فهرست مطالب

  • سال سوم شماره 8 (پیاپی 58، 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/06/20
  • تعداد عناوین: 16
|
  • کریم عرب سلمانی، امیرهوشنگ جلالی، پیمان جعفری صفحات 1-10
    به منظور بررسی تاثیر اتفون بر کنترل گل های نر در طالبی، آزمایشی در قالب کرت های یکبار خرد شده براساس طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار، به مدت دو سال (86-1385)، در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی ورامین صورت گرفت. فاکتور اصلی شامل سه مرحله رشد گیاه (3 برگی، 6 برگی و اوایل مرحله رشد زایشی) و فاکتور فرعی شامل چهار سطح اتفون (صفر، 100، 200 و 300 میلی گرم در لیتر) انتخاب شد. زمان ظهور گل های ماده، تعداد گل های نر و ماده 7 و 14 روز پس از کاربرد اتفون، عملکرد کل و نسبت گل های ماده به نر مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج پژوهش نشان داد که واکنش گیاه با افزایش غلظت اتفون در مراحل مختلف رشد متفاوت است. با به کارگیری اتفون با غلظت های 100، 200 و 300 میلی گرم در لیتر، زمان ظهور گل های ماده نسبت به تیمار شاهد به ترتیب 6، 13 و 15 روز به تاخیر افتاد. بیشترین میزان عملکرد (26430 کیلوگرم در هکتار) با مصرف 200 میلی گرم در لیتر اتفون در مرحله سه برگی به دست آمد. در این حالت، نسبت گل های ماده به نر در بیشترین مقدار خود (5/81 درصد) بود. در غلظت زیاد اتفون (بیش از 200 میلی گرم در لیتر) در تمام مراحل رشدی، به ویژه در مرحله رشد زایشی، کاهش عملکرد و کاهش نسبت گل های ماده به نر رخ داد. نتایج این پژوهش نشان داد که آثار مفید کاربرد اتفون فقط با رعایت زمان مناسب رشد گیاه امکان پذیر است.
    کلیدواژگان: گل های ماده، مرحله رشد زایشی، اتیلن، عملکرد
  • نجمه بزازی، محمود خدامباشی، شهرام محمدی صفحات 11-23
    شنبلیله با نام علمی Trigonella foenum-graecum L. یکی از قدیمی ترین گیاهان دارویی است. به منظور بررسی تاثیر تنش خشکی بر برخی ویژگی های مورفولوژیک گیاه دارویی شنبلیله، آزمایشی به صورت کرت های خرد شده نواری در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه شهرکرد، در سال 1389 به اجرا درآمد. فاکتور اول شامل چهار سطح تنش رطوبتی (آبیاری پس از 20 (شاهد)، 40، 60 و 80 درصد تخلیه رطوبت قابل استفاده خاک) و فاکتور دوم شامل شش توده شنبلیله (شیراز، اردستان، تیرانچه، یزد، جهرم و هندی) بود. نتایج تجزیه واریانس و مقایسه میانگین ها نشان داد که اثر اصلی تنش خشکی در کلیه صفات مورد بررسی معنی دار بود. در میان توده ها، از نظر خصوصیات مورد بررسی، تنوع وجود داشت. مقایسه میانگین ها نشان داد که تعداد روز تا گل دهی، تعداد روز تا رسیدگی، ارتفاع بوته و اجزای عملکرد (تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف و وزن هزار دانه) در اثر تنش خشکی کاهش یافت و منجر به کاهش عملکرد بیولوژیک (43%) و عملکرد دانه (3/42%) گردید. در مقایسه بین توده ها، بیشترین عملکرد بیولوژیک و عملکرد دانه متعلق به توده اردستان بود. بررسی تجزیه خوشه ایتوده ها نشان داد که می توان از توده های اردستان، شیراز و تیرانچه برای اصلاح ژنتیکی تحمل به خشکی در شنبلیله بهره برد. به طورکلی، براساس نتایج به دست آمده، توده اردستان با میانگین 37/22 گرم در بوته بیشترین عملکرد بیولوژیک را داشت و توده هندی با میانگین 83/73 روز تا رسیدگی زودرس-ترین توده بود.
    کلیدواژگان: توده محلی، کمبود آب، ویژگی های زراعی
  • نویدالله عمادی، شاهرخ جهانبین، حمیدرضا بلوچی * صفحات 25-36

    به منظور بررسی اثر تنش خشکی و تراکم بوته بر عملکرد و خصوصیات فیزیولوژیک لوبیا چیتی رقم C.O.S.16آزمایشی مزرعه ای در سال 1389 در دانشکده کشاورزی دانشگاه یاسوج به صورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. عوامل آزمایش شامل آبیاری معمولی، تنش خشکی در مرحله رویشی و تنش خشکی در مرحله زایشی به عنوان فاکتورهای اصلی و چهار سطح تراکم (15، 25، 35 و 45 بوته در مترمربع) به عنوان فاکتور فرعی بودند. در این آزمایش، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، میزان کلروفیل a، کلروفیل b، پرولین، کاروتنوئید و پروتئین اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که برهمکنش تنش خشکی و تراکم بوته برعملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه و شاخص برداشت معنی دار بود. تیمار آبیاری معمولی در تراکم 35 بوته در مترمربع بیشترین عملکرد بیولوژیک و عملکرد دانه را به ترتیب برابر 11235 کیلوگرم ماده خشک و 3368 کیلوگرم دانه لوبیا در هکتار نشان داد، که با تیمار 45 بوته در مترمربع تفاوت معنی داری نداشتند. بیشترین عملکرد دانه در شرایط تنش خشکی در مراحل رشد رویشی و زایشی (به ترتیب 2520 و 2260 کیلوگرم در هکتار) هم به تراکم 35 بوته در مترمربع و کمترین آن (به ترتیب 2066 و 1953 کیلوگرم در هکتار) به تراکم 15 بوته در مترمربع تعلق داشت. تنش خشکی در مراحل رشد رویشی و زایشی، میزان عملکرد دانه و کلروفیلa را کاهش و هم چنین میزان کاروتنوئید، کلروفیلb، پرولین و پروتئین دانه را افزایش داد. در کل، تراکم 35 بوته در مترمربع در شرایط بدون تنش و 25 بوته در مترمربع در کلیه سطوح تنش، در شرایط محیطی مشابه، برای لوبیا چیتی رقم C.O.S.16 توصیه می گردد.

