فهرست مطالب

پژوهش های کاربردی زراعی - پیاپی 105 (زمستان 1393)
  • پیاپی 105 (زمستان 1393)
  • تاریخ انتشار: 1394/02/20
  • تعداد عناوین: 24
|
  • مینا رستم زا*، محمدرضا چایی چی، محمدرضا جهانسوز، احمد علیمددی صفحات 2-9
    کشت گیاهان مقاوم به تنش خشکی در مناطقی که آب آبیاری محدود است، می تواند منجر به استفاده کارآمد از آب در کشاورزی شود. بدین منظور آزمایشی با هدف تعیین عملکرد ارزن مرواریدی تحت تاثیر رژیم های مختلف آبیاری و کود نیتروژن در سال 1387 در مزرعه آموزشی و پژوهشی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران به صورت فاکتوریل خرد شده در زمان در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در چهار تکرار انجام شد.کرت اصلی ترکیب تیمارهای آبیاری (40 (شاهد)، 60، 80 و 100 درصد حداکثر تخلیه مجاز کل آب خاک قابل دسترس) وکود نیتروژن (صفر (شاهد)، 75، 150 و 225 کیلوگرم کود نیتروژن در هکتار) و کرت فرعی چین (در سه سطح) بودند. نتایج نشان داد که تیمارهای40 و60 درصد حداکثر تخلیه مجاز کل آب خاک قابل دسترس، بالاترین وزن خشک را در مجموع سه چین به ترتیب با 45 /21 و20 تن در هکتار تولید کردند. با افزایش درصد تخلیه رطوبت خاک و پیشروی به سمت چین سوم، عملکرد ماده خشک کل و برگ کاهش پیدا کرد. بالاترین عملکرد ماده خشک در تیمار40 درصد حداکثر تخلیه مجاز کل آب خاک قابل دسترس و در چین اول مشاهده شد. اثر متقابل چین در نیتروژن بر ماده خشک معنی دار بود و بالاترین عملکرد ماده خشک در چین دوم تیمار 225 و چین اول تیمار 150 کیلوگرم نیتروژن در هکتار بدست آمد. تیمار شاهد در تمامی چین ها عملکرد ماده خشک کمتری را نسبت به دیگر تیمارها تولید نمود. بنابراین می توان با تخلیه 60 درصد آب قابل دسترس خاک و مصرف 150 کیلوگرم نیتروژن در هکتار با ذخیره 20 درصدی آب نسبت به تیمار 40 درصد، عملکرد قابل قبولی را تولید نمود.
    کلیدواژگان: ارزن مرواریدی، رژیمهای آبیاری، کود نیتروژن، چین، عملکرد ماده خشک
  • تخمین پارامترهای ژنتیکی و عمل ژن برای صفات عملکرد و اجزای عملکرد پنبه(Gossypiumhirsutum)
    محمد علی دولتی*، عمران عمران عالیشاه، عمران عالیشاه، عبدالله محمدی صفحات 10-17
    به منظور برآورد واریانس های ژنتیکی و نحوه عمل ژن برای صفات عملکرد و اجزای عملکرد پنبه، آزمایشی در قالب تجزیه دای آلل 66 یک طرفه اجرا گردید که در آن صفات عملکرد و اجزای آن شامل وزن 30 قوزه، وزن الیاف، وزن بذر، درصد کیل و زودرسی مورد بررسی قرار گرفت. تجزیه واریانس بیانگر تفاوت معنی دار بین ژنوتیپ ها بود. در مقایسه میانگین ها، هیبرید Sindose×Mehrاز نظر عملکرد در کلاس نخست قرار گرفت. به منظور تجزیه و تحلیل ژنتیکی داده ها از مدل 1 روش 2 گریفینگ و روش گرافیکی هیمن – جینکر استفاده گردید. نتایج تجزیه دای آلل حاکی از وجود اثرات افزایشی و غیرافزایشی ژن ها در کنترل صفات فوق بود. در این بررسی برای صفات وزن الیاف، درصد کیل و زودرسی، واریانس افزایشی بالایی مشاهده گردید که مبین کارا بودن انتخاب در اصلاح این صفات است و برای سایر صفات هر دو جزء افزایشی و غیر افزایشی مشاهده شد که بیانگر کارا بودن روش های مبتنی بر دورگ گیری می باشد. بالاترین وراثت پذیری به ترتیب در درصد کیل(68 /0)، وزن الیاف(66 /0) و زودرسی(55 /0) مشاهده شد. تجزیه گرافیکی نشان دهنده رابطه غالبیت نسبی برای صفات درصد کیل و زودرسی و فوق غالبیت برای سایر صفات بود. والد No:200 برای افزایش عملکرد و والد Beliizovar برای افزایش زودرسی در برنامه های اصلاحی پنبه مناسب تشخیص داده شدند.
    کلیدواژگان: پنبه، اجزای عملکرد، دای آلل، عمل ژن
  • علی سلیمانی، مصطفی ولیزاده، رضا درویش زاده*، حمید حاتمی ملکی، سعید اهری زاد، محمد علی پور صفحات 18-25
    به منظور ارزیابی تنوع ژنت کیی ارقام جو بهاره، غربال کردن شاخص های مقاومت به خشکی و شناسائی ارقام مقاوم به خشکی، تعداد 16 رقم جو در قالب طرح بلو کهای کامل تصادفی با سه تکرار در دو شرایط آبیاری معمولی و تنش خشکی در مرحله گلدهی در مزرعه تحقیقاتی مرکز تحقیقات کشاورزی ارومیه مورد آزمایش قرار گرفتند. بر مبنای عملکرد آبیاری معمولی) Yp (و تنش خشکی)، )Ys شاخص های کمی مقاومت به خشکی از قبیل: میانگین بهره وری) MP (، میانگین هندسی بهره وری) GMP (، شاخص تحمل)، )TOL شاخص حساسیت به تنش) SSI (، شاخص تحمل تنش) STI (و میانگین هارمونیک) HM (محاسبه شدند. در مجموع دو محیط، رقم Kavir/Badia با میانگین عملکرد 2152 کیلوگرم و رقم 4- Union 300 با میانگین عملکرد 6/ 498 کیلوگرم در هکتار بیشترین و کمترین عملکرد را به خود اختصاص دادند. در شرایط آبیاری معمولی و تنش خشکی بیشترین مقدار GMP، MP و HM متعلق به رقم / Kavir Badia بود. تحلیل همبستگی بین عملکرد در شرایط آبیاری معمولی و تنش خشکی و شاخ صهایمقاومت به خشکی نشان داد که STI، GMP، MP و HM مناس بترین شاخ صها برای غربال کردن ارقام جو م یباشند. با توجه به این چهار شاخص و عملکرد بالا در دو محیط آبیاری معمولی و تنش خشکی، بهترین ارقام مقاوم به خشکی ارقام Kavir/Badia و Rihane-O تشخیص داده شدند. نمودار چند متغیره با یپلات نشان داد که ارقام Gorgan/CM67/Pro/Svo، Rihane-O5، Kavir/Badia و Hebe در مجاورت بردارهای مربوط به شاخص های مقاومت به خشکی یعنی STI، GMP، MP و HM قرار دارند. همچنین توزیع ارقام در فضای بای پلات وجود تنوع ژنت کیی بین ارقام نسبت به تنش خشکی را نشان داد. تجزیه خوشه اینشان داد که بیشترین فاصله ژنت کیی بین ارقام مقاوم به خشکی / Kavir Badia و Rihane-O5 و ارقام حساس به خشکی Local- chek و بومی آذربایجان غربی می باشد.
    کلیدواژگان: جو بهاره، شاخص های مقاومت به خشکی، بای پلات، تجزیه کلاستر
  • علیرضا پیرزاد صفحات 26-33
    بررسی سطوح شوری صفر تا 20 دس یزیمنس برمتر ناشی از کلریدسدیم و آب دریاچه ارومیه بر جوانه زنی و رشد گیاهچه زوفا، نشان دا که کمترین درصد) 13 درصد(، سرعت) 4/ 1 جوانه در روز(، شاخص) 2(و بیشترین کاهش) 79 درصد(جوانه زنی در شوری 20 دسی زیمنس برمتر و بیشترین درصد) 73 درصد(، سرعت) 1/ 8 جوانه در روز(، شاخص) 23 (و کمترین کاهش درصد) 6درصد افزایش(جوانه زنی در شوری 8 دسی زیمنس برمتر کلریدسدیم به دست می آید. بیشترین درصد) 70 درص (، سرعت) 8/ 7 جوانه در روز(، شاخص) 23 (و کمترین کاهش درصد) 2درصد افزایش(جوانه زنی نیز از شوری 8 و کمترین درصد) 54 درصد(، سرعت) 6 جوانه در روز(، شاخص) 11 (و بیشترین کاهش درصد) 22 درصد(جوانه زنی از شوری 20 دسی زیمنس برمتر آب دریاچه حاصل می گردد. زمان تا 50 درصد جوانه زنی، طول ساقه چه، طول ریشه چه، نسبت طول ساقه چه به طول ریشه چه، وزن تر گیاهچه و وزن خشک گیاهچه در آخرین سطح شوری کلریدسدیم قابل اندازه گیری نبودند. بنابراین بیشترین) 4/ 1 سانتی متر(و کمترین طول ریشه چه) 7/ 0 سانتی متر(به ترتیب مربوط به تیمار شاهد و شوری 16 دسی زیمنس برمتر بود. علیرغم معنی دار شدن اثر کلریدسدیم بر نسبت طول ساقه چه به ریشه چه، مقایسه میانگین ها اختلاف معنی داری بین تیمارها از نظر این نسبت نشان نداد. در آب دریاچه کمترین زمان لازم برای جوانه زنی 50 درصد بذرها) 81 ساعت(در شوری 8 دسی زیمنس برمتر مشاهده شد که با غلیظتر شدن بیشتر آب دریاچه افزایش یافته و در غلظت 20 دسی زیمنس برمتر به بیش از 2 برابر شاهد) 162 ساعت(رسید. بیشترین طول ساقه چه) 7/ 2 سانتی متر(و ریشه چه) 4/ 1 سانتی متر(از شوری 4 دسی زیمنس برمتر آب دریاچه بدست آمد که با افزایش شوری از طول آنها کاسته شده و در 20 دسی زیمنس برمتربه حداقل)به ترتیب 6/ 0 و 3/ 0 سانتی متر(رسیدند. بیشترین وزن تر) 088 / 0 گرم(و خشک)0077 / 0 گرم(گیاهچه از شوری 16 دسی زیمنس برمتر آب دریاچه و کمترین وزن تر) 064 / 0 گرم(و خشک) 0057 گرم(گیاهچه از تیمار شاهد بدست آمد.
