فهرست مطالب

مدیریت بحران - سال چهارم شماره 1 (پیاپی 7، بهار و تابستان 1394)
  • سال چهارم شماره 1 (پیاپی 7، بهار و تابستان 1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/04/19
  • تعداد عناوین: 7
|
  • ابوذر رمضانی، محمدرضا ملک، حمید دهقانی، حبیب الله سهامی، رضا حسنوی صفحات 5-15
    با توجه به این موضوع، تحقیق قابل توجهی برای کاهش بحران در فرودگاه ها و بهینه سازی دسترسی سرویس رسانان به هواپیماها انجام نشده است. سامانه ی اطلاعات مکانی، با توانایی هایی که در تجزیه و تحلیل داده های مکانی ارائه داده است، متخصصان و مهندسان فرودگاه ها را در به کارگیری آن برای بهبود مدیریت بحران در فرودگاه راغب کرده است. در این تحقیق اطلاعات مکانی و زمانی مربوط به سرویس رسانی در فرودگاه، که یکی از عوامل اصلی وقوع بحران در فرودگاه است، به صورت غیرآنی تجزیه و تحلیل شده و شیوه ای نو برای بهینه سازی دسترسی سرویس رسانان به هواپیماها و در نتیجه کاهش بحران در فرودگاه ارائه شده است. هدف به کارگیری این شیوه بهینه سازی دسترسی خودروهای سرویس رسان (با شرط تاخیر نداشتن پرواز ها) برای کاهش بحران در فرودگاه است. در طرح پیشنهادی عملیات سرویس رسانی با در نظر گرفتن دو حالت منجر به کاهش بحران می شود: در حالت اول سرویس رسان پس از ارائه ی سرویس به جایگاه دائم باز می گردد و در حالت دیگر سرویس رسان پس از ارائه ی سرویس در جایگاه موقت توقف می کند. نتایج نشان می دهد که در هر دو حالت با کاهش تعداد سرویس رسان ها در سطح فرودگاه ها از میزان بحران کاسته می شود.
    کلیدواژگان: سامانه ی اطلاعات مکانی، فرودگاه، سرویس پوش و تاو، دسترسی، مدیریت بحران
  • الناز پیغاله، محمدرضا ذوالفقاری صفحات 17-39
    این پژوهش با هدف ارائه ی روشی برای ارزیابی و تعیین اولویت اقدامات کاهش ریسک لرزه ای در کشورهای لرزه خیز در حال توسعه و اختصاص بودجه ی لازم به این اقدامات و یاری دادن مدیران و تصمیم گیرندگان در این امر، انجام شده است. در این پژوهش یک مدل برنامه ریزی بهینه سازی تصادفی (احتمالی) دو مرحله ای توسعه داده شده که منابع اقتصادی اختصاص یافته به راهکارهای کاهش ریسک لرزه ای (مقاوم سازی) و بازسازی پس از زلزله های احتمالی آینده را در سطح منطقه ای بهینه سازد. مدل بهینه سازی پیشنهاد شده، راهکارهای کاهش ریسک های موجود را با هدف کمینه کردن هزینه های مقاوم سازی، بازسازی و ریسک خسارت اقتصادی بیش از حد مجاز مورد جستجو قرار می دهد، تا راهکار بهینه را با توجه به محدودیت های موجود پیدا کند. همچنین در پژوهش حاضر برای بررسی مدل تصادفی پیشنهاد شده از دیدگاه عدم قطعیت وقوع زلزله ها و نشان دادن برتری مدل تصادفی نسبت به سایر روش های احتمالی که بحث عدم قطعیت زلزله ها را خارج از فرایند بهینه سازی در نظر می گیرند، مدل های احتمالی دیگر نیز ارائه شده است و با انجام مطالعه ی موردی برای شهر تهران، اولا کاربردهای عملی مدل تصادفی و سایر روش های احتمالی بهینه سازی پیشنهاد شده ارائه شده است، ثانیا با محاسبه ی عوامل کلیدی نشانگر برتری مدل های تصادفی با نام های «ارزش مورد انتظار اطلاعات صحیح» و «ارزش حل تصادفی»، مدل تصادفی با سایر مدل های احتمالی مورد مقایسه قرار گرفته است.
