فهرست مطالب

حقوق خصوصی - پیاپی 26 (بهار و تابستان 1394)
  • پیاپی 26 (بهار و تابستان 1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/06/18
  • تعداد عناوین: 7
|
  • عبدالحسین شیروی، محمد رضا پنداشته پور صفحات 1-31
    امروزه جهانی شدن خصوصا در بخش سرمایه و دارایی، همه عرصه های دانش حقوق را تحت تاثیر قرار داده است. حرکت به سمت قراردادهای خصوصی در روابط فراسرزمینی و تنظیم حجم زیادی از قراردادهای نمونه و استاندارد در روابط افراد شاید تا حد زیادی شاخه حقوق بین الملل خصوصی را به حاشیه رانده است. اما حقیقت این است که بدون درنظرگرفتن خطوط اصلی این شاخه از دانش حقوق نمی توان به توافقی راهگشا دست یافت که همه اختلاف ها یا دست کم بخش اصلی اختلاف ها را پوشش دهد. به اضافه یک قرارداد هرگز نمی تواند همه جنبه های اختلاف را پیش بینی کند و در برخی موارد نظام های حقوقی با وضع قوانین آمره در موضوع، جلوی توافق را سد می کنند. این مسئله به ویژه در اموال و مالکیت معنوی به واسطه برخی ویژگی های ذاتی و برخی کنوانسیون های ناظر به این اموال، دشواری هایی ایجاد می کند. این پژوهش درصدد است به عامل ارتباط با درنظرگرفتن ویژگی های اموال و مالکیت معنوی، در حوزه قراردادهای مربوط به این اموال، نگاهی موشکافانه داشته باشد.
    کلیدواژگان: اموال و مالکیت معنوی، عامل حمایت، عامل ارتباط، عامل ثبت، قراردادهای اموال معنوی
  • ستار عزیزی، گزیزه علایی اردلان صفحات 33-51
    رشد فزاینده روابط بین المللی و اختلاف های ناشی از آن از یک سو، و پاسخگونبودن قواعد حل تعارض سنتی از سوی دیگر، موجب طرح دکترینی جدید موسوم به «قانون کشور دارای نزدیک ترین ارتباط» شده است که قابل اعمال بر دسته های ارتباط اموال، مسئولیت مدنی و جز آن است. این دکترین، متضمن آن است که هر دعوایی به طور مستقل، در پرتو عناصر ارتباطی اش رسیدگی شود که همین امر، موجب می شود دادگاه ها به روش استقرایی، برای هر پرونده قاعده ای متناسب و خاص اعمال کنند که نزدیک ترین ارتباط با قرارداد را دارد. به نظر می رسد از این دکترین، در اسناد بین المللی و قوانین داخلی کشورهای مختلف استقبال شده است. ماده 968 قانون مدنی که به موضوع قانون حاکم بر قراردادها اختصاص دارد، حاوی پذیرش این قاعده حل تعارض سنتی است که بر قرارداد، قانون محل انعقاد آن، حاکم خواهد بود مگر آنکه طرفین عقد، خارجی بوده و قانون دیگری را انتخاب کرده باشند. به نظر می رسد این قاعده سنتی نمی تواند پاسخگوی مقتضیات تجارت جهانی در عصر کنونی باشد و باید قانونگذار همگام با تحولات کنونی در عرصه قواعد بین المللی حل تعارض، درباره پذیرش این دکترین در حوزه قراردادها تجدید نظر کند.