    کلیدواژگان: اثر تنش خشکی و تراکم بوته بر عملکرد و برخی خصوصیات فیزیولوژیک لوبیا چیتی (Phaseolus vulgaris L.) در منطقه یاسوج
  • مریم میدانشاهی، سید فرهاد موسوی، بهروز مصطفی زاده فرد صفحات 37-51
    در شرایطی که ایران از لحاظ منابع آب شیرین در مضیقه است، توجه به ارتقای بهره وری آب کشاورزی یک ضرورت اجتناب ناپذیر است. از جمله روش های مدیریتی که می تواند در جهت ارتقا و بهبود بهره وری آب کشاورزی موثر باشد، روش آبیاری PRD است. در آبیاری به روش PRD، نیمی از محیط ریشه به تواتر به صورت کامل آبیاری شده و نیم دیگر خشک نگه داشته می شود. پژوهش حاضر به منظور بررسی عملکرد، اجزای عملکرد و بهره وری مصرف آب گلرنگ با کاربرد روش آبیاری PRD و یک تنظیم کننده رشد (سالسیلات سدیم) در دو نوع خاک در سال 1389 در محوطه گلخانه دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان اجرا شد. آزمایش فاکتوریل به صورت طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار، شامل سه روش آبیاری (T1، آبیاری کامل؛ T2، آبیاری به روش PRD با وجود تیغه؛ T3، آبیاری به روش PRD بدون تیغه)، دو سطح تنظیم کننده رشد (B1، محلول پاشی سالسیلات سدیم و B2، بدون محلول-پاشی) و دو بافت خاک (S1، لوم رسی و S2، لوم شنی) بود. نتایج نشان داد که روش PRD در تیمار T2ارتفاع گیاه را 1/54%، تعداد طبق را 68%، وزن هزار دانه را 32%، وزن خشک بوته را 34%، عملکرد دانه را 30%، شاخص برداشت را 6/17% و میزان آب مصرفی را 50% نسبت به تیمار T1 کاهش داد. اما کارایی استفاده از آب با تغییر مدیریت آبیاری از تیمار T1 به T2، 35% افزایش داشت. کارایی مصرف آب در تیمار T3 به مقدار 5/18% نسبت به تیمار T2 کاهش یافت. عملکرد دانه در خاک لوم شنی (8/8 گرم در بوته) در برابر 8/3 گرم در بوته در خاک لوم رسی، بیشتر بود. کاربرد تنظیم کننده رشد تحت مدیریت های آبیاری T1، T2 و T3 به ترتیب افزایشی 3/14، 1/7 و 7/8 درصدی کارایی مصرف آب نسبت به حالت بدون محلول پاشی را در بر داشت. به طورکلی، آبیاری به روش PRD به همراه محلول پاشی بوته ها با سالسیلات سدیم باعث افزایش کارایی مصرف آب در بوته های گلرنگ کاشته شده در خاک لوم شنی گشته است. اجرایی شدن این روش آبیاری در مزرعه نیاز به پژوهش دارد.
    کلیدواژگان: کم آبی، روش آبیاری PRD، سالسیلات سدیم، گلرنگ
  • حسین قمری، گودرز احمدوند، محمدعلی ابوطالبیان صفحات 53-60
    به منظور ارزیابی تعیین دوره بحرانی کنترل علف های هرز لوبیا، آزمایشی به صورت طرح بلوک های کامل تصادفی با 12 تیمار و 3 تکرار در سال 1390 در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان به اجرا درآمد. تیمارهای آزمایشی به دو گروه تقسیم شدند. گروه اول شامل تداخل علف های هرز با لوبیا تا 10، 20، 30، 40 و 50 روز پس از سبز شدن و گروه دوم تیمارها نیز کنترل علف های هرز تا مراحل مذکور بود. دو تیمار تداخل و کنترل علف های هرز تا پایان فصل رشد نیز به عنوان شاهد در نظر گرفته شدند. رقم مورد استفاده، رقم ناز بود که از ارقام رونده محسوب می شود. بذرها در خرداد ماه سال 1390 به صورت دستی کشت گردیدند. نتایج نشان داد که در بین گونه های علف های هرز، بیشترین شاخص اهمیت مقدار علف هرز (IVW) مربوط به علف های هرز سلمه تره و تاج خروس ایستاده به ترتیب به میزان 66/36 و 11/30 درصد بود. با افزایش طول دوره تداخل، وزن خشک علف های هرز روندی افزایشی داشت. در حالی که تراکم آنها ابتدا افزایش و پس از رسیدن به نقطه بیشینه، کاهش یافت. با احتساب 5 و 10 درصد کاهش عملکرد قابل قبول برای لوبیا، دوره بحرانی کنترل علف های هرز این گیاه به ترتیب 20 تا 68 روز پس از سبز شدن (معادل مرحله V2 تا R1) و 23 تا 55 روز پس از سبز شدن (معادل مرحله V2 تا V6) تعیین شد. در نتیجه، کنترل علف های هرز لوبیا می بایست در این بازه-های زمانی صورت گیرد.
    کلیدواژگان: وزن خشک علف هرز، کاهش عملکرد، تراکم گیاهی، تداخل
  • طلعت یساری، محمدرضا شهسواری صفحات 61-71
    استفاده از درجه - روز - رشد (GDD) برای بیان طول مراحل نمو گیاهان نسبت به تقویم زمانی ترجیح داده می شود. بر این اساس، تعیین درجه- روز- رشد و پهنه بندی مناطق براساس آنها در انجام عملیات زراعی به موقع و صحیح و هم چنین استفاده بهتر از زمین های کشاورزی دارای اهمیت وی‍ژه ای است. برای تعیین درجه- روز- رشد مورد نیاز مراحل مختلف نمو ارقام گلرنگ بهاره، از آزمایش های تاریخ کاشت این ارقام که طی دو سال در ایستگاه تحقیقات کشاورزی کبوترآباد اصفهان انجام شد، استفاده گردید. در هر سال، ارقام اراک، گلدشت و زنده رود در هشت تاریخ کاشت ارزیابی شدند. پهنه بندی استان به کمک درجه- روز- رشد محاسبه شده و با استفاده از داده های دمایی 51 ایستگاه سینوپتیک و کلیماتولوژی استان اصفهان و استان های همجوار انجام شد. در سامانه اطلاعات جغرافیایی، میان یابی درجه- روز- رشد انجام شد. نقشه های مربوطه براساس اولین تاریخ کاشت مناسب گلرنگ در مناطق مختلف استان و با توجه به درجه- روز- رشد لازم برای هر مرحله نموی با استفاده از GIS ترسیم گردیدند. براساس نتایج به دست آمده، میانگین درجه- روز- رشد مراحل کاشت تا سبز شدن، کاشت تا رویت طبق، کاشت تا گل دهی و کاشت تا رسیدگی به ترتیب 152، 924، 1275 و 1972 محاسبه شد. پهنه بندی استان براساس درجه- روز- رشد محاسبه شده نشان داد که در صورت استفاده از تاریخ کاشت های مناسب، درجه- روز- رشد لازم مراحل مختلف نمو در تمامی نقاط استان تامین می شود. بدین منظور، بایستی با توجه به صفر رشد و نمو گیاه و دمای لازم برای جوانه زدن بذر در خاک در هر منطقه، نسبت به تنظیم تاریخ کاشت مناسب اقدام گردد.
    کلیدواژگان: داده های حرارتی، GIS، صفر پایه
  • امید اسدی اقدم، سید جلال طباطبایی، جعفر حاجی لو صفحات 73-81
    این آزمایش به منظور بررسی تاثیر کاربرد روش خشکی قسمتی از منطقه ریشه بر ویژگی های کمی و کیفی توت فرنگی رقم سلوا انجام شد. آزمایش در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 5 تیمار و 4 تکرار اجرا گردید. یک هفته پس از کاشت نشاها، رژیم های متفاوت آبیاری شامل FC: FC (رطوبت در هر دو طرف ریشه در حد ظرفیت زراعی)، FC: 1/2 FC (رطوبت در یک طرف ریشه در حد ظرفیت زراعی و در طرف دیگر ریشه در حد نصف ظرفیت زراعی)، FC: Dry (رطوبت در یک طرف ریشه در حد ظرفیت زراعی و طرف دیگر ریشه عاری از رطوبت)، Dry 1/2 FC: (رطوبت در یک طرف ریشه در حد نصف ظرفیت زراعی و طرف دیگر ریشه عاری از رطوبت) و 1/2 FC: 1/2 FC (رطوبت در هر دو طرف ریشه در حد نصف ظرفیت زراعی) به دو طرف نشاها توسط قطره چکان ها (با کنترل حسگرهای دستگاه رطوبت سنج) اعمال شد. صفاتی نظیر وزن تر اندام های رویشی و میوه، تعداد برگ، شاخص کلروفیل، سطح برگ، نشت الکترولیت، پرولین و مواد جامد محلول اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که بیشترین مقدار وزن تر اندام های رویشی و میوه، تعداد برگ، شاخص کلروفیل و سطح برگ در تیمارهای FC: FC وFC: 1/2 FC وجود دارد. بیشترین مقدار نشت الکترولیت، پرولین و مواد جامد محلول در تیمار Dry 1/2 FC: مشاهده گردید. گیاهان تحت این روش توسط مکانیسم هایی مانند تولید پرولین و کاهش تعداد و سطح برگ مقاومت چشم گیری در مقابل تنش خشکی نشان دادند.