    کلیدواژگان: کاهش ریسک لرزه ای، بهینه سازی، اختصاص منابع، مقاوم سازی، مدل تصادفی، ارزش حل تصادفی
  • هانیه جعفری، علی اصغر آل شیخ صفحات 41-50
    با گسترش فرایند شهری شدن، وضعیت سطح زمین و آب و هوا دچار تغییر شده است. از نتایج این تغییر، وقوع آب گرفتگی های مکرر در مناطق شهری است. مدل سازی آب گرفتگی ابزاری مناسب برای تصمیم گیری های سریع و تسهیل مدیریت این نوع بحران است. این مقاله به شبیه سازی آب گرفتگی ناشی از بارندگی می پردازد. روش پیشنهادی از داده های ورودی، که عموما در دسترس است، بهره جسته است تا به سرعت به تخمین وضعیت آب گرفتگی برسد. روش پیشنهادی از مدل های هیدرولوژیکی اقتباس شده و بر مبنای نظام های اطلاعات مکانی است. تاثیر زیرساخت های سطحی و زیرسطحی جمع آوری سیلاب در محاسبات آب گرفتگی لحاظ شد. فرورفتگی های سطح زمین به منزله ی مناطق اصلی دارای پتانسیل آب گرفتگی در نظر گرفته شدند. مقدار رواناب سطحی که از حوزه ی بالادست هر فرورفتگی به آن وارد می شود، میزان آب گرفتگی را تعیین می کند. بیشینه ی مقدار ذخیره ی آب، جهت و ترتیب حرکت جریان بین فرورفتگی ها همگی در شبیه سازی آب گرفتگی لحاظ شدند. منطقه ی مورد مطالعه بخشی از منطقه ی 22 شهر تهران انتخاب گردید. نتایج نشان داد که روش به کار گرفته شده می تواند موقعیت آب گرفتگی ها در مناطق شهری را بیابد و حجم و عمق آن ها را با در نظرگیری تاثیر زیر ساخت های جمع آوری سیلاب محاسبه کند. در مقایسه با مدل USISM مجموع حجم و عمق شبیه سازی شده به ترتیب 9/13 و 7/12 درصد کاهش داشت که علت آن می تواند در نظر نگرفتن تاثیرات نوع کاربری و زیرساخت های جمع آوری سیلاب در مدل USISM باشد. روش پیشنهادی می تواند برای ایجاد شبکه های پیش بینی بحران آب گرفتگی به منزله ی راهکاری غیرسازه ای برای کاهش پیامدهای بحران به کار گرفته شود.
    کلیدواژگان: آب گرفتگی، رواناب، مدیریت بحران، شبیه سازی، رگبار
  • آیدینگ کرنژادی، مجید اونق، امیر سعدالدین صفحات 51-62
    تحقیق پیش رو بر تهیه ی نقشه ی پهنه بندی خطر و خسارت زمین لغزش در حوضه ی آبخیز بحرانی زیارت گرگان متمرکز شده است. نقشه ی شدت خسارت زمین لغزش از معادله ی وارنس (معادله ی عمومی ریسک) و از ترکیب سه نقشه ی خطر، عناصر در معرض خطر و درجه ی آسیب پذیری تهیه می شود. برای پهنه بندی خطر زمین لغزش از دو روش آماری چند متغیره (رگرسیون لجستیک) و مدل LNRF استفاده شده است. پس از اعمال نرخ به طبقات پارامترها، نقشه ی شدت خطر زمین لغزش برای هر یک از مدل ها تهیه شد. مدل برتر به وسیله ی چهار شاخص جمع کیفیت ها (Qs)، دقت نتایج پیش بینی شده (P)، ROC و آزمون کای اسکوئر انتخاب شد و مبنای تهیه ی نقشه ی خسارت قرار گرفت. نتایج نشان می دهد که مدل رگرسیون لجستیک برای پهنه بندی خطر زمین لغزش کارایی بیشتری دارد و 62/13 درصد و 04/9 درصد از حوضه ی آبخیز زیارت شامل روستای زیارت به ترتیب در پهنه ی خطر و خسارت زیاد و خیلی زیاد قرار می گیرند.
