فهرست مطالب

  • پیاپی 32 (پاییز 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/09/28
  • تعداد عناوین: 8
|
  • دکتر نعمت احمدی*، یونس صادفی صفحه 1
    جنگ جهانی دوم که در پی یک سلسله مناقشات سیاسی در سال 1939 م/1318ش آغاز شد، پیامدهای سیاسی و اقتصادی و اجتماعی متعددی در ایران داشت. حضور نظامی متفقین در ایران در خلال سال های 1324-1320، همواره مورد توجه بسیاری از مورخان بوده است. دولت های فروغی، قوام، سهیلی، بیات، صدر الا شرف و حکیمی در این مقطع زمانی روی کار آمدند. فروغی به عنوان نخستین نخست وزیر پس از برکناری رضاشاه، نقش تعیین کننده ای در آرامش بخشیدن به اوضاع ایفا کرد. دوران نخست وزیری قوام، به بحرانهای اقتصادی ناشی از حضور متفقین در ایران و تبعات ناشی از جنگ جهانی دوم در ایران سپری شد. دوره سهیلی با کنفرانس متفقین در ایران همراه بود که به کنفرانس تهران مشهور گردید. به طور کلی ویژگی اصلی سال1320-1324 و دغدغه اصلی دولتهای ایران طی آن دوران درگیری با تبعات ناشی از حضور متفقین در ایران و مسائل مربوط به پس از جنگ در حوزه ملی و بین المللی بود. مقاله حاضر در صدد است تا با روش تاریخی و با استفاده از کتاب ها، اسناد و مدارک به بررسی وضعیت ایران در جریان اشغال متفقین پرداخته و تاثیر حضور متفقین به خصوص انگلیس در روند سیاسی و اجتماعی و اقتصادی ایران را به بحث بگذارد. در این مقاله این پیش فرض مطرح است که رویکرد دولت نسبت به اشغال ایران در خیلی از موارد انفعالی و ناشی از قبول خواسته های متفقین بود. بنابراین موضع انفعالی دولت در سیاست خارجی و عدم ثبات سیاسی در مسایل داخلی باعث فشار اقتصادی بر مردم و بحران های اجتماعی گردید.
    کلیدواژگان: جنگ جهانی دوم، متفقین، دولتهای ایران، اشغال، انگلیس
  • دکتر صادق بافنده ایمان دوست* صفحه 23
    محمد علی فروغی، شخصیتی چند وجهی است. نقش سیاسی که او در یکی از حساس ترین دوره های تاریخی ایران به عهده گرفت، کاری نبود که هر سیاستمداری بتواند به عهده گیرد. یکی از موضوعات مورد مناقشه در تاریخ ایران کاهش ارزش ریال توسط دولت فروغیبلافاصله پس از اشغال ایران توسط نیروهای متفقین است. دکتر مشرف نفیسی وزیر دارایی کابینه فروغی کسی است که این کاهش ارزش را به وی نسبت می دهند و به شدت مورد انتقاد قرار گرفته است، حتی بعضی وی را خائن و عامل بیگانه دانسته اند. از طرف دیگراو از این تصمیم دفاع کرده و معتقد است نرخ های مبادله هیچ کاهش ارزشی نداشته است. اوضاع اقتصادی ایران طی جنگ جهانی دوم کمتر مورد توجه قرار گرفته است و کمتر بررسی شده است. هدف از مقاله حاضر بررسی این موضوع از طریق کاهش جنجال برانگیز ارزش ریال در آن مقطع می باشد.