    کلیدواژگان: آبیاری، ظرفیت زراعی، خشکی جزیی ریشه، پرولین
  • نیلوفر آقایی پور، محسن زواره *، محمدرضا خالدیان صفحات 83-92

    به منظور بررسی اثر پیش تیمار بذر با ایندول بوتیریک اسید بر ویژگی های جوانه زنی لوبیا در تنش شوری، آزمایشی در سال زراعی 91-1390 در آزمایشگاه دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار انجام شد. در این آزمایش، سه سطح پیش تیمار (صفر، 10 و 20 میلی گرم در لیتر ایندول بوتیریک اسید) و پنج سطح شوری ناشی از NaCl (صفر، 1، 2، 3 و 4 دسی زیمنس بر متر) در نظر گرفته شد. نتایج تجزیه واریانس داده ها نشان از اثر معنی دار ایندول بوتیریک اسید بر طول ساقه چه، وزن خشک ریشه چه و ضریب آلومتری داشت. شوری های مختلف هم اثرهای متفاوت و معنی داری بر طول ریشه چه و ساقه چه، وزن خشک ساقه چه، شاخص بنیه بذر و ضریب آلومتری داشتند. با این حال، برهمکنش تنش شوری و ایندول بوتیریک اسید تنها در مورد ضریب آلومتری معنی دار بود. در این آزمایش، سرعت و درصد جوانه زنی تحت تاثیر هیچ یک از تیمارها قرار نگرفت. مقایسه میانگین ها نشان داد که افزایش غلظت ایندول بوتیریک اسید باعث افزایش طول ساقه چه (از 9/1 به 1/2 سانتی متر)، وزن خشک ریشه چه (از 03/0 به 05/0 گرم) و ضریب آلومتری (از 71/0 به 06/1) شده و افزایش شوری بستر باعث کاهش جوانه زنی طول ریشه چه (از 6/2 به 2 سانتی متر)، شاخص بنیه بذر (از 8/202 به 7/147) و ضریب آلومتری (از 1/1 به 78/0) شد. افزایش شوری در ابتدا سبب افزایش طول ساقه چه و سپس کاهش آن شد. بنابراین، به نظر می رسد استفاده از ایندول بوتیریک اسید در پیش تیمار کردن بذرها بتواند از راه افزایش طول ریشه چه استقرار بهتری را برای گیاهچه ها در شرایط شور ایجاد کند.

    کلیدواژگان: ضریب آلومتری، طول ساقه چه، طول ریشه چه، گیاهچه
  • یحیی امام، هدایت الله کریم زاده سورشجانی، سعید موری، کبری مقصودی صفحات 93-104
    تنش خشکی مهم ترین عاملی است که در بیشتر مراحل رشد گیاهان زراعی در مناطق خشک و نیمه خشک باعث محدودیت در رشد و دستیابی به عملکرد زیاد می گردد. در یک پژوهش مزرعه ای، تاثیر مصرف تنظیم کننده های رشد اکسین در سه سطح (صفر، 20 و 40 میلی گرم در لیتر) و سیتوکینین نیز در سه سطح (صفر، 50 و 70 میکرومولار) به صورت محلول پاشی در مرحله گرده افشانی، بر عملکرد و اجزای عملکرد گندم نان (رقم شیراز) و ماکارونی (رقم یاواروس) در شرایط تنش کم آبی (آبیاری معمول و قطع آبیاری در مرحله گل-دهی) بررسی گردید. این آزمایش در دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز و در سال زراعی 90-1389 به صورت اسپلیت اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. نتایج نشان داد که تنش کم آبی باعث کاهش معنی دار تعداد دانه در سنبله (25% در ارقام شیراز و یاواروس)، وزن هزار دانه (به ترتیب 14 و 30% در ارقام شیراز و یاواروس)، تعداد دانه در واحد سطح (30% در ارقام شیراز و یاواروس)، عملکرد دانه (به ترتیب 15 و 35% در ارقام شیراز و یاواروس)، عملکرد بیولوژیک (به ترتیب 13 و 35% در ارقام شیراز و یاواروس) و شاخص برداشت (به ترتیب 15 و 27% در ارقام شیراز و یاواروس) گندم گردید. محلول پاشی با اکسین و سیتوکینین در شرایط آبیاری معمولی موجب بهبود عملکرد و اجزای عملکرد دانه گردید. بنابراین، از این پژوهش چنین نتیجه-گیری شد که کاربرد 40 میلی گرم در لیتر اکسین برای گندم نان و سیتوکینین 70 میکرومولار برای گندم ماکارونی، تنها در شرایط عدم تنش خشکی موجب بهبود عملکرد دانه شد.
    کلیدواژگان: تنش کم آبی، تنظیم کننده رشد، هورمون
  • قدرت الله شرفی، علی خورگامی، مسعود رفیعی، شهلا احمدی، قباد بور صفحات 105-114
    بابونه یکی از گیاهان دارویی با ارزش است که به عنوان ادویه و داروی گیاهی استفاده می شود. رعایت جنبه های به زراعی نقش مهمی در افزایش ویژگی های کمی و کیفی این گیاه دارویی دارد. مدیریت کود یک عامل مهم در موفقیت کشت گیاهان دارویی است و می-تواند آثار مطلوبی بر شاخص های کمی و کیفی گیاه داشته باشد. این تحقیق به منظور بررسی اثر تراکم بوته و کود نیتروژنه بر عملکرد گل خشک و میزان اسانس بابونه (Matricaria chamomilla) با استفاده از آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. کود نیتروژنه خالص از منبع اوره در سه سطح (صفر، 100 و 200 کیلوگرم در هکتار) و سطوح تراکم به سه صورت (6/28، 40 و 7/66 بوته در مترمربع) اعمال شد. نتایج به دست آمده نشان داد که بیشترین عملکرد تک بوته در حداقل تراکم (6/28 بوته در مترمربع) و با مصرف 100 کیلوگرم در هکتار نیتروژن تولید شد. حداکثر تولید گل خشک و درصد اسانس گیاه بابونه به ترتیب به میزان 1/474 کیلوگرم در هکتار و 2/0 درصد، از فاصله خطوط کاشت 25 سانتی متر و فاصله ثابت بین بوته 10 سانتی متر (40 بوته در مترمربع) با کاربرد 100 کیلوگرم کود نیتروژن در هکتار حاصل شد.