    کلیدواژگان: پهنه بندی، معادله ی وارنس، LNRF، رگرسیون لجستیک
  • جواد بهنامیان *، محمد پور مراد خانی ملالی، حسین رضایی کچیدی صفحات 63-77

    در این مقاله موضوع مکان یابی انبار ها و تصمیمات مربوط به نگهداری کالا در آن ها برای مقابله با تقاضای ناگهانی هنگام وقوع یک حادثه بررسی شده است. اگرچه تحقیقات گسترده ای در زمینه ی مکان یابی مربوط به این گونه زنجیره ها انجام شده است، اما در زمینه های تئوری و برنامه های کاربردی توجه زیادی به زنجیره های امدادرسانی بلایا نشده است. در این تحقیق اولین هدف شناسایی ویژگی های مسئله ی طراحی شبکه ی امدادرسانی در یک زنجیره ی امدادرسانی است. با یک رویکرد تحلیلی بحث تصمیم گیری در مورد مکان یابی مراکز عرضه و کالاهای موجود در این مراکز صورت گرفته است. در قدم دوم و در بخش اصلی مقاله، مسئله مدل بندی شده است. مدل پیشنهادی بحث مکان یابی و پایش موجودی را به صورت یکپارچه در نظر می گیرد و چند نوع کالا با درجه اهمیت متفاوت و زمان های پاسخ گویی مختلف را مورد بررسی قرار می دهد. در نهایت مدل با توجه به داده های واقعی در ایران و با هدف تسهیل امدادرسانی در حوادث طبیعی حل می شود و نتایج به دست آمده تحلیل می گردد.

    کلیدواژگان: زنجیره ی امدادرسانی، مدیریت زنجیره ی تامین بحران، مسئله ی مکان یابی
  • میلاد جانعلی پور، علی محمدزاده، محمد جواد ولدان زوج، سعید امیرخانی صفحات 79-91
    امدادرسانی سریع پس از وقوع زلزله های شدید در مناطق شهری یکی از وظایف امدادرسانان است. نقشه ی تخریب ساختمان ها می تواند اولویت امدادرسانی را مشخص کند. یکی از منابع اصلی در تهیه ی نقشه ی تخریب، علم سنجش از دور است. تحقیقات زیادی در بحث ارزیابی خسارت با استفاده از داده های سنجش از دور انجام شده است. در این تحقیق اطلاعات کلاس ها با استفاده از طبقه بندی در سطح پیکسل از تصاویر ماهواره ای بعد از زلزله استخراج شد. با استفاده از اطلاعات کلاس ها و به کمک مدل ANFIS یکشبکه ی فازی طراحی شد که با استفاده از درصد پیکسل های ساختمان، سایه و آوار، میزان تخریب ساختمان ها را تشخیص می دهد. نتایج ارزیابی شبکه ی فازی عصبی طراحی شده نشان می دهد که این شبکه در دسته بندی ساختمان ها به 3 کلاس تخریب از صحت کلی 92 % برخوردار است. ساختمان ها در این تحقیق در کلاس های آسیب ندیده، تخریب سنگین و ویران دسته بندی شده اند.
    کلیدواژگان: سنجش از دور، نقشه ی تخریب، تخریب ساختمان، مدل فازی، عصبی
  • سیده معصومه موسوی، موسی عابدینی، اباذر اسمعلی عوری صفحات 93-101
    هدف از این پژوهش بررسی و تحلیل خطر وقوع زمین لرزه در محدوده ی حوزه ی شهری ایذه واقع در شمال شرق استان خوزستان با استفاده از مدل های چندمعیاری است. ویژگی های مورد استفاده در این پژوهش شامل فاصله از خطوط گسل، طول گسل، ویژگی های لرزه ای مانند بزرگای زمین لرزه، وضعیت ساختاری سازندهای زمین شناسی و عمق آب زیرزمینی است. ابتدا پنج لایه ی ذکرشده در محیط نرم افزار ArcGIS نسخه ی 10 تهیه و طبقه بندی گردیدند. سپس با استفاده از روش مقایسه ی زوجی و نظرهای کارشناسی وزن دهی شدند و در مرحله ی بعد وارد مدل ها گردیدند. خروجی حاصل از این اعمال شامل دو نقشه ی پهنه بندی به روش های WLC و AHP است. نتایج حاصل از مدل ها نشان می دهد که بر اساس مدل AHP92/10 درصد، و بر اساس مدل WLC، 58/16 درصد از محدوده ی مورد مطالعه در طبقه ی خطر بسیار بالای زمین لرزه قرار دارد. ارزیابی مدل ها، با توجه به مشاهدات میدانی و داده های به کار گرفته شده، بیانگر این است که مدل WLC دارای کارایی بهتری نسبت به مدل AHP در پهنه بندی خطر زمین لرزه در محدوده ی مورد مطالعه است.
