و بازدهی های بازار سهام وجود دارد و همچنین نتایج آزمون هم انباشتگی دلالت بر وجود یک رابطه بلندمدت غیرمستقیم بین این دو متغیر دارد. با شبیه سازی مدل به دو صورت خطی و نمایی با استفاه از الگوریتم ژنتیک و PSO و مقایسه دقت این مدل ها با مدلVAR برآوردی مشخص شد که مدل VAR با دقت بیشتری می تواند به پیش بینی شاخص بپردازد. نتایج پیش بینی توسط مدل VAR نشان داد تداوم وضع موجود نوسانات ارزی می تواند به افزایش شاخص، تشدید نوسانات ارزی در ابتدا موجب افزایش کاهنده و سپس کاهش این شاخص و در مقابل کاهش نوسانات ارزی با اطمینان بخشی به فضای اقتصادی می تواند موجب افزایش شاخص بورس موسسات مالی و اعتباری شود.
    کلیدواژگان: نااطمینانی نرخ ارزواقعی، شاخص بورس موسسات مالی و اعتباری، مدل VAR، الگوریتم ژنتیک و الگوریتم PSO
  • مجید مداح، فرزانه صادقی صفحه 85
    توهم مالی اشاره به درک نادرست پارامترهای مالی و برآورد بیش از حد و کم تر از حد مخارج و بدهی های مالیاتی دارد که موجب سوگیری در تصمیم گیری بودجه ای در تمام سطوح دولت می شود. مقاله حاضر تحلیلی تجربی از برآورد شاخص توهم مالی برای اقتصاد ایران طی دوره 1360 تا 1391 با به کارگیری رویکرد معادلات ساختاری در قالب مدل شاخص های چند گانه -– علل چند گانه (MIMIC) را ارائه می دهد. در این راستا از متغیرهای بار مالیاتی و سطح آموزش به عنوان علل و از متغیرهای بدهی عمومی دولت، نسبت مالیات غیرمستقیم به مالیات مستقیم و نسبت مخارج مصرفی خصوصی به بدهی های عمومی دولت به عنوان پیامدهای آن استفاده شده است. نتایج حاصل از تخمین مدل نشان می دهد، اندازه بار مالیاتی با ضریب (79/0) مهم ترین علت اندازه توهم مالی است که سیاست گذاران سعی در پنهان کردن این بار مالیاتی از طریق توهم بدهی های دولت و توهم مخارج مصرفی بخش خصوصی نسبت به سطوح بدهی هستند. همچنین روند توهم مالی در دوره تحت بررسی سیر صعودی دارد که نشان می-دهد سیاست گذاران مالی طی این سال ها از تدابیر توهم مالی به منظور تحریف ادراکات مالیات دهندگان از بار مالیاتی بهره برده اند.
    کلیدواژگان: توهم مالی، بار مالیاتی، معادلات ساختاری، مدل شاخص های چندگانه، علل چندگانه، اقتصاد ایران
  • منصور زراء نژاد، امیر حسین منتظر حجت، سحر معتمدی صفحه 115
    در این مطالعه کارایی اهداف کمی سیاست های پولی و مالی در برنامه چهارم توسعه اقتصادی ایران با استفاده از روش شبیه سازی پویا بررسی شده است. به این منظور، یک الگوی اقتصادسنجی کلان برای اقتصاد ایران طراحی شده است. در تصریح مدل سعی شده مکانیزم اثرگذاری سیاست های پولی و مالی بر کلیه بخش های مهم اقتصاد در نظر گرفته شود. معادلات با استفاده از روش خود توضیح برداری با وقفه های گسترده برای دوره زمانی 1383-1350 برآوردشده اند. پس از تایید دقت مدل، تاثیر اهداف سیاست های پولی و مالی برنامه چهارم بر برخی از متغیرهای مهم اقتصاد کلان با استفاده از روش شبیه سازی پویا برای دوره زمانی1392-1384 پیش بینی شده است. نتایج نشان داد علی رغم آنکه به کارگیری اهداف برنامه نوسانات اقتصادی را کاهش می دهد اما نمی تواند اقتصاد را در مسیر میان مدت و بلندمدت تعیین شده در برنامه قرار دهد. توصیه می شود اهداف کمی برای سیاست های پولی و مالی با توجه به ویژگی های ساختاری اقتصاد ایران تعیین شوند. همچنین علاوه بر تعیین اهداف بلندمدت و میان مدت، لازم است برای حداقل کردن انحراف مقدار تحقق یافته از هدف تعیین شده در برنامه، سیاست های جبرانی کوتاه مدت به ویژه برای سیاست پولی طراحی شود.