  • ناهید خداییان، مرتضی زاهدی صفحات 115-126
    به منظور بررسی تاثیر فاصله ردیف کاشت و تراکم بوته بر عملکرد و اجزای عملکرد ذرت شیرین رقم KSC403 آزمایشی در سال 1386 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه صنعتی اصفهان به صورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار به اجرا در آمد. دو فاصله ردیف (60 و 75 سانتی متر) به عنوان فاکتور اصلی و چهار تراکم بوته (50، 70، 90 و 110 هزار بوته در هکتار) به عنوان فاکتور فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که با کاهش فاصله ردیف کاشت از 75 به 60 سانتی متر، شاخص سطح برگ، وزن خشک اندام هوایی، وزن تر 100 دانه و عملکرد دانه تر به طور معنی دار افزایش یافت؛ ولی ارتفاع گیاهان کاهش یافت. اثر فاصله ردیف کاشت بر تعداد ردیف دانه در بلال، تعداد دانه در ردیف و تعداد دانه در بلال معنی دار نبود. با افزایش تراکم بوته ارتفاع گیاه، شاخص سطح برگ و وزن خشک اندام هوایی در مترمربع افزایش یافت. تعداد ردیف دانه در بلال، تعداد دانه در ردیف، تعداد دانه در بلال، وزن تر 100 دانه و عملکرد دانه تر در تراکم های 90 و 110 نسبت به تراکم های 50 و 70 هزار بوته در هکتار به-طور معنی داری کمتر بود. برهمکنش فاصله ردیف کاشت و تراکم بوته بر شاخص سطح برگ، وزن خشک اندام هوایی، تعداد دانه در بلال، وزن تر 100 دانه و عملکرد دانه تر از نظر آماری معنی دار بود. در کلیه تراکم های کاشت، میزان عملکرد دانه تر در فاصله ردیف 60 سانتی متر نسبت به 75 سانتی متر بیشتر بود. اما تفاوت بین دو فاصله ردیف در تراکم های 50 و 110 هزار بوته در هکتار معنی دار نبود. بیشترین عملکرد دانه تر (33940 کیلوگرم در هکتار) در فاصله ردیف 60 سانتی متر و تراکم 70 هزار بوته در هکتار و کمترین آن (20750 کیلوگرم در هکتار) در تراکم 110 هزار و فاصله ردیف 75 سانتی متر به دست آمد. با توجه به نتایج به دست آمده از این آزمایش، برای حصول حداکثر عملکرد تر دانه ذرت شیرین در شرایط آب و هوایی اصفهان، فاصله ردیف 60 سانتی متر و تراکم 70 هزار بوته در هکتار پیشنهاد می شود.
    کلیدواژگان: ذرت شیرین، فاصله ردیف کاشت، تراکم بوته، عملکرد دانه
  • مصطفی حیدری، فاطمه فرزانه صفحات 127-136
    به منظور بررسی اثر تنش شوری و سه نوع کود نیتروژن بر برخی ویژگی های گیاه اسفرزه، آزمایشی به صورت فاکتوریل، در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در سال 1389 در دانشگاه زابل انجام گرفت. سه سطح شوری (صفر، 100 و 200 میلی مولار نمک کلرید سدیم) به عنوان فاکتور اول و دو منبع نیتروژن به سه شکل (نیترات از منبع نیترات کلسیم، آمونیوم از منبع سولفات آمونیوم و ترکیب نیترات و آمونیوم به نسبت یک دوم از هر منبع) به عنوان فاکتور دوم در نظر گرفته شدند. کاشت در گلدان های حاوی ماسه شسته شده صورت گرفت. بعد از جوانه زنی، تغذیه گیاهان با استفاده از محلول غذایی هوگلند که براساس تیمارهای نیتروژنی تهیه شده بود انجام گرفت. اعمال تنش شوری از مرحله دو برگی برای گیاهان آغاز شد. نتایج نشان داد که شوری تاثیر معنی داری بر وزن هزار دانه، طول سنبله، میزان موسیلاژ دانه و شاخص تورم بذر گیاه اسفرزه دارد. با افزایش شوری، از طول سنبله به میزان 5/21 درصد و وزن هزار دانه به مقدار 3/27 درصد کاسته شد. در بین چهار صفت فوق، برهمکنش شوری و نوع تغذیه نیتروژنی تنها بر طول سنبله معنی دار بود. بیشترین طول سنبله در تیمار شوری شاهد و کاربرد کود آمونیوم حاصل شد. شوری بر تجمع یون های سدیم و کلر در بخش هوایی افزوده و از مقدار پتاسیم کاست. تیمارهای نوع تغذیه نیتروژن و برهمکنش آنها با شوری نیز بر میزان تجمع این سه عنصر معنی دار بودند. بیشترین غلظت سدیم در شوری200 میلی مولار و پتاسیم در سطح شوری شاهد و از منبع نیتروژن آمونیوم حاصل گردید.
    کلیدواژگان: نیترات، آمونیوم، طول سنبله
  • جواد حمزه ئی، سعید نجاری، فرشید صادقی می آبادی، گودرز احمدوند، جلال سلطانی صفحات 137-148
    تحقیق حاضر به منظور بررسی واکنش صفات زراعی، عملکرد و اجزای عملکرد کدوی پوست کاغذی به کود زیستی حل کننده فسفات در سطوح مختلف کود شیمیایی فسفره اجرا گردید. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با دو عامل کود زیستی حل کننده فسفات (تلقیح و عدم تلقیح بذر) و کود شیمیایی فسفره در چهار سطح (25، 50، 75 و 100 درصد، توصیه شده براساس آزمون خاک) در سه تکرار، در مزرعه آموزشی و پژوهشی دانشگاه بوعلی سینا همدان در سال 1390 انجام شد. بررسی نتایج در مرحله گل دهی نشان داد که مصرف 75% کود شیمیایی فسفره بیشترین مقدار صفات تعداد برگ در بوته (86/21)، وزن خشک برگ در بوته (75/27 گرم) و وزن خشک بوته (66/49 گرم) را به خود اختصاص داد. تلقیح با کود زیستی حل کننده فسفات در مقایسه با تیمار عدم تلقیح، بیشترین تعداد ساقه فرعی و وزن خشک برگ در بوته را در اواسط مرحله میوه دهی تولید کرد. با افزایش مصرف کود شیمیایی فسفره، تعداد میوه در بوته افزایش یافت. هم چنین، تیمار استفاده از کود زیستی حل کننده فسفات و مصرف 50% توصیه شده کود شیمیایی فسفره، عملکرد دانه بیشتری داشت، که این نتیجه می تواند ناشی از افزایش کارایی باکتری های حل کننده فسفات در مقادیر کمتر کود شیمیایی فسفره باشد.