    کلیدواژگان: جوانه زنی، زوفا، شوری
  • فرود صالحی*، سیدمجتبی هاشمی جزی صفحات 34-40
    با کشت دوم لوبیا). Phaseolus vulgaris L (می توان بهره برداری از زمین، زمان و امکانات کشاورز را افزایش داد. به منظور بررسی امکان کاشت لوبیا به عنوان کشت دوم منطقه لردگان، آزمایشی به صورت کرت های یک بار خردشده در قالب طرح بلو کهای کامل تصادفی در سه تکرار در سال های 1385 و 1386 در منطقه لردگان در استان چهارمحال و بختیاریاجرا گردید. تاریخ کاشت با سه سطح] 3 خردادماه)معمول(، 5 و 15 تیرماه[به عنوان عامل اصلی، رقم در شش سطح)صیاد، لاین ARS- R93003 و لاین D81083 از لوبیاهای قرمز و دانشکده، جولز و امرسون 74 از لوبیاهای سفید(به عنوان عامل فرعی و سال در دو سطح به عنوان عامل موهومی انتخاب شدند. نتایج نشان داد که تاخیر در کاشت باعث کاهش وزن صددانه، ارتفاع بوته، تعداد دانه در غلاف، تعداد غلاف در بوته و عملکرد دانه گردید. رقم صیاد در لوبیاهای قرمز و رقم دانشکده از لوبیاهای سفید ب هعلت داشتن تعداد دانه درغلاف و تعداد غلاف در بوته بی شتر، عملکرد دانه بالاتری در هر تاریخ کاشت داشتند. شرایط مناس بتر آب وهوایی در سال اول سبب افزایش وزن صددانه، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف، ارتفاع بوته و عملکرد دانه رقم های لوبیا شد. برهمک نش تاریخ کاشت ورقم نشان داد که جهت کشت دوم فقط رقم دانشکده توانست در اوایل تیرماه کاشته شود و کاشت بقیه رق مها تنها به صورت کشت اول امکا نپذیر بود.
    کلیدواژگان: لوبیا، تاریخ کاشت، کشت دوم، عمل کرد دانه، اجزای عمل کرد دانه
  • حمیدرضا محمددوست چمن آباد*، مونا سیاح، علی اصغری، بهناز پورمرادکلیبر صفحات 41-47
    پدیده آللوپاتی از جمله روش های مداخله عل فهای هرز با گیاهان زراعی است که می تواند به شناخت اثرات متقابل گیاه زراعی/ علف هرز کمک نماید. به منظور بررسی اثرات آللوپاتی خردل وحشی و کنگر وحشی برجوان هزنی و جذب عناصر غذایی کلزا آزمایشی در سال زراعی 1386 در گلخانه دانشکده ی کشاورزی دانشگاه محقق اردبیلی انجام شد. تیمارهای آزمایش غلظت های مختلف) 0، 5/ 2، 5، 10، 20 و 40 درصد(عصاره اندام های تازه و خشک دو گونه علف هرز خرد لوحشی و کنگر وحشی بودند که بصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی انجام شد. نتایج این آزمایش نشان داد که عصاره ی آبی اندا مهای تازه و خشک خرد لوحشی و کنگروحشی جوان هزنی کلزا را 5/ 1 تا 5/ 2 برابر کاهش دادند. عصار هی اندام های تازه و خشک دو گونه علف هرز وزن خشک اندا مهای هوایی کلزا را نیز کاهش دادند. جذب فسفر و نیتروژن در کلزا تحت تاثیر عصار هی آبی اندا مهای تازه هر دو گونه علف هرز کاهش یافت. در حالی که، عصاره ی آبی اندا مهای خشک خرد لوحشی غلظت فسفر کلزا را بیش از 4 برابر افزایش داد. همچنین با افزایش غلظ تهای عصاره ی اندا مهای تازه و خشک دو علف هرز غلظت پتاسیم کلزا به شدت افزایش یافت. نتایج آزمایش نشان می دهد که عل فهای هرز علاوه بر رقابت، از طریق ترشح و یا رهاسازی مواد شیمیایی نیز م یتوانند تاثیربازدارندگی بر رشد و نمو و فرآیندهای فیزیولوژیکی گیاه زراعی داشته باشد.
    کلیدواژگان: آللوپاتی، کلزا، خردل وحشی، کنگر وحشی، جذب عناصر غذایی
  • الهام فغانی*، فرهاد رجالی صفحات 48-54
    خشکی از مهمترین تنش های غیر زیستی است که سیستم کشاورزی و تولید غذا را تحت تاثیر قرار می دهد. ریز ذرات به جهت تسهیل نفوذ در بافت های گیاهی، باعث افزایش سطح جذب مواد غذایی می شود. با توجه به نقش ضد عفونی کنندگی بذر با نانو ذارت نقره در سیستم های کشاورزی، این تحقیق به منظور بررسی اثرات بذور ضد عفونی شده با نانو در همزیستی قارچ با ریشه گیاه، به صورت فاکتوریل بر مبنای طرح کاملا تصادفی صورت گرفت. ضدعفونی بذور دو ژنوتیپ جو)معمولی و بدون پوشینه(با غلظت های مختلف نانو ذرات نقره)صفر، 50 و ppm100 و قارچ کش(در دو مرحله جوانه زنی و کشت در گلدان انجام شد. فشار اسمزی با پلی اتیلن گلیکول در مرحله جوانه زنی) bar15 - و 10 -، 5-، 0(اعمال شد. در نهایت درصد جوانه زنی، طول ریشه چه و ساقه چه و وزن خشک ساقه چه و ریشه چه اندازه گیری شد. بذور ضد عفونی شده به صورت حضور و عدم حضور میکوریزا و با محلول هوگلند با ψ=-5bar با محلول اتیلن گلیکول آبیاری شد. در نهایت طول ریشه و اندام هوایی، تراکم میکوریزا، وزن خشک ریشه و ساقه محاسبه شد. نتایج نشان داد که در تنش خشکی، ضد عفونی بذری با ppm 50 نانو ذرات نقره بیشترین درصد جوانه زنی، را نشان داد که معنی دار بود. در حالی که کمترین درصد جوانه زنی در ضدعفونی بذری با قارچ کش مشاهده شد و نسبت وزن خشک ریشه چه به ساقه چه در جو بدون پوشینه ضد عفونی شده با ppm 100 نانو نقره کاهش معنی داری را نشان داد. همزیستی میکوریزایی باعث افزایش طول ریشه شد. طول ساقه و نسبت طول ساقه به ریشه نیز در بذور ضد عفونی شده با ppm 50 نانو نقره همزیست با میکوریزا، افزایش معنی داری داشت. ضد عفونی بذری بر تراکم میکوریزا اثر گذاشت. ضد عفونی مرسوم به قارچ کش باعث کاهش معنی داری در تراکم میکوریزا می شود. در تنش خشکی در غلظت ppm 100 نسبت به ppm 50 نانو نقره تراکم میکوریزا کاهش معنی داری یافت.
    کلیدواژگان: خشکی، میکوریزا، نانو نقره
  • سید مسعود ضیایی *، احمد نظامی، جعفر ولیزاده، مجید جعفری صفحات 55-62
    وجود فصل رشد طولانی و درجه حرارت بالا در بهار در مناطق گرم و خشک سبب گرایش بیشتر به کشت های پاییزه شده است. بنابراین به منظور بررسی مقدماتی امکان کاشت پاییزه عدس) Lens culinaris Medik (در شرایط آب و هوایی سراوان بر عملکرد و اجزای عملکرد پنج ژنوتیپ عدس، آزمایشی در پاییز سال 1388 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی سراوان به صورت کر تهای خرد شده در قالب طرح بلو کهای کامل تصادفی با سه تکرار به اجرا در آمد. کر تهای اصلی شامل تاریخ کاشت) 11 آبان، 27 آبان و 11 آذر(و کرت های فرعی شامل پنج ژنوتیپ عدس) MLC20، MLC122، MLC177، MLC39، MLC352 (بودند. اثر تاریخ کاشت بر کلیه صفات اندازه گیری شده)عملکرد دانه، ارتفاع بوته، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در بوته، غلاف دو دانه، تعداد غلاف خالی، وزن 100 دانه، عملکرد زیستی، عملکرد اقتصادی و شاخص برداشت) معنی دار شد و تاریخ کاشت اول بیشترین عملکرد دانه را داشت، با تاخیر در کاشت و مصادف شدن مرحله پرشدن دانه با دماهای نسبتا بالا در انتهای فصل رشد، تولید ماده خشک و عملکرد دانه کاهش یافت. اثر ژنوتیپ نیز بر کلیه صفات اندازه گیری شده معنی دار شد و ژنوتیپ MLC 39 با میانگین عملکرد دانه 34/11 گرم در متر مربع بیشترین عملکرد را دارا بود. بیشترین همبستگی عملکرد دانه با تعداد دانه در بوته)** 59 / r= 0 (، عملکرد زیستی r= 0/81 **((و تعداد غلاف دو دانه در بوته)** 63 / r= 0 (مشاهده شد. اثر متقابل تاریخ کاشت و ژنوتیپ معنی دار شد و بیشترین عملکرد دانه از تاریخ کاشت اول) 11 آبان(و ژنوتیپ MLC39 با میانگین 59 گرم در متر مربع حاصل شد. در حالی که کمترین عملکرد در تاریخ کاشت دوم) 27 آبان(و ژنوتیپ MLC 20 با میانگین 8 گرم در متر مربع بدست آمد و در تاریخ کاشت سوم) 11 آذر(هیچ عملکردی حاصل نشد. نتایج این مطالعه نشان داد که استفاده از تاریخ کاشت زودتر و ژنوتیپ های برتر می تواند عامل تاثیر گذاری در افزایش عملکرد عدس در شرایط آب و هوایی سراوان شود.