    کلیدواژگان: اجرای شاخص قرارداد، دکترین نزدیک ترین ارتباط، عوامل ارتباط، کنوانسیون 1980 رم، ماده 968 ق.م
  • اعظم انصاری صفحات 53-74
    جهانی شدن و روابط فزاینده سیاسی، اقتصادی و فرهنگی میان مردمان کشورهای مختلف، آثار حقوقی بسیاری را به دنبال داشته است. یکی از نتایج مهم این مبادلات گسترده، افزایش بروز اختلافات میان اشخاص در سراسر جهان بوده که برای حل وفصل آن ها دادگاه های رسیدگی کننده باید یک قانون خارجی را اعمال کنند. دادگاه های ایرانی نیز به طور قطع با چنین مواردی مواجه شده اند. گر چه در حقوق ایران، اثبات محتوای قانون خارجی به عنوان یک امر موضوعی بر عهده اصحاب دعوا است. در مواجهه با دلایل و نظرهای مختلف و متعارض پیرامون قانون خارجی و محتوای آن، دادگاه ها باید نقشی موثرتر در اثبات قانون خارجی ایفا کنند. امروزه اغلب نظام های حقوقی تمهیداتی را برای مداخله دادگاه ها در اثبات قانون خارجی پیش بینی کرده اند. با اذعان به لزوم دخالت دادگاه ها در اثبات قانون خارجی، سوال مهم در این زمینه این است که چه راه حلی برای دسترسی مناسب دادگاه رسیدگی کننده به قانون خارجی حاکم و دسترسی به محتوای دقیق این قانون وجود دارد؟ مقاله حاضر با اشاره به برخی مقررات مرتبط با موضوع و تجربه برخی کشورها در این زمینه، همکاری بین المللی و انعقاد معاهدات دوجانبه در این زمینه را به عنوان یک راهکار مناسب پیشنهاد می کند
    کلیدواژگان: تعارض قوانین، دعاوی بین المللی، قانون حاکم، موافقت نامه دوجانبه
  • علیرضا ابراهیم گل، سید محسن حکمتی مقدم صفحات 75-103
    اعطای تابعیت می تواند یکی از روش های جذب نیروی انسانی مستعد و شایسته برای به کارگیری در مسیر توسعه اقتصادی و اجتماعی باشد. اعطای تابعیت در کنار شرایط دیگر می تواند نقشی مهم در این فرایند ایفا کند. شرایط اعطای تابعیت بر اساس این مقررات باید طوری باشد که نتیجه آن جذب اشخاص توانمند، مفید و علاقه مند به کشوری باشد که متقاضی، تابعیت آن را درخواست می کند.
    به علاوه، دارندگان این تابعیت پس از تحصیل آن باید حقوق و مزایایی داشته باشند که نتیجه آن جذب هر چه بیشتر دارنده این عنوان در کشوری باشد که تابعیت آن را کسب کرده اند، به طوری که دارنده آن، احساس بیگانگی از آن جامعه نکرده و تفاوت زیادی میان خود و دارندگان تابعیت اصلی احساس نکند.
    کشورهایی که در این زمینه موفق بوده اند، از جمله ایالات متحده آمریکا و کانادا، قوانینی وضع کرده اند که به هر دوی این شرایط توجه کرده است. مقررات قانون مدنی ایران در زمینه تحصیل تابعیت، از این حیث شرایط مطلوبی ندارد و نمی تواند در تحقق هدف یادشده، نقش آفرینی کند. لذا پیشنهاد می شود بازنگری شود.
    کلیدواژگان: آثار کسب تابعیت، تحصیل تابعیت، کسب تابعیت ایالات متحده آمریکا، کسب تابعیت کانادا، مقررات ایران در زمینه کسب تابعیت
  • مصطفی بختیاروند صفحات 105-127
    نظر به تنوع و پیچیدگی قراردادهای بین المللی واگذاری یا مجوز بهره برداری، و اصل سرزمینی بودن حقوق مالکیت فکری، تعیین قانون حاکم بر آن ها چندان ساده نیست. قواعد حاکم بر حقوق مالکیت فکری از قواعد حاکم بر موضوع های قراردادی متمایزند، لذا مسئله توصیف در قراردادهای یادشده اهمیتی خاص دارد. آزادی اراده طرفین و اختیار مرجع رسیدگی با محدودیت هایی مانند حقوق رقابت مواجه است که از نظم عمومی داخلی یا بین المللی ناشی می شود. در فرض عدم انتخاب قانون حاکم، آیین نامه رم 1 در اتحادیه اروپایی، پس از بیان قواعد خاص تعیین قانون حاکم بر دسته های مشخصی از قراردادها، معیار اجرای شاخص را پذیرفته است که در برخی قراردادهای مالکیت فکری قابل اعمال نیست. معمولا، اسناد دیگر قانون کشور واجد نزدیک ترین ارتباط را حاکم می دانند. برای تشخیص چنین کشوری، ضوابطی متفاوت بیان شده که بهترین آن ها مبتنی بر تحلیل مجموعه ای از مولفه ها است که در اصول تعارض قوانین ماکس پلانک بیان شده است. با توجه به درحال توسعه بودن ایران و نیاز به واردکردن فناوری، می توان به اعمال قانون کشور منتقل الیه یا مجوزگیرنده نیز اندیشید. قوانین ما در این زمینه حکمی خاص ندارند و قاعده حل تعارض ماده 968 قانون مدنی، با ویژگی های قراردادهای مورد نظر تناسب ندارد.