    کلیدواژگان: حل کننده فسفات، عملکرد میوه، عملکرد بذر
  • رضا شیراوند، محمد مهدی مجیدی صفحات 149-163
    مطالعات در زمینه بررسی روابط ویژگی های مختلف با بهره گیری از ژرم پلاسم اهلی و وحشی در گلرنگ محدود است. در این پژوهش، 46 ژنوتیپ گلرنگ از پنج گونه مختلف در شرایط عادی و کم آبیاری ارزیابی و روابط بین خصوصیات مختلف آنها بررسی شد. نتایج نشان داد که تنش کمبود آب اثر معنی داری بر عملکرد طبق در بوته، عملکرد دانه در بوته، تعداد دانه در طبق، قطر طبق و وزن هزار دانه داشت و بر بقیه صفات تاثیر معنی داری نداشت. همبستگی فنوتیپی مثبت و معنی داری بین عملکرد دانه در بوته با درصد روغن، تعداد طبق در بوته، قطر طبق، عملکرد طبق در بوته و تعداد دانه در طبق در حالت عادی و کم آبیاری وجود داشت که مطابق با نتایج حاصل از همبستگی ژنتیکی بود. براساس نتایج رگرسیون مرحله ای، صفت تعداد دانه در طبق در هر دو شرایط رطوبتی توانست بیشترین تغییرات عملکرد دانه را توجیه کند. با این وجود، تعداد صفات وارد شده به مدل در شرایط عدم تنش رطوبتی و هم چنین میزان توجیه آنها بیشتر از شرایط کم آبیاری بود. نتایج تجزیه علیت در شرایط عدم تنش رطوبتی نشان داد که تعداد طبق در بوته با دارا بودن بیشترین اثر مستقیم بر عملکرد دانه می تواند بیشترین نقش را در افزایش عملکرد دانه ایفا نماید. ولی در شرایط کم آبیاری، صفت تعداد دانه در طبق بیشترین اثر مستقیم را داشت. نتایج تجزیه به عامل ها نشان داد که چهار عامل اول در شرایط عدم تنش و تنش به ترتیب 82 و 85 درصد از واریانس را توجیه کردند، که در شرایط عدم تنش به ترتیب عامل مخزن، مورفولوژی گیاه، روغن، سرمایه اقتصادی و در شرایط تنش خشکی به ترتیب عامل سرمایه اقتصادی، مورفولوژی گیاه، مخزن و وزن دانه نام گذاری شدند. نتایج این مطالعه می تواند برای انتخاب غیرمستقیم به منظور بهبود ویژگی های اقتصادی گلرنگ نظیر عملکرد و محتوای روغن از طریق صفات دارای وراثت پذیری بالاتر، به ویژه با تاکید بر ژرم پلاسم وحشی، به کار گرفته شود.
    کلیدواژگان: گلرنگ، تجزیه به عامل ها، انتخاب غیرمستقیم
  • ساره ظفریان، سعدالله هوشمند صفحات 165-176
    کرفس کوهی (Kelussia odoratissima M.) یکی از گیاهان دارویی مهم خانواده چتریان و بومی دامنه رشته کوه های زاگرس است که به علت برداشت های غیرمجاز در معرض انقراض می باشد. به منظور تسریع در شکستن خواب بذر این گیاه، آزمایشی در دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی به اجرا در آمد. بذر کرفس کوهی منطقه سرآقاسید، تحت تاثیر سه عامل مدت زمان (25، 50، 75 و 100 روز پس از کشت)، ترکیب تنظیم کننده های رشد بنزیل آمینو پورین (BAP) (با غلظت صفر، 75/0 و 5/1 میلی گرم در لیتر) و اسید جیبرلیک (GA3) (با غلظت صفر، 250 و 500 میلی گرم در لیتر) و نحوه اعمال تنظیم کننده های رشد (به دو صورت خیساندن بذرها در محلول هورمونی و اعمال هورمون به طور مستقیم در محیط کشت) قرار گرفت. در این آزمایش، ویژگی های درصد جوانه زنی، طول ریشه چه و طول محور زیر لپه بررسی شد. نتایج نشان داد که مدت زمان 100 روز پس از کشت به طور معنی داری (01/0≥P) در هر سه صفت بیشترین میزان را داشت. به طوری که میزان جوانه زنی 94/86 درصد، طول ریشه چه 43/9 سانتی متر و طول محور زیر لپه 64/11 سانتی متر بود. ضمن این که اثر متقابل عوامل معنی دار نبودند. بهترین ترکیب تیماری برای افزایش صفات درصد جوانه زنی، طول ریشه چه و سرعت جوانه زنی، ترکیب تنظیم کننده های رشد BAP با غلظت mg/L75/0 و GA3 با غلظت mg/L 500 و اعمال تنظیم کننده های رشد به طور مستقیم در محیط کشت است. برای افزایش صفت طول محور زیر لپه نیز تنها ترکیب GA3 با غلظت mg/L 500 توصیه می شود.
    کلیدواژگان: درصد جوانه زنی، سرعت جوانه زنی، طول ریشه چه، طول محور زیر لپه
  • بررسی فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز، بتا-کاروتن، فنل کل و ظرفیت آنتی اکسیدانی در پوست میوه پنج رقم مرکبات در تیمار دمای کم
    بهروز گلعین، منصور محمدیان افشار، زینب مبرمی صفحات 177-189
    حساسیت میوه مرکبات به دماهای کم و تقارن فصل برداشت میوه با ایام سرد سال، تحقیق بیشتر روی اثر فیزیولوژی آسیب های تنش سرما را ایجاب می کند. در این پژوهش، میوه پنج رقم مرکبات شامل پرتقال خونی سانگینلا، لیموترش مازندرانی، پرتقال والنسیا، نارنگی انشو و پرتقال محلی پس از برداشت در مراحل قبل از رسیدگی و رسیدگی کامل به دمای 3، صفر، 3- و 6- درجه سلسیوس منتقل گردید. از دمای 15 درجه سلسیوس به عنوان شاهد استفاده شد. تغییرات میزان فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز (SOD)، بتا- کاروتن و فنل کل پوست میوه در مراحل قبل از رسیدگی و رسیدگی کامل و نیز ظرفیت آنتی اکسیدانی در مرحله رسیدگی میوه مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که میزان فعالیت آنزیم SOD، بتا- کاروتن و فنل در مرحله رسیدگی نسبت به مرحله قبل از رسیدگی، در نمونه های شاهد و تحت تیمار دمای کم، بیشتر است. ظرفیت آنتی اکسیدانی با اعمال تیمار سرمایی در ارقام مختلف، به جز لیموترش، تا صفر درجه سلسیوس افزایش یافت و سپس ثابت ماند. افزایش آنتی اکسیدان های آنزیمی و غیرآنزیمی در پوست میوه در مرحله رسیدگی کامل نسبت به مرحله قبل از رسیدگی، شاید دلیلی بر متحمل بودن میوه در این مرحله به سرما باشد.
    کلیدواژگان: تنش سرما، تحمل میوه، رسیدگی میوه
|
  • K. Arabsalmani, A. H. Jalali, P. Jafari Pages 1-10
    To investigate the effect of ethephon on control of male flowers in melon, a split plot experiment, with randomized complete blocks design and three replications, was conducted in Agricultural and Natural Resources Research Center of Varamin, Iran, during 2005-2006. The main factor included three levels of plant growth stage (3-leaf, 6-leaf and early reproductive stage) and sub-plots included four ethephon levels (0, 100, 200 and 300 mg/L). The appearance time of female flowers, number of male and female flowers (7 and 14 days after application of ethephon), total yield and female/male flowers ratio were evaluated. Results showed that plant response to increasing concentration of ethephon depends on plant growth stage. By using the ethephon concentrations of 100, 200 and 300 mg/L, the emergence of female flowers was delayed 6, 13 and 15 days, respectively, in comparison to control. The highest yield (26430 kg/ha) was obtained with spraying of 200 mg/L ethephon in trifoliate plants. In this case, the ratio of female to male flowers was highest (81.5%). A high dose of ethephon (over 200 mg/L) was associated with reduced yield and ratio of female to male flowers, at all stages of plant growth, especially in reproductive growth stage. The results this research showed that the beneficial effects of ethephon application is possible only if the right time is chosen with respect to plant growth.