    کلیدواژگان: تاریخ کاشت، ژنوتیپ، عملکرد و اجزای عملکرد، عدس
  • رسول محمدی، حمید دهقانی، حسین زینلی صفحات 63-74
    بابونه از مهمترین گیاهان دارویی در عرصه ی تجارت جهانی است که کاربردهای متعددی در صنایع دارویی و آرایشی، بهداشتی دارد. به منظور بررسی تنوع ژنتیکی 26 توده بابونه جمع آوری شده از نقاط مختلف ایران، براساس خصوصیات مرفولوژیک و فیزیولوژیک، آزمایشی در قالب طرح مقدماتی مقایسه عملکرد)آگمنت(با 6 شاهد و 3 تکرار انجام شد. نتایج نشان داد که صفات عملکرد گل، شاخص برداشت و وزن تر و خشک 50 گل به ترتیب دارای بیشترین ضرایب تغییرات فنوتیپی بودند. کمترین ضرایب تنوع نیز مربوط به صفات فنولوژیک بود. توده های ژنت کیی بر اساس تجزیه خوشه ایدر 5 گروه با ویژگی های زراعی مختلف قرار گرفتند. نتایج همچنین، نشان داد که توده ها در درون گرو ه ها از مناطق مختلف بوده و تنوع ژنتیکی از تنوع جغرافیایی تبعیت نم یکند. تجزیه واریانس صفات برای گرو ه های حاصل از تجزیه خوشه اینشان داد که تفاوت بین گرو ه های مختلف از لحاظ تمامی صفات معنی دار بود. تجزیه به عامل ها به روش مولفه های اصلی و با بهره گیری از 14 صفت، 3 عامل همبستگی را شناسایی کرد که در مجموع 37 / 82 % از تغ ییرات کل داده ها را توجیه نمودند. عامل اول، دوم و سوم به ترتیب مربوط به عملکرد گل، صفات فنولوژیک و عملکرد بیولوژیک گیاه بودند. با توجه به نتایج این بررسی برای افزایش عملکرد گل خشک در بوته، باید صفاتی همچون عملکرد گل، وزن تر و خشک 50 گل، شاخص برداشت و تعداد گل در بوته را به عنوان معیار انتخاب مورد استفاده قرار داد.
    کلیدواژگان: گیاهان دارویی، بابونه آلمانی، تنوع ژنتیکی، تجزیه به عامل ها، فنولوژی، مورفولوژی
  • مجتبی یحیی آبادی، هادی اسدی رحمانی صفحات 75-80
    اکثر تحقیقات انجام شده در زمینه باکتری های دیازوتروف آزادزی بوده و تعداد کمی نیز روی باکتر ی های همزیست ریزوبیوم، متمرکز بوده است. به منظور بررسی پتانسیل تثبیت بیولوژیکی نیتروژن توسط سوی ه های مختلف باکتری ریزوبیوم، آزمایشی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با 8 تیمار و 4 تکرار، انجام شد که در آن اثر 6 سویه باکتری ریزوبیوم همزیست لوبیا بر پارامترهای مختلف گیاه لوبیا چیتی در دو منطقه از استان اصفهان)دهاقان و اسفرجان(بررسی شد. تیمارها شامل سویه های مختلف باکتری ریزوبیوم به نام های L-139،L-54،L-216،L-76،L-41،L-100 که توسط بخش تحقیقات بیولوژی موسسه تحقیقات خاک و آب از استان های مختلف جمع آوری شده بود به همراه یک تیمار مصرف کود نیتروژن به میزان 400 یکلوگرم اوره در هکتار و شاهد)بدون مصرف کود و عدم تلقیح(بودند. نتایج تجزیه واریانس آزمایش نشان داد که بین سویه های مختلف باکتری ریزوبیوم تلقیح شده با بذر لوبیا اختلاف معنی داری از لحاظ صفات وزن خشک اندام هوایی، مقدار کل جذب ازت، تعداد غد ه ها، وزن غده ها و عملکرد دانه وجود داشت. در منطقه دهاقان تلقیح بذر با سویه L-75 و در منطقه اسفرجان تلقیح بذر با سویه های L-154 و L-139 باعث افزایش در صفات مورد نظر شدند.نتایج همچنین نشان دادند که تلقیح سوی ه های مختلف باکتری با بذر لوبیا موجب افزایش در جذب برخی عناصر ریزمغذی شده است. در منطقه دهاقان سویه های L-216 و L-75 باعث افزایش در جذب عناصر مس و روی شدند. همچنین بعضی از سویه های ریزوبیوم بکار گرفته شده در تلقیح بذور لوبیا، تاثیر معنی داری بر افزایش جذب ازت نداشته اند.
    کلیدواژگان: تثبیت بیولوژیکی نیتروژن، لوبیا، غده ریشه، عناصر ریزمغذی
  • هادی مهدیخانی*، حسین زینلی، محمود سلوکی، عباسعلی امام جمعه صفحات 81-90
    بابونه گیاه علفی و بومی اروپاست که به دلیل کاربردهای فراوانی که در صنایع دارویی و آرایشی دارد از مهم ترین گیاهان دارویی در عرصه تجارت جهانی می باشد. به منظور بررسی خصوصیات زراعی و روابط بین آن ها در توده های بابونه جمع آوری شده از نقاط مختلف کشور، بذور 20 توده همراه با پنج واریته اروپایی در ایستگاه تحقیقاتی شهید فزوه مرکز تحقیقات کشاورزی اصفهان در قالب طرح آگمنت کشت و صفات مختلف فنولوژیکی و مورفولوژیکی اندازه گیری شدند. نتایج آزمایش بیانگر تنوع فنوتیپی بالا برای عملکرد گل در بوته، تعداد گل در بوته و درصد اسانس بود در حالی که صفات فنولوژیکی، تعداد گلچه زبانه ای، قطر گل و طول گل کمترین تنوع فنوتیپی را نشان دادند. عملکرد گل در بوته با اجزای عملکرد یعنی تعداد گل در بوته)** 95 / 0(و تعداد شاخه فرعی گل دهنده)** 73 / 0(همبستگی بالا و مثبتی را نشان داد. بر اساس نتایج رگرسیون مرحله ای، سه صفت تعداد گل در بوته، وزن خشک 100 گل و تعداد شاخه فرعی گل دهنده مهم ترین اجزای عملکرد تعیین گردیدند) 98 / 0= R2 (. تجزیه به عامل ها نشان داد که شش عامل مستقل در مجموع 06 / 80 درصد تغییرات داده ها را توجیه نمودند. در مجموع تنوع مطلوبی بین توده های بومی کشور به خصوص برای عملکرد گل در بوته و اجزای عملکرد مشاهده شد.
    کلیدواژگان: بابونه، توده بومی، همبستگی، صفات مورفولوژیکی و عملکرد
  • سلیمان محمدی، اسماعیل محمودی، جلال صبا، حمزه حمزه*، محمد رضایی صفحات 91-100
    به منظور بررسی تنوع ژنتیکی و شناسایی روابط بین صفات در 20 لاین و رقم گندم، دو آزمایش جداگانه در مراکز تحقیقات کشاورزی آذربایجان غربی)ایستگاه میاندوآب(و همدان در سه تکرار، در سال زراعی 87 - 86 در شرایط آبیاری مطلوب و تنش خشکی انتهای فصل مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج مقایسات میانگین نشان داد در شرایط آبیاری مطلوب ژنوتیپ شماره 2 با میانگین 980 / 8 تن در هکتار، در شرایط تنش ژنوتیپ های 2 و 8 به ترتیب با میانگین 800 / 6 و 900 / 6 تن در هکتار بالاترین عملکرد دانه را به خود اختصاص دادند. در شرایط آبیاری مطلوب صفات ارتفاع بوته)** 24 / 0(و عملکرد بیولوژ کی)** 59 / 0(و در شرایط تنش رطوبتی، طول ریشک)** 0/49 (، تعداد دانه در سنبله)** 41 / 0(عملکرد بیولوژ کی)** 83 / 0(و شاخص برداشت ** 25 / 0(همبستگی مثبت و روز تا رسیدگی)** -0/25 (همبستگی منفی با عملکرد دانه نشان دادند. نتایج رگرسیون گام به گام صعودی نشان داد در شرایط آبیاری مطلوب صفات عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت) 56 / 0= R2 (، و در شرایط تنش، صفات عملکرد بیولوژ کی، شاخص برداشت و تعداد دانه) 97 / 0=)R2 بیشترین تغییرات عملکرد دانه را توجیه کردند. در تجزیه علیت صفات، عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت در هر دو شرایط مطلوب و تنش اثر مستقیم و مثبت بر روی عملکرد دانه نشان دادند، اما صفت عملکرد بیولوژیک از طریق کاهش شاخص برداشت بر روی عملکرد دانه اثر غیر مستقیم منفی تحت هر دو شرایط داشت. در تحقیق حاضر مشخص شد گزینش بر اساس عملکرد دانه می تواند مفید باشد، صفات عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت به عنوان صفات موثر بر عملکرد دانه شناسایی شدند و ژنوتیپ شماره 2 به عنوان ژنوتیپ برتر در هر دو شرایط محیطی شناسایی شد.