    کلیدواژگان: سیاست اقتصادی، کاهش ارزش، نرخ ارز، محمد علی فروغی
  • فاطمه برخورداری*، دکتر مهدی صلاح صفحه 45
    با به رسالت رسیدن پیامبر خاتم (ص) اقوام و قبایلی، مخالفت و دشمنی خود را با دین تازه آغاز کردند در داخل مکه مشرکان و کفار قریش بودند و داخل مدینه قبایلی از یهودیان که با توجه به اطلاعات و اخبار خود از ظهور پیامبر موعود باز هم عناد ورزیدند. اما در کنار این دشمنان متخاصم، نصاری نیز بودند که دشمنی محسوسی نداشتند و گاهی با طرح مسائل اعتقادی خود سعی در نافرمانی پیامبر اسلام و عدم قبول اسلام داشتند مسیحیان نجران از همین گروه بودند که با پای فشاری روی عقیده خود اسلام نیاورده ولی با پیش بینی شکست خود در مباهله مجبور به قبول جزیه و مصالحه شدند. در نتیجه با توجه به نزول کلام وحی در مورد برخورد و شیوه مثبت این گروه با اسلام و مسلمانان، بنای مسیحیان بر تعامل مثبت و دوستی با مسلمانان و نوعی سازش بوده است. این نوشتار در صدد است، رابطه مسیحیان نجران با دولت مدینه النبی را مورد بررسی قرار دهد.
    کلیدواژگان: دولت نبوی، مسیحیان نجران، پیامبر، مباهله
  • دکتر بشری دلریش*، حسین رضا نژاد صفحه 67
    یکی از ویژگی های تاریخ سیاسی ایران در قرن هشتم هجری قمری، حد فاصل زوال ایلخانان تا روی کار آمدن تیموریان، وجود سلسله های محلی متعددی است که در چهارگوشه ایران تشکیل شدند. در این میان، شرق ایران و خراسان محل قدرت نمائی حکومت های متعدد از جمله حکومت سربداران با اتکاء به مذهب تشیع اثنی عشری بود. در جوار سربداران و پیش از آنان، حکومت های سنی مذهب طغاتیموریه، آل کرت و جانی قربانی ها نیز جهت کسب قدرت سیاسی به تکاپو برخاسته بودند. با تشکیل این حکومت ها در جوار یکدیگر و به رغم روابط کمرنگ دوستانه آن ها، علل و عوامل متعدد چون مسائل ارضی و گسترش قلمرو بویژه رقابت بر سر تصرف خراسان، تفاوت و تباین مذهبی و اختلافات سیاسی، وقوع برخورد و تنش بین حکومت های محلی خراسان را گریزناپذیر می ساخت که در نهایت منجر به ضعف و در نتیجه زوال و سقوط آنان شد. پژوهش حاضر با شیوه ی تحلیلی توصیفی، با اتکاء به منابع دست اول و تحقیقات جدید بر آن است تا زوایای پنهان و آشکار مناسبات این حکومت های محلی و عوامل تاثیرگذار بر آن را بررسی و تحلیل نماید.
    کلیدواژگان: سربداران، آل کرت، طغاتیموریه، جانی قربانی ها، خراسان، تشیع
  • برآورد درآمدهای مالیاتی دولت ساسانی / بر اساس مدارک باستان شناسی و منابع تاریخی
    دکتر حسنعلی عرب*، دکتر حسین صادقی صفحه 89
    بررسی اقتصاد دوره های باستان با تعمیم مبانی اقتصاد امروز به آن، بر اساس تفاوت های بنیادین این دو سیستم اقتصادی، ناکارآمد بوده و بایستی در این زمینه با ظرافت و دقت بسیار عمل کرد. هدف این مقاله برآورد درآمدهای مالیاتی دولت ساسانی است. با استناد بر متون تاریخی و برخی از منابع باستان شناسی، مالیات های سرانه و ارضی عمده ترین منابع مالی دولت ساسانی شناخته می شوند. سکه های دوره ساسانی بازتابی از اقتصاد پرفراز و نشیب این دوره است که نمودارهای تهیه شده از آنها منابع تاریخی را تایید می نماید. هر یک از انواع مالیاتها در سه بخش بررسی شده که شامل ارزیابی ارزش و جایگاه مالیات، چگونگی روند مالیات گیری و مقدار آن می باشد. این مقاله ضمن ارزیابی کمی و کیفی الگوهای مالیاتی، زیرساخت اقتصاد ساسانیان را کاملا مبتنی بر کشاورزی دانسته و قباد را آغازگر و ادامه دهنده اصلاحات و تحولات اقتصادی می شناسد. در پایان با برآورد نظام مالیاتی دوره ساسانی روند روبه رشد آن با استفاده از منابع تاریخی نشان داده شده است.