    کلیدواژگان: سیاست های پولی و مالی، الگوی اقتصادسنجی کلان، شبیه سازی پویا، برنامه چهارم توسعه اقتصادی ایران
  • عبدالمجید آهنگری، صلاح ابراهیمی صفحه 139
    برای توسعه اقتصادی و تامین رفاه یکی از مولفه های اساسی امنیت است. امنیت به خودی خود مایه آسایش روانی است. علاوه بر این امنیت جان و مال، موجب آسایش خیال و زمینه ساز جذب و به کار افتادن سرمایه و رونق بازار است. جرم مخل امنیت است و سرمایه گذاری را به مخاطره می اندازد. هدف این مطالعه برآورد شاخص جرم در ایران با رویکرد فازی طی دوره زمانی 1356-1391 است. برای این منظور از دو متغیر ورودی شاخص فقر و نرخ بیکاری به عنوان متغیرهای علی جرم در ایران جهت برآورد شاخص جرم استفاده شده است. برای تخمین شاخص فقر نیز از سه متغیر ورودی ضریب جینی، نرخ تورم و درآمد سرانه استفاده شده است. نتایج این مطالعه نشان داد که روند شاخص جرم در ایران علی رغم نوسان زیاد در برخی از سال ها، در سال های اخیر روندی صعودی داشته و به طور معنی داری از شاخص فقر طی دوره مورد مطالعه تبعیت می کند. برآورد صورت گرفته نشان می دهد که کمترین میزان جرم در فاصله سال های 59 - 1357 روی داده است و بعد از آن افزایش یافته ولی تا سال 1376 با نوسانات اندکی روبرو بوده است. در این سال ها شاخص فقر نیز تغییرات اندکی داشته است. پس از سال 1376 مجددا شاخص جرم رو به افزایش بوده و به بیشترین میزان خود در سال 1390 رسیده است. در سالهای 1388 الی 1390 که بدلیل رکود و کاهش شدید رشد اقتصادی، شاخص فقر افزایش قابل ملاحظه ای یافته است، شاخص جرم نیز با بیشترین میزان روبرو بوده است.
    کلیدواژگان: شاخص جرم، فازی، فقر، ایران
|
  • Aliyeh Kazemi, Mansour Moemeni, Hesam Nazari Page 1
    Energy has had a determinative role in economic growth of countries and its importance has been increasing during recent decades. The global economic growth and the industrialization process is one of the main sources of increasing demand and consumption of energy. On the other hand, the residential and commercial sectors are the largest energy consumption sectors, i.e. 34% of energy consumption compared to other sectors. Thus, to plan and control the amount of energy supply and demand, predicting energy consumption of these sectors would be helpful for policy makers. In this paper, the future status of energy demand of residential and commercial sectors in Iran is predicted using variables affecting energy demand of these sectors. Using PSO algorithm, both linear and exponential forms of energy demand equations were studied under 54 different scenarios with various variables. The data from 1968 to 2011 were applied to develop model and to choose the appropriate scenario. Results show that an exponential model with inputs including total value added minus that of the oil sector, value of made buildings, total number of households and consumer energy price index is the most appropriate model. Furthermore, energy demand of residential and commercial sectors is estimated for following years up to 2032.
    Keywords: Energy Demand, Residential, Commercial Sectors, Particle Swarm Optimization, Forecasting
  • Hassan Heidari, Ahmad Molabahrai Page 21
    This study provides a dynamic estimation of Capital Asset Pricing Model in optimal dynamic household decisions during its life cycle based on Dynamic Conditional Correlation (DCC) and State-Space Models. In this regard, for daily time series data of Vehicle and parts manufacturing stock price for the period of 2006 to the end of sixth month of 2011, dynamic estimation of Beta-index time series which obtained from DCC and State-Space models has been compared with static linear regression model. The results show that the DCC model has minimum error in out-of-sample forecasting of stock returns based on Root Mean Square Error (RMSE) criterion. However, state-space model has minimum error for in-sample forecasting based on RMSE criterion.