    Keywords: Female flowers, Reproductive growth stage, Ethylene, Yield.
  • N. Bazzazi, M. Khodambashi, Sh. Mohammadi Pages 11-23
    Fenugreek (Trigonella foenum-graecum L.) is one of the oldest medicinal plants. In order to study water-stress effects on some morphological characteristics of fenugreek, an experiment was carried out in a strip plots based on randomized complete blocks design with three replicates, at Research Farm of Shahrekord University, Shahrekord, Iran, in 2010. The first factor was allocated to four water stress levels (irrigation after depletion of 20 (as control), 40, 60 and 80% of available soil moisture) and the second factor was six fenugreek landraces (Shiraz, Ardestan, Tirancheh, Yazd, Jahrom and Hindi). The results of ANOVA and comparison of means indicated that the effect of water stress was significant for all traits and variation was observed among landraces for all the studied characteristics. Mean comparison showed that drought stress reduced days to flowering, days to maturity, plant height and yield components (number of pods per plant, number of seeds per pod and 1000-kernel weight). It was also revealed that water stress caused reduction in biological yield (43%) and grain yield (42.3%) of all genotypes. Comparison between landraces indicated that maximum biological and grain yield belonged to Ardestan landrace. Assessment of cluster analysis showed that it was possible to classify Ardestan, Shiraz and Tirancheh as a single group having tolerance to water stress. In general, based on obtained results, the Ardestan landrace, with 22.37 g/plant, had the highest biological yield and Hindi landrace, with 73.83 days to maturity, was the most early-maturing one.
    Keywords: Landrace, Water deficit, Agronomic characteristics
  • N. Emadi, Sh. Jahanbin, H. R. Balouchi Pages 25-36

    In order to investigate the effects of drought stress and plant density on yield and some physiological characteristics of pinto bean (Phaseolus vulgaris L. cv. C.O.S16), a field experiment was conducted in split plot arrangement based on randomized complete blocks design with three replications at Research Farm of Yasouj University, Yasouj, Iran, in 2010. Treatments were conventional irrigation, drought stress at growth stage and drought stress at reproductive stage as main plots and plant density at four levels (15, 25, 35 and 45 plants/m2) as subplots. In this experiment, mean grain and biological yield, chlorophyll a, chlorophyll b, proline, carotenoid and protein content were measured. Result showed that there was significant interaction between drought stress and plant density on biological yield, grain yield and harvest index. Maximum biological yield and grain yield (11235 and 3368 kg/ha, respectively) was recorded at 35 plants/m2 density in conventional irrigation treatment, which had no significant difference with 45 plants/m2 density. The highest grain yield due to drought stress in growth and reproductive stages (2520 and 2260 kg/ha, respectively) was observed at 35 plants/m2 density and the lowest yield (2066 and 1953 kg/ha, respectively) was obtained at 15 plants/m2. Drought stress at growth and reproductive stages reduced grain yield and chlorophyll a content, and increased carotenoid content, chlorophyll b, proline and protein content of seeds. In general, density of 35 plants/m2, without any drought stress, and density of 25 plants/m2 at all drought-stress levels, is recommended for pinto bean (cultivar C.O.S.16) in similar environmental conditions to this experiment.

    Keywords: Proline, Photosynthetic pigments, Drought stress, Carotenoid, Legumes.
  • M. Meidanshahi, S. F. Mousavi, B. Mostafazadeh, Fard Pages 37-51
    While Iran is confronted with deficiency of fresh water resources, raising agricultural water use efficiency (WUE) is inevitable. A management method which could be effective in increasing agricultural WUE is PRD irrigation method. In PRD method, half of the root zone is irrigated and the other half is kept dry intermittently. The objective of this research was to study yield, yield components and WUE of safflower, using PRD irrigation method and a growth stabilizer in two soil textures. The factorial experiment, based on complete random design and three replications, included three irrigation methods (T1, complete irrigation; T2, PRD with barrier; T3, PRD without barrier), two levels of stabilizer (B1, spraying sodium salicylate and B2, without spraying sodium salicylate) and two soil textures (S1, clay loam and S2, sandy loam). Results showed that the PRD method in T2 treatment decreased plant height by 54.1%, number of heads by 68%, 1000-seed weight by 32%, plant dry-weight by 345, seed yield by 30%, harvest index by 17.6% and water consumption by 50%, as compared with T1 treatment. But WUE was increased by 35%. WUE of T3 treatment was 18.5% less than T2 treatment. Seed yield in sandy loam soil (8.8 g per plant) was more than seed yield of clay loam soil (3.8 g per plant). Application of growth stabilizer in T1, T2 and T3 treatments increased WUE by 14.3, 7.1 and 8.7%, respectively, as compared to non-sprayed treatments. In general, the PRD irrigation method and spraying sodium salicylate on the plants enhanced WUE of safflower in sandy loam soil. Implementation of this irrigation method in the field needs further investigations.
    Keywords: Water scarcity, PRD irrigation method, Sodium salicylate, Safflower
  • H. Ghamari, G. Ahmadvand, M. A. Aboutalebian Pages 53-60
    In order to determine the critical periods of weed control in dry bean, an experiment was conducted in 2011 at Agricultural and Natural Research Center of Hamadan, Iran. The experiment was a randomized complete blocks design with 12 treatments and 3 replications. Treatments were divided into two groups. The first group included weed interference periods until 10, 20, 30, 40 and 50 days after emergence of dry bean. The second group included weed control periods until aforementioned periods. Control plots consisted of two treatments that kept weed free and weed infested throughout the growing season. The planted bean cultivar was Naz, which is a creeping cultivar. Seeds were hand-planted in June 2011. Results showed that among the weeds, the maximum importance value of weed (IVW) was related to lamb's quarters and red-root amaranth (36.66 and 30.11%, respectively). Increase in duration of weed-infested periods caused an ascending trend for dry weight of weeds, while their density increased at first and decreased when it reached at maximum point. Taking 5% and 10% acceptable yield loss for dry beans, the critical period of weed control was determined as 20 to 68 days after emergence (equivalent to V2 to R1 stages) and from 22 to 55 days after emergence (equivalent to V2 to V6 stages), respectively. Therefore, weeds of dry bean must be controlled in these periods.
    Keywords: Weed dry weight, Yield Loss, Plant density, Interference
  • T. Yasari, M. R. Shahsavari Pages 61-71
    Using growing degree days (GDD) for expression of duration of plants’ developmental stages is preferred over calendar time. Therefore, determination of GDD and zoning of regions is very important for on time and correct agronomic practices and also for better land use. To determine the required GDD for developmental stages of spring safflower cultivars, the data obtained from planting-date experiments in two years at Kabotar Abad Agricultural Research Station of Isfahan, was used. In each year, three cultivars of Arak, Goldasht and Zendehrud were evaluated in 8 planting dates. Zoning of the province was done by calculated GDD and temperature data of 51 synoptic and climatologic stations of Isfahan province and neighboring provinces. Interpolation of GDD was performed in geographic information system (GIS). Based on the first suitable planting date in every region and the required GDD, pertinent maps were drawn in GIS. Results showed that the required mean GDD for planting to emergence, planting to heading, planting to flowering and planting to maturity were 152, 924, 1275 and 1972, respectively. Zoning of the province showed that if safflower is planted at suitable date, GDD for all developmental stages will be provided in all parts of the province. For this purpose, by considering the plant's base temperature and required temperature for emergence of seeds in soil in every region, suitable planting date must be chosen.