    کلیدواژگان: اقتصاد دوره ساسانی، باستان اقتصادشناسی، مالیات ارضی، مالیات سرانه، مدارک تاریخی و باستان شناسی، مدارک سکه شناسی
  • بررسی میل، مناره های خراسان / با تکیه بر نقش سازه ای و محتوای کتیبه های آن ها
    علی فرخی*، امیر اکبری صفحه 111
    آثار تاریخی خراسان همچون سابقه دیرینه اشاز اهمیت ویژه ای برخوردار می باشند که در ارائه خدمات به کاروانیان در همه دوره های تاریخی بخصوص در دوره قبل و پس از اسلام پیشتاز بوده است.
    معماری میل ها و مناره های خراسان هم مثل سایر بناها در رفع نیازها و بهره مندی جهت ارائه خدمات به مسافران و کاروانیان از تکامل و تزئینات خوبی برخوردار شدند. میل ها و مناره های تاریخی هم در کنار بناهای عام المنفعه جهت روشن نمودن جراغ یا آتش بر فراز بناها برای راهنمایی در شب ساخته شدند. معماری این بناها در دوره های اسلامی از نظر شکل، مصالح به شکوفایی قابل توجهی رسید. به گونه ای که در این بناها خط کوفی جلوه گر شد و با نوشتن جملات شهادتین«لااله الا الله» و «محمد ان رسول الله» بر دیواره میل ها و مناره ها پرچم اسلام را در جای جای خراسان برافراشته ساختند که هنوز هم مورد استفاده سرزمین اسلامی می باشند.
    میل ایاز، مناره خسروگرد، مناره پامنار، میل کرات، مناره فیروز آباد در خراسان از جمله بناهایی هستند که دراین مقاله از نظر معماری و تزئینات وابسته به معماری و محتوای و مضامین کتیبه های موجود مورد بررسی قرار می گیرند. با بررسی انجام شده می بینیم که همه بناهای یاد شده جدای از ارائه خدمات یک نکته را گوش زد می نمایند آن هم یکتا پرستی است.
    کلیدواژگان: میل، مناره، راه، کاروان، خراسان، مضامین، کتیبه
  • دکتر حمید رضا صفاکیش کاشانی*، دکتر محمود سید صفحه 137
    ایرانی ها بر این عقیده اند که موسیقی غذای روح و شکل تکامل یافته هنر آدمی است که برای ایجاد احساسات عالیه در قلوب مستمعین آفریده شده است. ارزش و اهمیت این هنر در تاریخ به دلیل نقش مهم و موثر آن در ایجاد تعادل بین انسان ها بوده است به طوری که گفته اند آنجا که سخن باز می ماند موسیقی آغاز می شود.
    بداهتا آدمی ناگزیر بوده است تا با به دست آوردن دارویی از آلام و اضطرابات خویشتن بکاهد، خود را در جهانی بی زمان قرار دهد و درک وجوهات روحی روانی و خدایی خویش را تعالی دهد.
    این مقاله بر آن است تا سیر تاریخی موسیقی و تغییر و تحول عواملی را که در ترقی و تنزل آن موثر بوده است از عصر باستان تا ظهور صفویان مورد بررسی قرار دهد.
    کلیدواژگان: هنر، موسیقی، عهد باستان، تاریخ موسیقی
  • دکتر سید منصور امامی میبدی*، محمد کریم یوسف جمال، سید علیرضا ابطحی صفحه 155
    قدرتمند شدن دولت صفویه توسط پادشاهانی مثل شاه عباس اول باعث اتحاد سیاسی کشور، رونق تجارت، امنیت جاده هاو در نتیجه بازرگانی شد. صنعت نساجی به تدریج به اوج اعتلای خود در تاریخ ایران رسید. در این میان، یزد که قدمتش در بافت انواع پارچه های مرغوب، به روزگاران اولیه اسلامی میرسید و از ایلخانان به بعد نام آن در کنار چند مرکز مهم نساجی ایران شهرت یافته بود، به چنان جایگاهی رسید که ماموری با عنوان کرک یراق، مسئول تهیه پارچه های مورد نیاز از این شهر شد. حمایت حکومت از کارگاه های نساجی موجب رونق صنعت نساجی شد و طراح برجسته، غیاث الدین نقشبند یزدی که در تاریخ نساجی ایران کم نظیر بود، ظهور یافت. او با عزیمت به اصفهان و ریاست بر کارگاه های سلطنتی عنوان برجسته ترین طراح پارچه در تاریخ نساجی ایران گرفت. در عصر صفوی دو ابتکار فنی در طراحی و بافت پارچه چندتایی و مخمل رخ داد که غیاث برجسته ترین استاد هردوی آنها بودویزد در تولید انواع منسوجات مثل زری، ترمه و.. . شهره خاص و عام بود.