    کلیدواژگان: اجرای شاخص، حقوق مالکیت فکری، قانون حاکم، قرارداد واگذاری، مجوز بهره برداری، نزدیک ترین ارتباط
  • مهناز بیات کمیتکی، مهدی بالوی صفحات 129-150
    مفهوم حق به مثابه یکی از مفاهیم بنیادین حقوق، سیاست و اخلاق، راه خود را به گفتمان حقوقی جامعه ایرانی نیز باز کرده است. با این حال، مفهوم یادشده، مفهومی مناقشه آمیز بوده و هرگونه بحث درباره آن مستلزم ورود به عرصه نظریه پردازی است. به رغم بیان دیدگاه های متفاوت در زمینه ماهیت حق که ذیل دو نظریه اراده انگار و سودانگار قابل دسته بندی اند، به نظر می رسد می توان نظریه مطالبه انگار را که به موجب آن، حق، ادعای فردی تضمین شده ای است که بر اساس دو عنصر کرامت ذاتی و فاعلیت اخلاقی توجیه شدنی است، جامع نظریه های مفهومی رقیب دانست. پرسش آن است که آیا می توان بر مبنای نظریه مزبور و با تکیه بر مبانی توجیه کننده آن، از ادعای فرد بر داشتن تابعیت در معنای مورد بحث در حقوق بین المللی خصوصی ذیل عنوان حق دفاع کرد؟
    در این مقاله تلاش شده است با اتخاذ رویکردی توصیفی- تحلیلی نشان دهیم برخورداری از تابعیت، یکی از حق ادعاهای بنیادین انسانی است و افزون بر این، پیش شرط برخورداری از همه حق هاست. بر این اساس، عدم شناسایی تابعیت به مثابه حق به طور مستقیم، به انکار کرامت ذاتی و فاعلیت اخلاقی و در نهایت، به سلب انسانیت انسان منتهی خواهد شد.
    کلیدواژگان: تابعیت، حق، حق، ادعا، فاعلیت اخلاقی، کرامت ذاتی
  • مهدی حاتمی، بهمن ساعدی، احسان شهسواری صفحات 151-170
    حضور بیگانگان در قلمرو دولت های دیگر، رخدادی نو نیست، طبیعی است که این حضور، از نظر حقوقی برای فرد تبعاتی دارد و بیگانگان از حداقل حقوق پذیرفته شده دولت ها برخوردار می شوند. با وجود این، در روند تحول حقوق بین الملل از چارچوب دولت محوری حاکم بر آن به انسانی شدن حقوق بین الملل، وضعیت حقوقی بیگانگان نیز در حال تغییر است، تغییری که ضمن تثبیت و تبیین معیارهای رفتاری با بیگانگان در جوامع میزبان، به رهیافت های حقوق بشری نیز توجه می شود. از این رو، ضروری است ضمن بررسی رژیم حقوقی اتباع بیگانه در ایران و توجه به قوانین و مقررات موجود پیرامون وضعیت و بهره مندی اتباع بیگانه از حقوق پیش بینی شده در قوانین جمهوری اسلامی ایران، دیدگاه ها و نگرش های مطرح شده در این زمینه در پرتو روند انسانی شدن حقوق بین الملل و تحولات روزافزون حقوق بشر بررسی، و با توجه به حساسیت جامعه بین المللی به رعایت حقوق اتباع بیگانه و لزوم رعایت مقررات و الزامات حقوق بین الملل، راهکارهای مورد نظر برای بهبود وضعیت موجود تحلیل و بررسی شود.
    کلیدواژگان: اتباع بیگانه، انسانی شدن حقوق بین الملل، حقوق بیگانگان، کشور میزبان، نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران
|
  • Abdolhosein Shiravi, Mohamad Reza Pendashtehpoor Pages 1-31
    These days globalization especially in the capital and property parts has impressed all fields of the Law. Moving towards private contract in overseas relations and adjusting the volume of standard contracts in relationships maybe largely elapsed the field of international private law. But the truth is that regardless of the main lines of this field of law achieving an agreement which is covering all or at least main part of differences is impossible. In addition، a contract can never predict all aspect of differences and in some cases law system with mandatory laws on the subject will dam the agreement. This issue especially in intellectual property due to some inherent features and some related conventions to these properties creates difficulties. This article seeks to speculate the connecting factors considering the characteristics of the intellectual property in the scope of related contracts.
    Keywords: Connecting factors, Intellectual property, IP contracts, Protection factor, Registration factor
  • Sattar Azizi, Gazizeh Alaei Ardalan Pages 33-51
    Increasing development of international communications and disputes from it on the one hand and ineffectiveness of traditional conflict rules on the other hand, have caused a new doctrine called "The law of the country with the closest connection", that is applicable on communication category of property, tort and etc.,. This doctrine implies that any case to be consider independently in the light of its connection factors that makes, courts apply for any case using the inductive method, proportionate and specific rule. It seems that, this doctrine have been accepted in International instruments and domestic laws in various countries. Article 968 of the Civil Code that is devoted to the governing law of the contracts, accepted traditional conflict rule, that according to it, law of contracts will govern on it,. It seems, that this traditional rule con not respond to the requirements of the world trade in the current era and it is essential that legislator revised acceptance this traditional rule about contracts with current developments in the sphere of international conflict rules.