    کلیدواژگان: گندم، تنوع ژنتیکی، تنش خشکی، تجزیه علیت، همبستگی
  • طهماسب حسین پور*، علی احمدی، فریبا محمدی، رضا دریکوند صفحات 101-110
    به منظور بررسی اثر تراکم بذر بر عملکرد دانه و اجزای عملکرد رقم های گندم، آزمایشی در سال زراعی 86 - 1385 به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی خرم آباد به صورت دیم اجراء شد. فاکتورهای مورد بررسی سه رقم گندم)کوه دشت، زاگرس و چمران(و پنچ تراکم بذر) 100، 200، 300، 400 و 500 دانه در مترمربع(بودند. تاثیر تراکم و رقم بر عملکرد و برخی خصوصیات ریختاری) مرفولوژیکی(وساختاری) فیزیولوژیکی(رقم های مزبور ارزیابی گردید. میزان هم بستگی بین صفت ها و آن هائی که بیشینه تاثیر را بر عملکرد دانه داشتند تعیین شد؛ و در ادامه اثرات مستقیم و غیر مستقیم این صفت ها با عملکرد دانه بررسی گردید. نتایج نشان داد که اختلاف بین رقم ها از نظر عملکرد دانه بسیار معنیدار) p≤0.01 (بود؛ اما تراکم بذر و اثر متقابل آن و رقم بر صفت مزبور تاثیر معنی داری نداشت. رقم چمران، تراکم 400 دانه در متر مربع و بر هم کنش این دو صفت دارای بیشینه عملکرد دانه)به ترتیب 5895، 5449 و 6335 کیلوگرم در هکتار(بودند. بر اساس نتایج هم بستگی صفات، عملکرد دانه با صفت های عملکرد زیست توده) بیولوژیک(، زمان رسیدگی، عملکرد کاه و تعداد سنبله در مترمربع هم بستگی مثبت و معنی دار و با وزن هزار دانه و وزن هکتولیتر هم بستگی منفی و معنی دار داشت. تجزیه رگرسیون گام به گام نشان داد که سه صفت تعداد سنبله در مترمربع، تعداد دانه در سنبله و وزن هزار دانه، موثرترین صفت های تعیین کننده عملکرد دانه بودند. نتایج تجزیه هم بستگی صفت ها نشان داد که صفت های تعداد سنبله در واحد سطح با اثر مستقیم برابر با ** 55 / r=1 و تعداد دانه در سنبله با اثر مستقیم برابر با ** 99 / r=0 به ترتیب بیشینه اثر مستقیم و مثبت را بر عملکرد دانه داشتند.
    کلیدواژگان: تجزیه هم بستگی، تراکم بذر، شرایط دیم، عملکرد دانه، گندم
  • ستایش خردمند*، سهراب محمودی، احسان احمدی صفحات 111-118
    به منظور بررسی تاثیر نسبت های اختلاط خلر) Lathyrus sativa (و جو) Hordeum vulgare (در تولید علوفه تر و تعیین کیفیت علوفه یک آزمایش مزرعه ای در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه بیرجند در سال زراعی 1388 - 1389 انجام شد. برای این منظور از طرح آماری فاکتوریل بصورت بلوک های کامل تصادفی با 15 تیمار و سه تکرار استفاده شد. تیمارها شامل 3 تراکم کم) 300 بوته در متر مربع برای جو و 50 بوته در متر مربع برای خلر(، متوسط) 400 بوته در متر مربع برای جو و 65 بوته در متر مربع برای خلر(و زیاد) 500 بوته در متر مربع برای جو و 80 بوته در متر مربع برای خلر(و 5 نسبت اختلاط) 25:75، 50:50، 75:25، 100:0، 0:100 جو و خلر(بودند. پس از برداشت علوفه تر، عملکرد کمی و کیفی علوفه خلر و جو در کشت خالص و مخلوط مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد، سطوح مختلف تراکم بوته بر صفات ارزیابی شده به غیر از عملکرد علوفه خشک مخلوط، درصد خاکستر و N بر سایر صفات تاثیر معنی داری نداشت ولی عملکرد کمی و کیفی علوفه خلر و جو تحت تاثیر تیمار نسبت های مختلف اختلاط قرار گرفتند. از نظر عملکرد علوفه تر کشت خالص خلر با 22222 کیلوگرم در هکتار و در میان تیمارهای مخلوط نسبت اختلاط 25:75 خلر: جو(با تولید 22088 کیلو گرم در هکتار بیشترین عملکرد را به خود اختصاص دادند. بررسی LER کشت مخلوط علوفه نشان داد که نسبت اختلاط 50:50 در تراکم متوسط با نسبت برابری زمین) 32 / LER = 1 (بالاتر از سایر نسبت های کاشت قرار گرفت. همچنین در بررسی کیفیت علوفه کلیه صفات کیفی به غیر از درصد چربی خام علوفه تحت تاثیر تیمار نسبت های اختلاط در کشت مخلوط قرار گرفته و معنی دار شدند. بیشترین عملکرد پروتئین از نسبت اختلاط 50:50)خلر: جو(بدست آمد و از طرفی با افزایش خلر به سیستم کشت جو، همواره درصد خاکستر و NDF بهبود یافت.
    کلیدواژگان: کشت مخلوط، خلر، جو، عملکرد علوفه تر، کیفیت علوفه
  • مسعود بخشایشی قشلاق*، حمدالله کاظمی اربط، داود صادق زاده اهری، هاجر بخشایشی قشلاق صفحات 119-126
    تنش شوری و مبارزه با آن از عمده مسائلی است که بشر از هزاران سال پیش تا کنون با آن دست به گریبان بوده است. مشکلات مربوط به جوان هزنی و استقرار مطلوب گیاه یکی از مهم ترین دغدغه های کشاورزان در مناطق خشک و نیمه خشک م یباشد. در این راستا و به منظور ارزیابی اثر تنش شوری بر جوان هزنی رقم های گندم نان، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با دو عامل و سه تکرار انجام شد. عامل های آزمایشی شامل ارقام مختلف گندم نان)هشت رقم(و چهار سطح تنش شوری)با غلظت صفر، 3، 6 و 9 گرم نمک طعام در لیتر(بود. نتایج نشان داد که بین ژنوتیپ های گندم و همچنین بین سطوح مختلف تنش شوری بر طول ریشه چه، طول ساقه چه، طول کلئوپتیل، وزن تر گیاهچه و درصد جوانه زنی اختلاف معنی دار) p≥0.01 (مشاهده شد. هم چنین اثر ژنوتیپ بر نسبت طول ریشه چه به طول ساقه چه بسیار معنی دار ولی اثر تنش شوری بر آن، معنی دار) p≥0.05 (گردید. از طرف دیگر نسبت وزن تر ریشه چه به وزن تر ساقه چه تحت تاثیر معنی دار ژنوتیپ قرار گرفت، ولی اثر تنش شوری بر این صفت معنی دار نگردید. اثر متقابل ژنوتیپ و تنش شوری بر صفت طول ریشه چه معنی دار بود. با افزایش تنش شوری، مقدار تمامی صفت های مورد مطالعه به جز نسبت طول ریشه چه به طول ساقه چه کاهش یافت. بیش ترین همبستگی، بین دو صفت نسبت وزن تر ریشه چه به وزن تر ساقه چه و وزن تر ریشه چه) 95 /، )r=0 به دست آمد. تجزیه کلاستر بر مبنای داده های استاندارد شده، ژنوتیپ ها را در سه گروه قرار داد. رقم آذر 2 از نظر تحمل به شوری و اغلب صفت های مورد بررسی به جز وزن تر ریشه چه، نسبت های طول ریشه چه به طول ساقه چه و نسبت وزن تر ریشه چه به وزن تر ساقه چه از سایر رقم ها برتر بود.