    کلیدواژگان: نساجی یزد، صفویه، غیاث الدین یزدی، کرک یراقی، زری بافی، مخمل، ترمه
|
  • Neemat Ahmadi*, Unes Sadeghi Page 1
    World war II, which was started in 1939 as a result of some political disputes, had various political, economic and social consequences in Iran. Historians have long been concerned with the Allied military presence in Iran during1941-1945. The Governments of Foroughi, Ahmad Qavam, Ali Soheili, Bayat, Sadrolashraf and Ebrahim Hakimi assumed power in this juncture. Foroughi, the first prime minister after Reza Shah, played a critical role in hushing the status. The period of Ghavam’s premiership was spent with economic crisis due to the presence of the confederates in Iran and results due to the WW2. The age of Soheili accompanied with the conference of the confederate heads in Iran which is known as Tehran conference. Generally the principal trait of years 1941to 1945 and the most important concern of Iranian governments during that period were involvement with results due to the presence of the confederates in Iran and the issues related to post war in national and international areas. In the present Article, the presupposition is that government’s approach to Iran's occupation in many cases was passive and as a result of accepting the demands of the Allies. Therefore, the passive position of the Government in foreign policy and political instability in domestic affairs caused social crises and economic pressure on the people.
    Keywords: World War II, the Allies, Government, Occupation, England
  • Sadegh Bafandeh* Page 23
    Mohamad Ali Forouqi has multidimensional character. Critical role that he did when Iran had been occupied was not possible for any politician. A hotly debated controversy in Iranian history is the devaluation of the rial immediately after the occupation of Iran by the Allied forces. Dr Mosharraf Naficy, the finance minister who is associated with this devaluation, is criticized severely and even branded a traitor and foreign agent. He, on the other hand, has defended his decision with regard to the exchange rates and claimed that there was no devaluation. The Second World War as an episode in the modern history of Iran has received little attention.1 In particular, the economic condition of the country is rarely mentioned let alone studied. The present article aims at making a small contribution to the subject by studying the controversial issue of the devaluation of the rial.
    Keywords: Economic policy, Devaluation, Exchange rates, Forouqi
  • Fatemeh Barkhordari *, Mehdi Dalah Page 45
    With the mission of reaching the seal of the prophet (pbuh) and Tribal opposition and hostility to the new religion of the pagans and infidels of Quraish began in Mecca and Medina, the tribes of the Jews within their news and information with respect to the advent of the Promised Prophet the malice hidden. But along the hostile enemies, Christians were also not significant hostility and sometimes with the principal issues in disobedience to the Prophet and accepted Islam Najran Christians from Muslim groups who insist on their own opinions, but not to predict Cursing his failure to accept a ransom had been compromised. As a result, according to the revelation descended on the group's positive attitude and approach to Islam and Muslims, building on the positive interaction and friendship with Muslims and Christians is a kind of compromise is to paper, Najran regard to the Christians have Nabi Madinat examine.
    Keywords: the prophet, the Christians of Najran, Messenger, Cursing
  • Bashari Delrish, Hosein Rezanezhad Page 67
    One of the features of the political history of Iran in the eighth century AH, between fall of Ilkhanid and rise of the Timurid, is the existance of numerous local dynasties that formed in the corners of Iran. In this situation, the East of Iran, Khorasan was the place of saber-rattling of several local governments including Sarbedaran government relying on the duodenal Shiism. Besides Sarbedaran and before them, the Sunni governments of Taqatimur, Al Kurt and Jani Ghorbanian also tried to gain political power. With the establishment of these governments in the near of Sarbedaran together and despite weak friendly relations between them, several factors such as territorial issues and territory extention, particularly the competition over getting Khorasan, religious and political differences, made tension and conflict inevitable between local governments in Khorasan that eventually lead to weakness and there for fall and decline of them. The presented study with analytical-descriptive method, relying on original sources and new studies and accurate, detailed looking want to analyze hidden and obvious aspects of the relations of these local governments and Factors influencing of it.