    کلیدواژگان: زمین لرزه، حوزه ی شهری ایذه، مدل هایAHP و WLC، GIS
|
  • Aboozar Ramezani, Mohammad Reza Malek, Hamid Dehghani, Habib Sahami, Reza Hosnavi Pages 5-15
    Despite the traffic increases at the international airports، limited studies have been carried out to improve efficiency and accessibility of mechanics and servicemen to the plain and regarded facilities. GIS becomes a beneficiary tool for the airport managers to improve the process of managing of airports. This paper aims to apply GIS as an analyzing tool in the airport field. The main innovative contribution of this research is using offline spatiotemporal data analysis and introducing an efficient algorithm for service automobiles. The allocation optimization was carried out based on the reduction in departure time using deferment constraint. Allocation has been done by considering the aircraft push and tow required time and its distance for a service car. In this proposed solution service operation was optimized with considering two situations: returning the service car to its Equipment Parking Area or EPA when delivering service and the service car parks in Equipment Staging Area or ESA. The achieved numerical results in Mehrabad international airport indicate in both situations; departure delay is less than usual method. The outcomes of minimizing service cars are: traffic facilitation، increase management efficiency، decrease hazards due to the large number of service cars and increase safety in the airport field.
    Keywords: GIS, Pushback tractor, Airport, allocation, Emergency Management
  • Elnaz Peyghaleh, Mohammad Reza Zolfaghari Pages 17-39
    This paper is presented with the aim of finding optimum methodology to prioritize the seismic risk mitigation strategies in earthquake hazard prone areas and financing them، which could help decision makers in earthquake risk mitigation process. Therefore، a two-stage stochastic model is developed to optimize funds allocation for risk reduction measures (retrofitting of buildings) and reconstruction measures after potential earthquakes in a regional level. The proposed stochastic model seeks optimized strategy towards risk reduction based on minimizing various criteria such as mitigation expenditures، reconstruction costs، and excess reconstruction expenditures induced by probable earthquakes. This paper is presenting the methodology، main components of proposed model and practical application through a pilot study، taking into account، regional seismic hazard، building stocks and building vulnerability functions for Tehran. In order to investigate the consideration of uncertainty related to probable earthquakes in proposed model and illustrate the advantages and excellence capabilities of stochastic programming compared to other approaches، which consider the probability in the process of finding optimum earthquake risk mitigation measures and strategies، such approaches are discussed here and some pilot studies are designed and performed based on these approaches، as well. All model parameters related to these approaches are similar to the proposed stochastic programming model. The results of these pilot studies are compared with the pilot analyses done based on proposed stochastic programing. Furthermore، the key values: “the expected value of perfect information” and “the value of stochastic solution” which are used to demonstrate the advantages of considering stochastic programing are presented.
    Keywords: Seismic Risk Mitigation, Optimization, Resource Allocation, Retrofitting, Stochastic Model, Value of Stochastic Solution
  • Hanie Jafari, Ali Asghar Alesheikh Pages 41-50
    The climate change issue is dramatically risen by developing of urbanization. This matter of change resulted in more frequent flooding and inundation problems in the urban areas. The urban flood inundation modeling act as an efficient way to rapidly address these challenges by helping disaster managers. This paper introduces a new simulation model of urban storm-inundation. The proposed method uses commonly available input data to estimate the conditions of inundation quickly. The method is based on hydrologic models and geographic information systems. The effects of storm water infrastructures were also considered in inundation calculation. Terrain depressions are regarded as initial inundated area. The amount of surface runoff، the maximum storage volume، the flow direction and the water flow order between these depressions are all considered in the final inundation simulation. A part of region 22 of Tehran was chosen as study area. The results revealed that the proposed method could find inundation locations in the urban area. It can also calculate inundation depth and its volume while considering the effects of storm water infrastructures. A comparison of our proposed model with the USISM showed that the simulated amount of total volume and total depth in our methodology are reduced about 9. 13 and 7. 12 percent respectively. The lack of consideration of the effects of land-use type and stormwater infrastructures in USISM model is attributed to this difference. The proposed method can be used to create forcasting system for disaster management of flood inundation and helps managers reduce the effects of stormwater disasters.