    کلیدواژگان: تجزیه کلاستر، تنش شوری، جوان هزنی، گندم نان، همبستگی ساده
  • ابراهیم ایزدی دربندی*، احمد نظامی، عباس عباسیان، مجید حیدری صفحات 127-133
    به منظور ارزیابی واکنش هفت بیوتیپ یولاف وحشی مقاوم و دو توده حساس به علف کش های بازدارنده استیل کو آنزیم آکربوکسیلاز ACCase((به تنش یخ زدگی آزمایشی در سال 1388 در دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار انجام شد. در این آزمایش بیوتیپ های یولاف وحشی در معرض هفت دمای یخ زدگی) 3-، 6-، 9-، 12 -، -15، -18 و 21 - درجه سانتی گراد(قرار گرفتند. گیاهان تا مرحله 4- 3 برگی در شرایط طبیعی در داخل گلدان رشد یافته و با سرما خو گرفتند و سپس برای اعمال دماهای آزمایش به فریزر ترموگرادیان منتقل شدند. درصد بقاء بیوتیپ های یولاف وحشی با شمارش تعداد بوته زنده در هر گلدان مورد ارزیابی قرار گرفت، سپس دمای کشنده برای 50 درصد بقاء) LT50su (و دمای 50 درصد تلفات وزن خشک RDMT50((بیوتیپ ها در پایان دوره بازیافت)سه هفته بعد از اعمال تیمار یخ زدگی(تع یین شد. نتایج حاصل از این بررسی نشان داد که اثرات دمای یخ زدگی و بیوتیپ بر درصد بقاء و LT50su در بیوتیپ های مورد بررسی کاملا معنی دار) P≤0.01 (بود. کاهش دما به کمتر از -12 درجه سانتی گراد سبب مرگ کلیه بیوتیپ های مورد بررسی شد. در بین بیوتیپ های مورد بررسی، بیوتیپ حساس مشهد بیشترین و بیوتیپ حساس خوزستان کمترین تحمل به سرما را از نظر میزان LT50su و RDMT50 نشان دادند. این آزمایش نشان داد که مقاومت به علف کش در علف های هرز می تواند منجر به تغییر سایر خصوصیات آنها از جمله تحمل به سرما شود، بطوریکه بر اساس نتایج حاصل از LT50su، بیوتیپ های مقاوم به علف کش یولاف وحشی خوزستان در مقایسه با بیوتیپ های حساس خوزستان از نظر درصد بقاء اختلاف معنی داری داشتند و بیوتیپ های مقاوم به علف کش نسبت به بیوتیپ های حساس خوزستان از درصد بقاء بیشتری برخوردار بودند که نشانگر تحمل بیشتر این بیوتیپ ها نسبت به تنش سرما بود.
    کلیدواژگان: بازیافت، بقاء، دمای کشنده برای 50 درصد بقاء، دمای 50 درصد تلفات وزن خشک
  • علیرضا سیروس مهر*، فاطمه روشن ضمیر صفحات 134-140
    جهت بررسی اثر سطوح تنش کم آبی و کود فسفر بر خصوصیات کیفی و درصد اسانس ریحان). Ocimum basilicum L (آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل در سال 1388 به اجرا در آمد. فاکتورهای مورد آزمایش شامل تنش کم آبی)خشکی(در 3 سطح) 100، 80 و 60 درصد ظرفیت مزرعه(و کود فسفر در 3 سطح) 0، 50 و 100 کیلوگرم در هکتار (بود. با افزایش شدت تنش خشکی در صد پروتئین اندام هوایی افزایش یافت و مقدار آن برای سطوح تنش 100،80 و 60 درصد FC به ترتیب برابر 15 / 1، 95 / 1 و 38 / 2 در صد بود. با افزایش مقدار کود فسفر محتوی رطوبت نسبی برگ افزایش یافت. تنش خشکی منجر به افزایش فلورسانس کلروفیل گردید. اندازه گیری میزان کلروفیل در دو مرحله 15 و 30 روز بعد از تنش نشان داد که کمترین مقدار کلروفیل) 17 / 6(در شرایط تنش شدید و در 30 روز بعد از تنش بدست آمد. همچنین با افزایش شدت تنش کم آبی، بر درصد اسانس افزوده شد. بطور کلی به نظر میرسد گیاه ریحان در شرایط تنش کم آبی با افزایش تولید پرولین و کربوهیدرات محلول، مکانیزم تحمل به تنش را به اجرا می گذارد ولی این وضعیت می تواند منجر به کاهش کلروفیل و افزایش فلورسانس کلروفیل شود.
    کلیدواژگان: اسانس، تنش کم آبی، خصوصیات فیزیولوژیک، ریحان، کود فسفر
  • جعفر نیکبخت*، مرضیه خنده رویان، افشین توکلی، مهدی طاهری صفحات 141-147
    به منظور بررسی اثرات آب آبیاری عبور یافته از میدان مغناطیسی بر جوان هزنی و استقرار بذرهای ذرت رقم ماکسیما، دو آزمایش جداگانه در دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان در سال 1390 انجام شد. آزمایش جوان هزنی به مدت 10 روز و آزمایش استقرار گیاه به مدت 20 روز انجام گرفت. هر دو آزمایش به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کامل تصادفی با 4 تکرار انجام شد. عام لهای آزمایش نوع آب در دو سطح آب مقطر و آب چاه و عبور و عدم عبور آب از میدان مغناطیسی بود. برای آبیاری از آب مقطر و آب چاه در شرایط بدون عبور از میدان مغناطیسی و پس از عبور از میدان با شدت 1/ 0 تسلا استفاده شد. طول ساق هچه، طول ریشه چه، وزن خشک ساقه چه و ریش هچه و درصد و سرعت جوانه زنی در آزمایش جوانه زنی و طول ساقه، طول ریشه، وزن خشک ساقه و ریشه و درصد و سرعت جوان هزنی در آزمایش استقرار اندازه گیری و محاسبه شد. بر اساس نتایج، آب مغناطیسی در مقایسه با آب معمولی، طول ساق هچه، وزن خشک ساقه چه و وزن خشک ریشه چه، درصد و سرعت جوان هزنی بذرها را به ترتیب 95 / 17، / 25، 22 / 22، 23 / 21 و 8/ 21 درصد افزایش داد. هم چنین نتایج به دست آمده از آزمایش استقرار نشان داد که آبیاری با آب مغناطیسی اثر محرکی بر پارامترهای رشد اولیه گیاه داشت و ارتفاع گیاه، وزن خشک ساقه و ریشه را به ترتیب به میزان 65 / 14، 87 / 20 و 33 / 12 درصد در مقایسه با تیمار شاهد افزایش داد. ه مچنین استفاده از آب مغناطیسی برای آبیاری سرعت جوان هزنی را 12 / 2 درصد در مقایسهبا شاهد افزایش داد. از آن جایی که با عبور آب آبیاری از میدان مغناطیسی هیچ ماده ای شیمیایی به آب اضافه نمی شود، بنابراین تکنولوژی مغناطیس کردن آب آبیاری یک تکنولوژی ب یضرر و زیست محیطی است.
    کلیدواژگان: آب مغناطیسی، استقرار گیاه، پارامترهای رشد، جوانه زنی بذر، ذرت
  • علیرضا کوچکی، مژگان ثابت تیموری * صفحات 148-157
    به منظور مطالعه تاثیر سن مزرعه، وزن بنه و مقادیر مختلف کود دامی بر عملکرد بنه و کلاله زعفران). Crocus sativa L (، برای هر سن از مزرعه زعفران، آزمایشی بصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در 3 تکرار، طی سه سال زراعی 89 - 1388، 1389-90 و 91 - 1390 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل، وزن بنه در 4 سطح)وزن کمتر از 4 گرم، 4 تا 8 گرم، 8 تا 12 گرم و بیش از 12 گرم(، تیمار کود دامی در چهار سطح) 0، 10، 20 و 30 تن در هکتار(و سن مزرعه در سه سطح)یک، دو و سه سال(بودند. به منظور حفظ تراکم وزنی در کلیه تیمارها از مقدار ثابت 5/ 3 تن در هکتار در هر سایز بنه استفاد هشد. نتایج نشان داد که تاثیر سن مزرعه، وزن بنه و کود دامی بر شاخص های اندازه گیری شده معنی دار بوده)، )p>0.01 بطوریکه بیشترین وزن تک بنه) 15 گرم(، عملکرد کلاله) 623 / 0 گرم در متر مربع(و وزن خشک برگ) 1/ 5 گرم درمترمربع(حاصل تیمار 20 تن در هکتار کود دامی با کاشت بن ه های با وزن 8 تا 12 گرم و تیمار سه ساله بود. بیشترین عملکرد بنه) 725 گرم(از کاشت بنه های با وزن بیشتر از 12 گرم و کاربرد 30 تن در هکتار کود دامی در سال سوم کاشت زعفران بود.
    کلیدواژگان: زعفران، سن مزرعه، کلاله، کود دامی، وزن بنه
  • بهنام بهتری*، کاظم قاسمی گلعذانی، عادل دباغ محمدی نسب، سعید زهتاب سلماسی، محمود تورچی صفحات 158-166
    عملکرد دانه یک صفت کمی و تحت تاثیر محیط بوده و وراثت پذیری پایینی دارد. بنابراین، انتخاب گیاهان زراعی برای عملکرد دانه بدون کنترل محیط، می تواند غیر قابل اطمینان باشد. هدف از این کار، مطالعه ارتباط بین عملکرد دانه و اجزای عملکرد با استفاده از تجزیه مسیر و مدلسازی از طریق رگرسیون ریج برای پیش بینی عملکرد دانه بود. بر این اساس آزمایشی با طرح اسپیلیت پلات بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار در سال زراعی 1384 انجام شد. کرتهای اصلی به چهار سطح آبیاری پس از 3± 60، 3± 80، 100±3 و 3± 120 میلی متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A)به ترتیب از I1 تا I4 (و کرتهای فرعی به دو رقم سویا) هاک و زان(اختصاص یافتند. در این مطالعه اجزای عملکرد رکن اصلی آزمایش را تشکیل می دادند که عبارت بودند از: تعداد نیام در گیاه) x1 (، تعداد دانه در نیام) x2 (، تعداد دانه در گیاه) x3 (، تعداد گر ه های بارور در گیاه) x4 (و وزن صد دانه) x5 (. ضرایب همبستگی پیرسون و تجزیه مسیر اجزای عملکرد x1 تا x5 بر روی عملکرد دانه) Y(نشان داد که مه مترین اثرات غیر مستقیم روی عملکرد دانه، اثر تعداد نیام در گیاه x1((از طریق تعداد دانه در گیاه) x3 ()ضریب 29 / 0(، تعداد نیام) x1 (از طریق تعداد گره های بارور) x4 ()ضریب 24 / 0(و تعداد دانه در گیاه) x3 (از طریق تعداد نیام x1)ضریب 24 / 0(بودند. تمامی ضرایب رگرسیونی بجز x2)تعداد دانه در نیام(که در دو سطح آبیاری I1 و I4 مثبت بودند. نتایج نشان داد که صفت تعداد دانه در نیام) x2 (در گیاه زراعی سویا به مقدار آب مصرفی بسیار حساس بوده بطوری که در مقادیر حداکثر و حداقل آبیاری، مقدار آن با عملکرد رابطه معکوس داشت. در این مطالعه یک مدل نمایی برای محاسبه عملکرد با استفاده از اجزای عملکرد تحت تاثیر رژیم های مختلف آبیاری ارائه شد. این مدل از لحاظ آماری قابل اطمینان است. در آزمایش حاضر مشخص است که کنترل ژنتیکی عموم یتر از کنترل محیط برای x1 تا x5 است. بنابراین، تصور می شود که x3، x1 و x4 تحت کنترل ژنتیکی و x2 و x5 تحت کنترل محیط است.