    Keywords: Temporal data, GIS, Base temperature
  • O. Asadi Aghdam, S. J. Tabatabaei, J. Hajilou Pages 73-81
    This experiment was conducted to study the effects of application of partial root zone drying technique on quantitative and qualitative characteristics of strawberry (Fragaria ananassa cv. Selva). The experiment was arranged as randomized complete blocks design with five treatments and four replications. One week after planting the seedlings, different irrigation regimes including FC: FC (moisture content in both sides of the roots at field capacity), FC: 1/2 FC (moisture content in one side of the roots at field capacity and in the other side at half field capacity), FC: Dry (moisture content in one side at field capacity and the other side is dry), ½ FC: Dry (moisture content in one side at half field capacity and the other side is dry) and 1/2 FC: 1/2 FC (moisture content in both sides of the roots at half field capacity) were applied by emitters (and controlled by moisture sensors). Traits such as fresh weight of vegetative parts and fruits, leaf number of leaves, chlorophyll index, leaf area index, leaf leakage of electrolytes, proline, and soluble solids were measured. Results showed that the highest fresh weight of vegetative parts and fruits, number of leaves, chlorophyll index and leaf area index were measured in FC: FC and FC: 1/2 FC treatments. Maximum electrolyte leakage, proline and soluble solids were in 1/2 FC: Dry treatment. Plants under this technique showed resistance mechanisms, against drought stress, such as proline production and reduction of number and surface of leaves.
    Keywords: Irrigation, Field capacity, Partial rootzone drying, Proline
  • N. Aghaeipour, M. Zavareh, M. R. Khaledian Pages 83-92

    In order to study the effect of seed priming by indole-3-butyric acid (IBA) on germination characteristics of pinto bean under salinity stress, a factorial laboratory experiment, based on completely randomized design with three replications, was carried out at the Faculty of Agricultural Sciences, University of Guilan, Rasht, Iran, in 2011-2012. Three levels of pretreatment (0, 10 and 20 mg/L IBA) and five levels of salinity stress due to NaCl (0, 1, 2, 3 and 4 dS/m) were considered. Results represented the significant effect of IBA on shoot length, root dry matter as well as allometric coefficient. Salinity had significant effect on shoot and root length, shoot dry weight, vigor index and allometric coefficient. While, interaction effect of IBA and salinity was significant only for allometric coefficient. In this experiment, the rate and percentage of germination were not affected by any of the treatments. Comparison of means showed that increasing IBA concentration resulted in an increase in shoot length (1.9 to 2.1 cm), shoot dry weight (0.03 to 0.05 gm) and allometric coefficient (0.71 to 1.06 cm), while increased salinity resulted in a decrease in root length (2.6 to 2 cm), vigor index (202.8 to 147.7) as well as allometric coefficient (1.1 to 0.78 cm). Increasing salinity increased shoot length first, and then reduced it. Overall, it appears that application of IBA for pretreatment of pinto been seeds could enhance seedling establishment under saline conditions through the improvement of root length.

    Keywords: Allometric coefficient, Shoot length, Root length, Seedling
  • Y. Emam, H. Karimzadeh Sureshjani, S. Moori, K. Maghsoudi Pages 93-104
    Drought stress is the most important factor restricting both growth and crop yield formation under arid and semi-arid conditions. In a field experiment, the effects of foliar application of growth regulators of auxin at three levels (0, 20 and 40 mg/L) and cytokinin at three levels (0, 50 and 70 µmol) at pollination stage on yield and yield components of a bread wheat (Shiraz cultivar) and durum wheat (Yavaros cultivar) under drought conditions (normal irrigation and irrigation cut-off at flowering stage) were investigated. This experiment was carried out at college of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, Iran, during 2010-2011 as split-split factorial using complete randomized blocks design with three replications. The results showed that drought stress reduced number of grains per spike (25% for Shiraz and Yavaros cv), 1000-grain weight (14 and 30% for Shiraz and Yavaros cv respectively), number of grains per unitarea (30% for Shiraz and Yavaros cv), grain yield (15 and 35% for Shiraz and Yavaros cv respectively), biological yield (13 and 35% for Shiraz and Yavaros cv respectively) and wheat harvest index (15 and 27% for Shiraz and Yavaros cv respectively). Foliar application of auxin and cytokinin under normal irrigation improved grain yield and yield components. Therefore, it was concluded from this research that application of 40 mg/L auxin for bread wheat (Shiraz cv.) and 70 µmol cytokinin for durum wheat (Yavaros cv.) improved grain yield only under normal irrigation conditions.
    Keywords: Drought stress, Growth regulator, Hormone
  • Gh. Sharafi, A. Khorgamy, M. Rafiee, Sh. Ahmadi, Gh. Bour Pages 105-114
    Chamomile is a valuable medicinal plant and is used as spice and herbal medicine. Application of agronomical methods has important role in increasing quantitative and qualitative traits of this medicinal plant. Fertilizer management is an important factor in successful cultivation of medicinal plants, which could have positive effects on their quantitative and qualitative indices. This experiment was conducted in order to determine the effects of plant density and nitrogen (N) fertilizer on dry flower yield and essential oil content of chamomile (Matricaria chamomilla) using factorial randomized complete blocks design with three replications. Three N rates from urea source (0, 100 and 200 kg/ha) and three plant densities (28.6, 40 and 66.7 plants per m2) were considered. The results showed that the highest single plant yield was produced in the lowest plant density (28.6 plants per m2) and application of 100 kg/ha N. The highest dry flower yield of 474.1 kg/ha and essential oil content of 0.2% was produced in 25 cm row width and fixed plant spacing of 10 cm (40 plants per m2) and application of 100 kg/ha N.
    Keywords: Medicinal plants, Plant density, Flower yield
  • N. Khodaeian, M. Zahedi Pages 115-126
    To evaluate the effects of row spacing and plant density on yield and yield components of sweet corn, variety KSC403, an experiment was conducted in Research Farm of Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran, in 2007, as randomized complete block design with a split-plot layout and three replications. The main plots were allocated to two row spacing (60 and 75 cm) and the sub-plots accommodated four levels of plant density (50000, 70000, 90000 and 110000 plants per ha). There was significant increase in leaf area index, shoot dry weight, 100-grain fresh weight and grain fresh yield, as row width was decreased from 75 to 60 cm; but the plant height was decreased. There was no significant effect of row spacing on number of rows per ear, number of grains per row and number of grains per ear. Plant height, leaf area index, shoot dry weight per m2 and number of ears per m2 were increased with an increase in plant density. The number of rows per ear, number of grains per row, number of grains per ear, 100-grain fresh weight and grain fresh yield were significantly higher under plant densities of 90000 and 110000 as compared to 50000 and 70000 plants per ha. There was significant interaction between row spacing and plant density for leaf area index, shoot dry weight, number of grains per ear, 100-grain fresh weight and grain fresh yield. Under all plant densities, the grain fresh yield was higher in 60-cm row width compared to 70-cm row width. However, the difference between these two row spacing was not significant in plant densities of 50000 and 110000 plants per ha. The highest grain fresh yield (33940 kg/ha) was achieved under row spacing 60 cm and 70000 plants per ha and the least grain fresh yield (20750 kg/ha) was obtained in under 75 cm row width and 110000 plants per ha. Considering the obtained results of this experiment, to have maximum grain fresh yield of sweet corn under Isfahan climate, the row spacing of 60 cm and plant density of 70000 plants per ha is recommended.