    Keywords: Inundation, Runoff, Disaster management, Simulation, Storm
  • Aiding Kornejady, Majid Ownegh, Amir Sadoddin Pages 51-62
    This paper has focused on landslide hazard and risk zonation in the critical Ziarat watershed. Varnes equation and combination of Hazard map، elements at risk map and vulnerability map were used in the preparation of the risk map. Two quantitative models، including multivariate statistical (logistic regression) and LNRF model were used in the preparation of the hazard map. After applying the rate to the classes of parameters، Landslide hazard zonation was prepared for each of the models. The prior model was selected using four indices، including Quality summation (Qs)، Precision of the predicted results (P)، Receiver Operating Characteristic (ROC) and Chi-Square test and used in preparation of risk zonation. Results indicated that the logistic regression model shows a better performance for landslide hazard zonation and 13. 63 and 9. 04 percent of Ziarat watershed –including Ziarat village– were located in a high and very high zone of hazard and risk maps respectively.
    Keywords: Zonation, Varnes equation, LNRF, Logistic regression
  • Javad Behnamian *, Mohammad Pour Morad Khani, Hosein Rezaei Kechidi Pages 63-77

    In this paper، the site selection issues according to the warehouses and supply chain of crisis management، especially the inventory control of the unexpected demand was considered. Although، the extensive research on the site selection of warehouses was carried out previously، in the context of the theory and application، the chain of disaster relief was not considered precisely. The preliminary aim of this study is to identify the characteristic of the chain of the crisis relief. This model was progressed by inducement of the details of the crisis like damage level، relief process، necessities of injured people. Finally، the model was verified by analyzing and simulation of the real data in Iran، which achieved accurate results. It proves the contribution of this study to facilitate relief processing during natural events.

    Keywords: Relief Chain, Disaster Supply Chain Management, Facility Location Problem
  • Milad Janalipour, Ali Mohammadzadeh, Mohammad Javad Valadanzoej, Said Amirkhani Pages 79-91
    Fast relief and response is one of the responders’ tasks after the vigorous earthquakes in urban areas. Building damage maps can specify the relief and response priority. Remote sensing is one of the main sources in damage map production. Various research has been carried out on damage assessment using remote sensing data. In this research، the information about the classes has been extracted using pixel based classification from post-earthquake satellite image. By using the information about the classesand ANFIS model، a fuzzy system was designed that determines the rate of damage to the buildings using the percentage of the pixels engaged by building، shadow and debris in the building''s polygon. The results of this study show that designed neuro-fuzzy system achieved the overall accuracy equal 0. 92 in classifying buildings to the three damage level. Buildings were classified to undamaged، heavy damage and destroyed levels.
    Keywords: Remote Sensing, Damage Map, Building destruction, ANFIS Model
  • Seyedeh Masomeh Mousavi, Mousa Abedini, Abazar Esmeali Ouri Pages 93-101
    The purpose of this study is to assess earthquake risk analysis of Izeh urban catchment area located in the North East of Khuzestan province using the Multi-criteria models. The parameters used in this study include: the distance from the fault lines، seismic attributes such as magnitude of the earthquake، the geological structure and depth to the water table. In the first stage، five layers of the sesmic charachteristics were produced and classified by GIS 10 software. Then، the pairwise comparison method was employed، and the experts’ opinions were weighted. The results of this study are two zoning map based on WLC and AHP methods. The results of the model indicate that the model based on the AHP and WLC، 10. 92 and 16. 58 Percents of the class area are at very high risk of earthquakes. By evaluating the models according to field observations; it is indicated that WLC model has better performance than AHP model for the seismic hazard zoning in the study area.
    Keywords: Earthquakes, Izeh urban catchment, models WLC, AHP, GIS