    Keywords: Sarbedaran, Al, kurt, Taqatimur, Jani Ghorbanian, Khorasan, Shiism
  • Hasanali Arab, Hosein Sadeghi Page 89
    Study on ancient economics based on modern economic theoretical is deficiency because these have fundamental differences and we have to do with more attention. Aim of this article is estimation of tax income of Sasanian government. Poll and land tax are most important incoming resources of Sasanian government cited by historical resources and archeological evidence. The Sasanian up and down economic, had influence on coins of this period and historical resources confirm with diagrams based on these. Each of taxes studied on three sections include size, value and process of taxation. We valuate quality and quantity of tax pattern and in conclude we recognize that substructure of Sasanian economic based on agriculture, and Kowad is founder and continuator of economic reforms. At least we are showing uplift process taxation system with historical resources
    Keywords: Sasanian period economic, Paleoeconomic, land tax, poll tax, archaeological, historical documents, coin documents
  • Ali Farokhi *, Amir Akbari Page 111
    The ancient monuments of Khorasan, like its old history, have an especial importance which was pioneer in servicing to the convoys in all the historic eras, before or after Islam. Similar to other buildings, the architecture of Khorasan rods and minarets had proper development and decoration for offering better services to the passengers and convoys. Besides the public buildings, the rods and minarets were constructed for the purpose of turning on a light or fire on top of the buildings for guidance at night. The architecture of these buildings bloomed in the Islamic eras, in a way that Kofi calligraphy appeared in these buildings, by writing the quote of faith testimonies, “there is no god but Allah” and “Mohammad is the profit of the God” on the walls of the minarets and rods, the flag of Islam was raised throughout Khorasan, which has still been used in the Islamic lands. Rod of Ayaz, Khosrogord minaret, Pamenar minaret, Karat rod and Firoozabad minaret in khorasan are all among the buildings whose architecture and related decorations and the content of their inscriptions were investigated in this project. The results indicate that all the mentioned buildings, regardless of service presentation, all reminding one point; Monotheism
    Keywords: rod, minaret, path, convoy, Khorasan, content, inscription
  • Hamidreza Safakish *, Mahmoud Seyed Page 137
    Iranians believe that music is soul’s food and perfected form of human art which is created for making deep emotions in listeners’ heart. The value and importance of this art in history is its role to balance between people so is said that where talk stops, the music starts. Human beings have demanded to find a remedy for decreasing their pains and anxieties, put them in a timeless world and complete their psychological – spiritual and godly recognition. The author in this article is going to survey and study the historical process of music and the change of elements which have effected on its promotion and its fall from the ancient era until safawids.
    Keywords: art, music, cultural penetration, History, poem
  • Mansour Emame*, Mohammadkarim Yusefjamali, Alireza Abtahi Page 155
    Strengthen of Safavid dynasty by kings like Shah Abbas cause the political alliance, trade boom, and road safety. Craft industries were developed in the early eleventh century. this industry gradually reached to its peak on Iran history. Yazd history in the knitting high quality fabrics returns to the early of Islam, and since patriarch period its name was known besides several major cloth weaving center. Yazd reached to a position so that officer named Kerk Yaraqi was responsible for market requirements fabrics. Central government support of textile workshops Stimulate employment in the textile industry and a prominent designer such as Ghiyasoddin Yazdi emerged. He moved to Isfahan and became chief of the Royal Workshops. He was known as the most prominent fabric designer in textile history of Iran. In Safavid era, two technical initiatives occurred in designing and weaving tuple and velvet fabric, which Ghiyathoddin was highly skilled in both of them
    Keywords: Yazd Textile, Safavid, Ghiyathaddin Yazdi, erk Yaraqi, weaving, Terma