    Keywords: Sweet corn, Row spacing, Plant density, Grain yield
  • M. Heidari, F. Farzaneh Pages 127-136
    In order to investigate the effects of salinity stress and three nitrogen fertilizers on some traits of psyllium (Plantago ovata) plants, a factorial experiment, as completely randomized design with three replications, was carried out at University of Zabol, in 2010. Salinity at three levels (0, 100 and 200 mM sodium chloride) was the main plot and three forms of nitrogen source (nitrate from calcium nitrate, ammonium from ammonium sulfate, and ammonium + nitrate (50: 50)) were the sub-plot. Seeds were sown in pots containing clean sand. After germination, plants nutrition was by application of Hoagland solution, which was prepared according to the nitrogen treatments. Salinity stress was started at 2-leaf stage. Results showed that salinity significantly affected 1000-grain weight, spike length, mucilage content of grains, and swelling index of psyllium grains. By increasing salinity level, the spike length and 1000-grain weight were decreased 21.5% and 27.3%, respectively. Among the four mentioned traits, interaction of salinity and nitrogen treatment significantly affected only the spike length. Maximum spike length was obtained in non-saline treatment and ammonium fertilizer. Salinity stress increased the sodium and chlorine ions and decreased the potassium content in shoots. Nitrogen source and interaction between salinity and nitrogen significantly affected the content of these elements in plants. The highest concentration of sodium and potassium was obtained in 200 mM sodium chloride and non-saline treatments (control), respectively, along with application of ammonium fertilizer.
    Keywords: Nitrate, Ammonium, Spike length
  • J. Hamzei, S. Najari, F. Sadeghi Meabadi, G. Ahmadvand, J. Soltani Pages 137-148
    This research was carried out to investigate the response of agronomic traits, yield and yield components of pumpkin (Cucurbita pepo L.) to phosphate solubilizer biofertilizer at different levels of phosphorus (P) fertilizer. The experiment was factorial, based on randomized complete blocks design with three replications. Treatments included two levels of phosphate solubilizer biofertilizer (inoculation of seeds and non-inoculation) and P fertilizer at four levels (25, 50, 75 and 100% of recommended level based on soil test), which were performed at Educational and Research Farm of Bu-Ali Sina University, Hamadan, Iran, in 2011. Results of the flowering stage showed that application of 75% P fertilizer produced maximum number of leaves per plant (21.86), leaf dry weight (27.75 g/plant) and plant dry weight (49.66 g). At the stage of fruit production, maximum number of branches and leaf dry weight per plant were achieved in inoculation treatment. With increasing P fertilizer application, the number of fruits per plant was increased. Application of P fertilizer up to 50% of recommended level along with using biofertilizer increased seed yield. This result could be due to increased efficiency of bacteria, which dissolve phosphate in lower rates of P fertilizer.
    Keywords: Phosphate solubilizer, Fruit yield, Seed yield.
  • R. Shiravand, M. M. Majidi Pages 149-163
    Littele is known about the relationships of different traits in safflower using wild and cultivated species. In this study, 46 safflower genotypes from five different species were evaluated under normal and deficit irrigation and the relationship of traits was assessed. Results showed that water stress had significant effect on head yield per plant, number of seeds per head, head diameter and 1000-seed weight; but didn’t have significant effect on other traits. Positive and significant phenotypic correlations were observed among seed yield per plant with oil percent, number of heads per plant, head diameter, head yield per plant and number of seeds per head for both irrigation regimes, which were confirmed by genetic correlations. Based on stepwise regression, number of seeds per head justified the majority of seed yield variation for both stress and non-stress conditions. However, under normal conditions, the number of traits entered into the model and the justified variation was more than moisture stress conditions. Path analysis showed that number of heads per plant had the highest direct effect on seed yield in non-stress conditions and can be used to indirectly improve seed yield in safflower. Under stress conditions, number of seeds per head had the highest direct effect on seed yield. Factor analysis revealed four factors which explained more than 82 and 85 percent of variance in non-stress and stress conditions, respectively. These factors were named the sink, plant morphology, oil and economical factor in non-stress conditions. Under stress conditions, the factors were named the economical factor, plant morphology, sink and seed weight. The relationships between traits discussed in this study can be exploited in indirect selection to improve the important traits of safflower (such as seed yield and oil content) economically, through traits with higher heritability, with emphasis on wild germplasm.
    Keywords: Safflower, Factor analysis, Indirect selection.
  • S. Zafarian, S. Houshmand Pages 165-176
    Karafs Kouhi (Kelussia odoratissima M.) is one of the important medicinal plants of umbelliferae family and native of Zagros Mountains range, which is endangered due to illegal harvests. In order to accelerate breaking the seed dormancy of this plant, a factorial experiment based on completely randomized design with four replications, was carried in Faculty of Agriculture, Shahrekord University. The seeds of Karafs Kouhi from Saraghaseyed ecotype were treated under three time periods (25, 50, 75 and 100 days after planting), combination of enzylaminopurine (BAP) (concentrations of 0, 0.75 and 1.5 mg/L) and gibberellic acid (GA3) (concentrations of 0, 250 and 500 mg/L) and application methods of these growth regulators (soaking seeds in the growth regulators and use of growth regulators directly on the medium). In this experiment, germination percentage, rootlet length and hypocotyl length were studied. The results indicated that 100 days after planting significantly (P≥0.01) showed the highest rates in the three studied traits. In this treatment, the germination percentage was 86.94%, rootlet length was 9.43 cm and hypocotyl length was 11.64 cm. Moreover, the interaction of the factors was not significant for all the traits. The best combination to increase germination percent, rootlet length and germination rate, was 0.75 mg/L BAP, 500 mg/L GA3 and direct use of growth regulators. To increase hypocotyl length, only 500 mg/L GA3 is recommended.
    Keywords: Germination percentage, Germination rate, Rootlet length, Hypocotyl length.
  • Investigation of Superoxide Dismutase (SOD) Enzyme Activity, β-carotene, Total Phenol and Antioxidant Capacity in Fruit Peel of Five Citrus Cultivars under Low Temperature
    B. Golein, M. Mohammadian Afshar, Z. Mobrami Pages 177-189
    Regarding the sensitivity of citrus fruit to low temperatures and the conjunction of the fruit harvest season with cold days of the year necessisates more research on physiological effects of cold-stress damages. In this study, five citrus cultivars including Sanguinelli blood orange, Local lemon, Valencia orange, Unshiu mandarin and Local orange were stored under various cold treatments (3, 0, -3 and -6 °C) at two stages of before fruit ripening and ripening. Control treatment had temperature of 15 °C. Variations of activity of superoxide dismutase (SOD), β-carotene and total phenol of fruit peel at two stages of before fruit ripening and ripening, as well as antioxidant capacity at ripening stage were examined. Results showed that under low temperature and control treatment, the SOD acivity, β–carotene and total phenol in fruit peel of the studied cultivars at ripening stage are higher than before ripening stage. In all the cultivars, except Local lemon, there was an increasing trend in the antioxidant capacity until 0 °C treatment and then became stable. The increasing trend of enzymetic and non-enzymetic antioxidants in fruit peel at ripening stage as compared with before ripening stage, was probably due to cold tolerance of fruits at this stage.
    Keywords: Low, temperature stress, Fruit resistance, Fruit ripening.