    کلیدواژگان: تجزیه مسیر، چنده مخطی، رگرسیون ریج، مدل نمایی
  • اثر تاریخ کاشت بر عم لکرد و اجزای عم لکرد رقم های مختلف کلزا
    علی نادری عارفی*، محمد عابدینی اسفهلانی صفحات 167-171
    یکی از موانع جدی تولید کلزا در شرایط اقلیمی گرم و خشک، خشکی آخر فصل م یباشد. در بعضی از این مناطق وزش بادهای موسمی بر شدت این محدودیت می افزاید که این مسئله موجب ریزش شدید محصول و افت عمل کرد می شود. معرفی رق مهای زودرس با هدف گریز از شرایط نامساعد آب و هوایی می تواند زمینه را جهت گسترش سطح زی رکاشت کلزا در این مناطق فراهم نماید. بدین منظور عملکرد دو رقم پا ییزه) Okapi و Zarfam (و دو رقم بهاره کلزا) Hyola 401 و RGS003 (در 2 تاریخ کشت معمول) 25 مهر(و تاخیری) 15 آبان(در قالب بلوک های کامل تصادفی در 3 تکرار در ایستگاه نحقیقات کشاورزی گرمسار مورد بررسی قرار گرفت. بر مبنای نتایج به دست آمده به تاخیر انداختن تاریخ کاشت تاثیر معنی داری بر تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف و عمل کرد دانه نداشت؛ ولی وزن هزاردانه و ارتفاع بوته را تحت تاثیر قرار داد. صف تهایی مانند ارتفاع بوته، وزن هزاردانه و درصد روغن به طور معنی داری در رقم های مختلف متفاوت بودند. برهم کنش رقم و تاریخ کاشت بر صف تهای ارتفاع بوته، ارتفاع اولین شاخهفرعی و وزن هزادانه معنی دار و بر عمل کرد و دیگر اجزای آن غیرمعنی دار بود. با در نظر گرفتن کاهش تعداد دفعات آبیاری و عدم مواجهه با تنش خشکی انتهای فصل، تاریخ کاشت دوم و رقم RGS003 نسبت به سایر رق مها برتری محسوسی نشان داد.
    کلیدواژگان: رق مها بهاره، رق مها پائیزه، کاشت تاخیری، کاشت معمول، کلزا
  • لیلا تابنده صفحات 172-181
    در این تحقیق، نیاز غذایی یونجه در شرایط شور استان قم مطالعه شد. آزمایش با سه سطح فسفر) 0، 100 و 200 کیلوگرم در هکتار سوپرفسفات تریپل(، سه سطح نیتروژن) 0، 250 و 500 کیلوگرم در هکتار اوره به صورت تقسیطی پس از هر چین(، دو سطح پتاسیم) 0 و 100 کیلوگرم در هکتار سولفات پتاسیم(و سه سطح شوری آب آبیاری) 6، 8 و 10 دسی زیمنس بر متر(به عنوان 4 فاکتور در طرح بلوک کامل تصادفی و با سه تکرار و در طی دو سال مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج حاصل از این تحقیق، نشان داد که اثر مستقل نیتروژن و فسفر موجب افزایش ماده خشک یونجه شد. با افزایش شوری تا حد 8 دسی زمینس بر متر نیاز گیاه به این دو کود افزایش یافت. در بالاترین سطح شوری) 10 دسی زیمنس بر متر(کاهش عملکرد مشاهده گردید. بطوریکه کاربرد کود هیچ تاثیر معنی داری بر افزایش عملکرد نشان نداد. در هیچ یک از سالها اثر مستقل پتاسیم بر عملکرد معنی دار نبود. با افزایشسطوح شوری، غلظت عناصر پرمصرف از قبیل نیتروژن، فسفر و پتاسیم و نیترات گیاهی کاهش یافت. کاربرد کودهای نیتروژنه و پتاسه منجر به افزایش معنی دار غلظت نیترات در گیاه گردید.
    کلیدواژگان: شوری، یونجه، نیتروژن، فسفر، پتاسیم و نیترات
  • بررسی واکنش جوانه زنی و برخی صفات مورفوفیزیولوژیکی و بیوشیمیایی برنج رقم هاشمی، تحت تاثیر تنش خشکی
    سید وجیه الله حسینی، علی گنجعلی، مهرداد لاهوتی، عبدالله بیک خورمیزی * صفحات 182-188
    دو آزمایش جداگانه، با هدف بررسی تاثیر تنش خشکی بر صفات مربوط به جوان هزنی و برخی از صفات مورفوفیزیولوژیکی و بیوشیمیایی برنج رقم هاشمی) Oryza sativa L. cv. Hashemi (در مرحله رشد رویشی در محل پژوهشکده علوم گیاهی دانشگاه فردوسی مشهد، در سال 1390 انجام شد. در آزمایش اول صفات مربوط به جوان هزنی برنج در سطوح مختلف تنش خشکی شامل)صفر، -2، -4، -6، -8 و 10 - بار(که به وسیله پلی اتیل نگلایکول 6000 تهیه شدند، مورد بررسی قرار گرفت. بذور جوان هزده در هر روز شمارش و پس از ده روز درصد و سرعت جوان هزنی تعیین و پس از تفکیک ریشه چه و ساقه چه طول و وزن خشک آنها تع یین شد. در آزمایش دوم سطوح مختلف تنش خشکی شامل شاهد) 100 درصدظرفیت زراعی(، 80، 60، 40 و 20 درصد ظرفیت زراعی بر رشد رویشی برنج مورد بررسی قرار گرفت. گیاهچ ه ها در داخل گلدا نهای پلاستیکی حاوی ماسه کاشته و نمونه برداری 28 روز پس از کاشت انجام شد. هر دو آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار انجام شد. نتایج نشان داد که در مرحله جوان هزنی، تنش خشکی تاثیر منفی و معنی داری بر درصد و سرعت جوان هزنی، طول و وزن خشک ساق هچه و ریشه چه داشتند. در مرحله رشد رویشی، صفات ارتفاع، سطح برگ و ریشه، تنها در تیمار 20 درصد ظرفیت زراعی)تنش شدید خشکی(و میزان پرولین و پتاسیم بخش هوایی در تمام سطوح خشکی مورد بررسی، نسبت به شاهد بصورت معنی داری کاهش نشان دادند. نتایج این آزمایش نشان داد که سطوح خشکی معادل 80، 60 و 40 درصد ظرفیت زراعی، بر صفات مورفولوژیکی نشاهای برنج هاشمی تاثیر بارزی ندارند.
    کلیدواژگان: پلی اتیل نگلایکول، سرعت جوان هزنی، ظرفیت زراعی، . Oryza sativa L
  • ابراهیم ایزدی دربندی*، مسعود آزاد صفحات 189-195
    به منظور ارزیابی تاثیر روش و مقدار کاربرد کود نیتروژن و فسفر بر عملکرد گندم آزمایشی در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد به صورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. تیمارها شامل مقدار کاربرد نیتروژن در سه سطح) 100، 200 و 300 کیلوگرم کود اوره در هکتار(و مقدار کاربرد فسفر در دو سطح) 100 و 200 کیلوگرم در هکتار سوپر فسفات تریپل(و روش کاربرد کودهای نیتروژن و فسفر در دو سطح)کاربرد نواری کود به صورت قرار دادن کود به فاصله پنج سانت یمتر و در عمق 10 سانتی متری زیر بذر و کاربرد سراسری به صورت اختلاط سطحی آن با خاک(بودند. در این آزمایش، کود فسفر)سوپرفسفات تریپل(به صورت پیش کاشت و مخلوط با خاک و نیتروژن)اوره(در دو مرحله قبل از کاشت) 50 درص (و اوایل ساقهدهی) 50 درصد(استفاده شد. نتایج آزمایش نشان دادند که روش و مقدار کاربرد کود نیتروژن و فسفر تاثیر معنی داری) P≤0.01 (بر افزایش عملکرد گندم داشت. کاربرد نواری هر دو کود فسفر و نیتروژن در مقایسه با توزیع یکنواخت آنها، زیست توده و عملکرد دانه گندم را ب هترتیب 9 و 15 درصد افزایش داد. بررسی اثرات متقابل مقدار و روش کاربرد کود فسفر و نیتروژن نشان داد که کاربرد 200 کیلوگرم در هکتار فسفر و 300 کیلوگرم در هکتار نیتروژن به صورت نواری سبب افزایش علمکرد گندم شد. با توجه به نتایج این تحقیق، به نظر میرسد اصلاح روش های کاربرد دو کود فسفر و نیتروژن و تغییر در مقادیر مصرف آنها بتواند تاثیر قابل توجهی بر افزایش کارایی مصرف کود در مزارع گندم داشته باشد.