    Keywords: Capital Asset Pricing Model, Beta, index, Household Optimal Decisions, State, Space Model, Dynamic Conditional Correlation Model
  • Vahid Farzam, Omid Sattari, Faranak Mirali Page 55
    Exchange Rate uncertainty means an unpredictable change in the exchange rate that can cause a great impact on other economic variables and institutions such as banks and credit institutions especially in developing countries. In this study, using monthly data from the 2009/3- 2013/9, the effect of recent exchange rate crisis on Iranian banks and financial institutions is estimated and predicted. To do that, models such as VAR, VECM, Genetic and PSO Algorithm are employed. The results of estimating the VAR model indicates that there is a negative relationship between exchange rate volatility and stock market returns. Further, Co-integration test results imply the existence of an indirect long-run relationship between these two variables. By simulation of linearly and exponentially models using Genetic and PSO algorithms to compare the accuracy of these models with estimated VAR model, it was determined that VAR model can predict more accurately. Prediction results showed that persistence of exchange rate fluctuation can lead to first a diminishing increase followed by reduction in the index. However, reduction of exchange rate can lead to an increase in financial and credit institution's stock index.
    Keywords: Uncertainty, Real Exchange Rate, Financial Institutions, Credit Stock Index, VAR Model, Genetic Algorithms, PSO Algorithm
  • Majid Maddah, Farzaneh Sadeqi Page 85
    Fiscal illusion refers to a systematic misperception of fiscal parameters and an associated pattern of over - and under-estimation of expenditure and taxation liabilities which makes biases in budgetary decisions at all levels of government. This paper provides the empirical analysis of the estimates of fiscal illusion index for Iranian economy over the period of 1981 to 2012 employing a structural equation model approach in framework of Multiple Indicators-Multiple Causes (MIMIC). To this end, we have used tax burden and level of education as cause variables and public debt, the ratio of direct tax to indirect tax and the ratio of private consumption to public debt as indicators of fiscal illusion. The results show that tax burden with a coefficient of 0.79 is the most important factor for explanation of fiscal illusion. Policy makers attempt to ‘conceal’ the real tax burden by means of delusion of public debt and of private spending to the levels of public debt. Further, size of fiscal illusion has upward trend that indicates policy makers usually exploit fiscal illusion stratagems to distort taxpayers’ perceptions of their tax burdens.
    Keywords: Fiscal Illusion, Tax Burden, Structural Equation Modelling (SEM), Multiple Indicators Multiple Causes (MIMIC), Iran's Economy
  • Mansoor Zarranejad, Amirhosein Montazerhojat, Sahar Motamedi Page 115
    This study investigated the effectiveness of monetary and fiscal policies’ targets, determined in the 4th national economic development program of Iran, using dynamic simulation approach. To this end, a macroeconometrics model was designed for Iran economy. In model specification, it was tried to consider the influential mechanisms of monetary and fiscal policies on all important sectors of economy. Equations were estimated for time period of 1971-2004 using Auto Regressive Distributed Lag method. When the models’ accuracy was confirmed, the impacts of monetary and fiscal policies’ targets, determined in the 4th program, on some important macroeconomics variables were predicted for time period of 2005-2013 using dynamic simulation. According to results, even though the application of the program’s targets reduces economic fluctuations, it cannot, however, put the economy on the determined mid-term and long-term path. Therefore, investigation of quantitative targets of monetary and fiscal policies in accordance with structural feature of Iran economy is recommended. However, in addition to the determination of mid-term and long-term targets, it is necessary to develop short-term compensating policies, especially for monetary policies, in order to minimize the deviation of the realized values from target values.
    Keywords: Monetary, fiscal Policies, Macroeconometrics model, Dynamic simulation, 4th national economic development program of Iran
  • Abdolmajid Ahangari, Salah Ebrahimi Page 139
    One of the essential components of economic development and welfare is the security. Security is a source of psychological welfare. Moreover, security lives and property, the welfare of illusion and failure to attract investment and promote instrument market. Therefore the purpose of this study was to estimate the index of crime in Iran using the fuzzy approach during the period. variables of poverty and unemployment rate using as causal factor so of crime in order to estimate the index of crime. For estimates the poverty index, Gini coefficient, inflation and per capita income are used as input variable. The results of this study show that the index of crime have been fluctuating in some years but in recently years the trend index of Crime has been upward and follows the poverty index significantly. Crime index shows the lowest crime took place between 1978 and 1980, then increased until 1997, but has faced with slight fluctuation. It has rising again since 1997 and reached the highest level in 2011. In the years 2009 to 2011, because of the recession and sharp decline in economic growth, poverty index and crime index have faced with highest level.
    Keywords: Index of Crime, Fuzzy, poverty, Iran