    Keywords: Article 968 of Civil Code, Characteristic Performance, Relevant Factors, Rome Convention 1980, The Closest Connection Doctrine
  • Azam Ansari Pages 53-74
    Globalization and increasing Political, economic and cultural relations among different countries’ people have resulted in many legal effects. One of the important results of these relations is the increase of disputes among people in the world that forums must apply a foreign law to settle them. Certainly, Iranian forums have dealt with such cases. Although the proof of foreign law as a question of fact is up to the parties in Iran, but in confronting with different and conflicting evidences and witnesses about foreign law and its content, the forums should play more effective role in proving the foreign law. Nowadays, most legal systems have adopted the means for interference of forums in the proof of foreign law. Although the necessity of interference of forums is accepted, but there is an important question. Which solution can be proposed for the forum to prove a proper foreign law and its content? This essay with considering some corresponding laws and experience of some countries proposes the international cooperation and bilateral agreements as a proper resolution.
    Keywords: Bilateral Agreement, Conflict of Laws, International Disputes, Proper Law
  • Alireza Ebrahim Gol, Seyed Mohsen Hekmati Pages 75-103
    Naturalization is one of the ways for attracting eligible and qualified persons in the way of economic and social development. Legal provisions or laws related to naturalization can play a significant role in this process. Conditions for naturalization in those laws shall led to attraction of eligible and interested persons. Furthermore, those who have acquired such nationality shall have such rights which integrate them into the country who has obtained its nationality. Laws of countries which have been successful in this respect, such as the United States and Canada, have taken into account these conditions. Iranian law related to naturalization is not suitable in respect of the required useful conditions, and so it is proposed to be amended.
    Keywords: Naturalization, Naturalization in the United States, Naturalization in Canada, Naturalization in Iranian laws, Rights arising from naturalization
  • Mostafa Bakhtiarvand Pages 105-127
    The complexity and diversity of international assignment or license of IPRs and the territoriality principle, makes determining their applicable law difficult. The rules governing IPRs, are distinct from applicable law to contractual issues, hence the importance of characterization in these contracts. Party autonomy and the discretion of courts are faced with restrictions including competition law originating from national or international public policy. In the absence of agreement as to governing law, Rome I Regulation, after stating specific rules for determining the applicable law to certain categories of contracts, has adopted the characteristic performance criterion not applicable to certain IP contracts. Other instruments typically provide for the application of the law of the country with the closest connection with contract. There are different standards to identify such a country, the best of which is presented by Max Planck rules which is based on the analysis of a group of elements. Since Iran is a developing country in need of importing technology, the assignee’s or licensee’s country also deserves attention. The Iranian laws have no specific rule in this regard and the conflict of law rule in article 968 of the Civil Code is not compatible with the characteristics of those contracts.
  • Mahnaz Bayat Komitaki, Mahdi Balavi Pages 129-150
    The concept of right as one of the fundamental concepts of the law, policy and ethics, has been entered into legal discourse of Iranian community. However, right is a contested concept, and any discussion of it requires theorizing. Despite offering different views about the nature of right that can be categorized under two theories named will-based theory and utility-based theory, it seems that we can recognize the claim-based theory as a comprehensive conceptual theory about right. According to this theory, right is a guaranteed individual claim that has been justified based on two elements of human dignity and moral agency. Any way can we defend the nationality as a human right? In this article we will attempt to show from a descriptive and analytic perspective that nationality is one of the fundamental human claim rights and moreover is the precondition of all rights. The non-recognition of the nationality as right will directly lead to denial of intrinsic dignity and moral agency and therefore deprivation of humanity.
  • Mehdi Hatami, Bahman Saedi, Ehsan Shahsavari Pages 151-170
    Aliens presence in other states territory, be individually or collectively, has An ancient history and because of this, Aliens presence in other state is not a unusual phenomenon. Explicitly this presence entails some legal effects. Aliens have minimum rights recognized by states; otherwise some discriminations may be seen in performance of this rights. Nowadays by some developments in International law and moving toward Inter-State to an Individual Rights Perspective, Aliens Legal Situation encounter with some changes. In this process, beside explicitness of legal standards for treatment with Aliens in host states, we see some human rights approach. Because of this developments, it is necessary to examine aliens legal situation in Iranian Legal System by detailed examination in the lights of current legal material and some changes in today’s circumstance such as human rights developments and humanization of International law and Because of international sensitiveness about Islamic Republic of Iran’s approach to aliens rights and adoption and enforcement of international obligations, some practical suggestions to adjustment and improvement of current situation will be made.
    Keywords: Aliens, Aliens rights, Humanization of International law, Host state, Iranian Legal System