    کلیدواژگان: کاربرد نواری، کاربرد سراسری، مقدار کاربرد کود
|
  • M. Rostamza*, M. R. Chaichi, M. R. Jahansuz, A. Alimadadi Pages 2-9
    Growing drought tolerant crops such as pearl millet can save water where irrigation water supply is limited. The objective of this project was to evaluate the pearl millet (Pennesitum americanum) forage yield under different irrigation regimes and nitrogen fertilizer rates. The field experiment was designed as a split factorial arrangement in randomized complete block design with four replications at the Research Field of University of Tehran, Karaj, in 2007. The combination of Irrigation regimes (40, 60, 80 and 100 % maximum allowable depletion of available soil water) and nitrogen fertilizer rates (0, 75, 150 and 225 kg N ha-1) were allocated to the main plots and harvest was assigned to the sub plots. It was observed that 40 and 60% maximum allowable depletion of available soil water produced the highest dry matter yield over three harvests (21.45 and 20 t ha-1, respectively). As water depletion increased to 100% maximum allowable depletion of available soil water and getting close to the third harvest, the leaf and total dry matter yield followed a decreasing trend. At 40% maximum allowable depletion of available soil water treatment, the highest total dry matter was produced on first harvest. The interaction effect of harvest×nitrogen was highly significant on total dry matter yield. The highest yield was produced on second harvest at 225 and 150 kg N ha-1. The lowest dry matter was produced in control treatment over all harvests. Therefore, by 60% depletion of maximum allowable depletion of available soil water and consuming 150 kg N ha-1, acceptable dry matter yield could be produced.
    Keywords: Pearl millet, Irrigation regimes, nitrogen fertilizer, harvest, dry matter yield
  • Estimation of genetic parameters and gene action for yield and yield components in cotton(Gossypiumhirsutum)
    Mohammad Ali Doulati, O. Alishah, A. Mohammady Pages 10-17
    In order to estimation of genetic variances and the form of gene action for yield and yield components of cotton, an experiment was conducted in a 66 half diallel mating scheme. Yield and its components inclusive 30 boll weight, lint weight, seed weight, lint percentage and earliness were measured. Analysis of variance showed a significant differences among genotypes. In the compare of mean, MehrSindosehybrid sit in first class of yield. Genetic analysis was conducted with Griffing 's Method-II, Model I and the Method proposed by Jinks-Heyman. The result of diallel analysis indicate that, additive as well as non-additive effects were important in controlling the above mentioned characteristics. lint weight, lint percentage and earliness exhibited primarily additive variance that resulting selection method would be recommended for improvement of this traits and other traits had about equal additive and dominance genetic effect that expressive advantage the methods of hybridization. The highest heritability estimated were found in lint percentage(0.68), lint weight(0.66) and earliness(0.55), respectively. Graphic analysis showed that gene effects on lint percentage and earliness were partial domionant and for other traits were over dominant. No:200 and Beliizovar parents were detectedfor yield and earliness improvement in cotton breeding programs for further researches.
    Keywords: Cotton, Yield components, Diallel, Gene action
  • A. Soleimani, M. Valizadeh, R. Darvishzadeh*, H. Hatami Maleki, S. Aharizad, H. Poor Pages 18-25
    In order to evaluation of genetic diversity of spring barley genotypes, screening drought resistance indices and identification of drought resistance varieties, 16 variaties of spring barley were evaluated in a randomised complete block design with three replications under two conditions including normal irrigated and drought stress on flowering stage in West Azerbaijan Agricultural and Natural Research Centre. Based on the potential (Yp) and stress (Ys) yield, quantitative drought resistance criteria such as: mean productivity (MP), tolerance index (TOL), geometric mean productivity (GMP), harmonic mean (HM), stress susceptibility index (SSI) and stress tolerance index (STI) were calculated. Generally in both conditions, variety Kavir/Badia with average yield of 2152 kgha-1 and variety Union 300-4 with average yield of 498.6 kgha-1 had the maximum and minimum values of yield. In both normal and drought stress conditions, the highest value of MP, GMP and HM were possessed to genotype "Kavir/Badia". Correlation analysis between drought resistance indices with potential and stress yields revealed that indices including MP, GMP, HM and STI are most suitable criteria for screening barley’s genotypes. Varieties "Kavir/Badia" and "Rihane-O5" were chosen as best drought resistant regarding to these four criteria and high values of Yp and Ys. Multivariate biplot display that the varieties "Kavir/Badia" and "Rihane-O5", "Gorgan/CM67/Pro/Svo" and "Hebe" were located next to the vectors of drought resistance indices MP, GMP, HM and STI. Also, distribution of the varieties in the biplot space manifested the presence of genetic diversity among the varieties for drought stress. Cluster analysis indicated that the farthest genetic distance were exist between two drought resistant varieties including "Kavir/Badia" and "Rihane-O5" and two susceptible varieties including"Local- chek" and "West Azerbaijan landrace".
    Keywords: Spring burley, drought resistance indices, biplot, cluster analysis
  • A. Pirzad* Pages 26-33
    Investigation of salinity levels of 0 to 20 dS.m-1 of sodium chloride and Urmia Lake water on the Hyssopus officinalis showed that the minimum percent (13%), rate (1.4 per day), index (2) of germination and maximum amounts of reduction in germination (79%) were occurred at 20 dS.m-1, but the maximum one of percent (73%), rate (8.1 per day), index (23) of and minimum reduction of germination (6% increases) were occurred at 8 dS.m-1 of sodium chloride. The maximum percent (70%), rate (7.8 per day), index (23) of and minimum reduction of germination (2% increase) was obtained in 8 ds.m-1, but the minimum one of percent (54%), rate (6 per day), index (11) of and maximum reduction of germination (22% increase) Were obtained from 20 dS.m-1 of Urmia Lake water. Time to 50% germination, shoot and root length, ratio of shoot/root length, fresh and dry seedling weight were not measurable at the 20 dS.m-1 of sodium chloride. So, the longest (1.4 cm) and shortest (0.7 cm) root were respectively obtained from control (0 dS.m-1) and 16 dS.m-1 of sodium chloride. Despite of significance effect of sodium chloride on shoot/root length ratio, comparison of means showed any differences. Time to 50% germination was shortest (81 h) and longest (162 h) at 8 and 20 dS.m-1 of Lake water. The longest shoot (2.7 cm) and root (1.4 cm) was observed at 4 ds.m-1 and the shortest (0.6 and 0.3 cm) at 20 ds.m-1, respectively. The highest fresh (0.088 g) and dry (0.0077 g) weight of seedling were obtained from 16 dS.m-1 of Urmia Lake water, and the lowest fresh (0.064 g) and dry (0.0057 g) seedling weight were obtained from control.
    Keywords: germination, Hyssopus officinalis, salinity
  • F. Salehi*, S. M. Hashemijazi Pages 34-40
    In the second planting production areas, it can be increased farm efficiency with the second planting of common bean (Phaseolus vulgaris L.). In order to evaluate of the second planting possibility of common bean cultivars in Lordegan region, an experiment was conducted at the region in 2006-2007, using a randomized complete block design as split plot with three replications. Main plots were sowing dates (late of May, 26 June and 6 July) and subplots included cultivars (Sayyad, D81083, ARS-R93003 from red beans and Daneshkadeh, Jules and Emerson-74 from white beans). Results showed that delay in sowing date could reduce 100-seed weight, number of seeds per pod, number of pods per plant, plant height, and seed yield. Sayyad (red bean cultivar) and Daneshkadeh (white bean cultivar) had the most seed yield in each group at each sowing date, because of more pod per plant and seed per pod. In the first year, suiatable conditions were increased 100-seed weight, number of seeds per pod, number of pods per plant, plant height, and seed yield in common bean cultivars. Interaction between cultivars and sowing dates showed Daneshkadeh could be planted in the second planting only and other cultivars must be planted in the first sowing date.
    Keywords: Common Bean, Phaseolus vulgaris, Sowing date, Second planting, seed yield, Seed yield components
  • H. R. Mohammaddous*, M. Sayaah, A. Asghari, B. Pourmorad Kaleibar Pages 41-47
    Allelopathic phenomenon is an interference method of weed on crops that can help to know crop-weed interaction. This experiment was conducted to evaluation of Sinapis arvensis and Cirsium arvense allelopathic effects on canola germination and nutrient uptake in 2007 at greenhouse of University of Mohaghegh Ardabili. Treatments were differential concentrates (0, 2.5, 5, 10, 20 and 40%) of fresh and dry residual extract of Sinapis arvensis and Cirsium arvense. The experiment was laid out as factorial in completely randomized design. Analyses shown that fresh and dry extract of two weeds reduced germination of canola in compared with control 1.5 to 2.5 times. Also fresh and dry extract of weeds reduced canola dry aboveground mass. Nitrogen and P uptake reduced under fresh extract, while dry extract of Sinapis arvensis increased p uptake in canola more than 4 times. Fresh and dry extract of Sinapis arvensis and Cirsium arvense increased canola K concentrate. The experiment results show that in addition to competing weeds, through release of chemicals can be also inhibit on growth and physiological processes of crop.
    Keywords: allelopathy, Canola, Wild mustard, Canada Thistle, Nutrient uptake
  • E. Faghani*, F. Rejali Pages 48-54
    Drought is a major a biotic stress that severely affects agricultural systems and food production. Nano silver penetrates in plant tissue easily and increase nutrient absorption. Because of nano – silver disinfected importance in agriculture, this research were conducted to study effects of seed disinfected in fungi of root symbiosis in three Factor Randomized Complete Block Design (RCBD) Disinfected of two genotypes of barley (hull and hulless) with different concentration nano silver (0, 50,100 ppm and fungicide) in germination stage and planted in pot. Osmotic pressure were done with PEG 6000 (0,-5,-10 and – 15 bar) in germination stage. Also, germination rate, root and shoot height, root and stem dry weight were measured. Seed disinfected planted with mycorrhiza and non – mycorrhiza and watered with hogland solution with PEG ψ = -5 bar.At finally root and shoot height, mycorrhiza dependency, and root and shoot dry weight calculated. Result showed that in drought stress, disinfected seed with 50 ppm nano-silver, highest germination rate differently. In fungicide treatment were showed lowest seed infected. The ratio root dry weight /shoot of hulless barley seed with 100 ppm nano silver decreased differently. Symbiosis of mycorrhiza increased height root. Shoot height and ratio of shoot height / root with 50 ppm nano silver, symbiosis with mycorrhiza increased differently. Fungicide decreased mycorrhiza dependency and in drought stress condition in 100 ppm nano silver was lower differently than 50ppm.
    Keywords: drought, Mycorrhiza, Nano – silver
  • S. M. Zyaie*, A. Nezami, J. Valizadeh, M. Jafari Pages 55-62
    Long season and high temperature during spring in hot and dry areas has led to tendency for autumn planting. A field experiment was done in 2010 at the Agricultural Faculty and Natural Resources of Saravan Research Field in order to evaluation of possible autumn planting of lentil (Lens culinaris Medik.) on yield and yield component. Experimental design was done as split plots based on randomized complete block design with three replications. The main plots and subplots included three planting date's times (1 Nov., 18 Nov. and 2 Dec.), and five lentil genotypes (MLC 122, MLC 177, MLC 39, MLC 352, MLC 20) respectively. Results showed that the effect of planting date on all measured parameters (grain yield, plant height, pod number per plant, grain number per plant, two-grain pods, empty pods, 1000-grain weight, biological and economical yield and harvest index) was significant. The highest amount of grain yield was related to first planting date (1 Nov.), and dry matter production and grain yield decreased with delaying of planting date because the grain filling stage was synchronized with higher temperature of final stages of growing season. The effect of genotype on all measured parameters, also significant (p≤ 5) and the MLC39 genotype had higher grain yield (34.11 g.m-2). The best correlation of grain yield was observed with number of seed per plant (r= 0.59**), biological yield (r= 0.81**) and number of two-grain pod per plant (r= 0.63**). The interaction effect of planting date and genotype was significant and the highest grain yield (with average 59 g.m-2) was obtained at first planting date (1Nov.) and MLC3 genotype. The lowest yield was related to MLC20 genotype (8 g.m-2) at second planting date (18 Nov.) and there was no yield for third planting date (2 Dec.). Altogether the results of this study showed that early planting of superior genotypes during autumn cause to increase lentil yield in Saravan climate.
    Keywords: Planting date, Genotype, Yield, yield components, Lentil
  • R. Mohammadi, H. Dehghani, H. Zainali Pages 63-74
    Chamomile is one of the most important medicinal plants in the world trade with many applications in pharmaceutical, cosmetic and sanitary industrials. In order to evaluate the genetic diversity of 26 landraces, collected from different regions of Iran, based on morphological and phenological characters, the experiment were conducted in augmented design with 6 controls and 3 replications. Results showed that characters of the economical yield, harvest index, fresh weight of 50 flowers and dry weight of 50 flowers had maximum phenotypic variation coefficients, respectively. The phenological traits had the lowest of variation coefficients. The genetic masses based on cluster analysis, were settled in five groups with different agronomic traits. Results also indicated that the masses intra groups were different and the genetic diversity was not according to the geographical diversity. Analysis variance analysis for groups of cluster analysis showed that the differences among different groups for all of traits are significant. Factor analysis with principle component method using 14 characters three correlated factors were recognized justifying 82.37% of the total variation. The first, second and third were related to flowers yield, phenological traits and biological yield, respectively. According to the results, in order to increase the yield of dry flowers per plant, the traits such as economic yield, dry weight of 50 flowers, fresh weight of 50 flowers, harvest index and number of flowers per plant should be used as selection criteria.
    Keywords: Medicinal plants, German chamomile, Genetic diversity, Correlation analysis, Phenology, Morphology
  • M. Yahyaabadi, H. Asadi Rahmani Pages 75-80
    Most inoculation studies have focused on free-living diazotrophs, although a few reports indicate rhizobia can act as PGPR. In order to evaluate nitrogen fixation ability of different strain of Rhizobium legominosarum biovar phaseoli in common bean, a randomized complete block design including 6 rhizobial isolates(L-100, L 41, L-75, L-216, L-54 and L-139 selected from different provinces by soil & water research institute), one nitrogen fertilizer (400 kg Urea per ha) and one control plot (without seeds inoculated and fertilizer) in four replication was carried out in two field (Dehaghan & Esfarjan) at Isfahan province in 2003. Results showed that significant differences were observed in seed and dry matter yield, total nitrogen absorption, number and weight of nodules and seed yield among seed inoculated with different strains and non-inoculated controls. In Dehaghan field, seed inoculation with L-75 strain and in Esfarjan field, seed inoculation with L-54 and L-139 strains increased dry matter yield, total nitrogen absorption, number and weight of nodules and seed yield. Results also showed that seed inoculation with some rhisobia isolates increased micronutrients absorption. In Dehaghan field, inoculation of L-216 and L-75 strains led to higher absorption of Cu and Zn. Some isolates could not promote nitrogen absorbtion.
    Keywords: Biological nitrogen fixation, Common Bean, Root nodules, Micronutrients
  • H. Mehdikhani, H. Zeinali, M. Solouki, A. Imamjomeh Pages 81-90
    Chamomile is a native plant in Europe and is famous due to use as a culinary and medicinal. In order to evaluation of agronomic traits and their relationship in different chamomile landraces, 20 landraces collected from different areas of Iran and five European cultivars were planted in an augmented design in Fozveh Station of Isfahan Agriculture Research Center. Several phonological and morphological characteristics were measured. Results showed that flower yield per plant, number of flower per plant and essential oil content had maximum coefficient of variation (CV) and phonological traits, number of ligulate florets, flower diameter and flower height had minimum coefficient of variation (CV). Correlation coefficient of flower yield per plant with yield components e.g. number of flower per plant (0.95**) and number of flowering branches (0.73**) was positive and high. Results of step-wise regression for flower yield per plant showed that number of flower per plant, 100 flower dry weight and number of flowering branches were entered to the model, respectively (R2=0.98). Factor analysis showed that 80.06 percent of data variations were determined by six independent factors. Genetic diversity was considerable among landraces especially for flower yield per plant and yield components.
    Keywords: Chamomile, Landrace, correlation, Morphological Traits, Yield
  • S. Mohammadi, E. Mahmoodi, J. Saba, H. Hamze*, M. Rezaii Pages 91-100
    To evaluate the genetic diversity and identify relationships among traits in 20 wheat genotypes, two experiments were conducted based on randomized complete blocks design with three replications, in two separate conditions of full irrigation and late drought stress, in two locations of Miyandoab and Hamedan during 2006-2007. Means comparison showed under full irrigation condition, genotype 2 with 8.980 t/ha, genotypes 2 and 13 under late drought stress condition with 6.800 and 6.900 t/ha, respectively had the greatest grain yield. Correlation coefficients between traits showed that grain yield had positive significant correlation with plant height (0.24**) and biomass (0.59**) in full irrigation, and with biomass (0.83**), awn length (0.49**), number of seed /spike (0.41**) and harvest index (0.25**) in grain filling stage stress condition. Grain yield showed negative significant correlation with days to maturity, too. Stepwise regression analysis showed under full irrigation condition, biomass and harvest index (R2 = 0.97) and in late drought stress condition biomass, harvest index and number of grains per spike (R2 = 0.97) had major effect on grain yield and entered to final model. Path analysis indicated that biomass had highest positive direct effect on grain yield whereas it had negative effect through harvest index on grain yield (in both conditions). In two environmental conditions, selection based on grain yield could be effective, biomass and harvest index were identified as traits that are important in grain yield variations and genotype 2 identified as the best genotypes for two conditions.
    Keywords: wheat, Genetic diversity, drought stress, Path analysis, correlation
  • T. Hosseinpour*, A. Ahmadi, F. Mohammadi, R. Drikvand Pages 101-110
    In order to investigate the effect of five seed density100,200,300,400(and 500 grain m 2) on yield and yield components of wheat digits under rainfed conditions. A factorial experiment based on in a randomized complete block design with three replications was conducted at agricultural research station of Khorramabad in 200 cropping season. The results showed that there was significant difference among cultivars for grain yield, but among the seed densities and for interaction effect of cultivars × seed densities on grain yield no significant differences were observed. Chamran cultivar had the highest grain yield(5895 kg ha-1) among the cultivars. The 400 seed m-2 had the highest grain yield(5449 kg ha-1) and Chamran cultivar in 400 seed m-2 treatment had the highest grain yield(6335 kg ha 1). The correlation between grain yield and biological yield, straw yield and number of spike m-2 was positive and significant, but correlation between grain yield and test weight and thousand kernel weight was negative and significant. The results of path analysis indicated that three characteristics including number of spike m-2, number of grain per spike and thousand kernel weight were main yield components for grain yield. The correlation analysis showed that the number of spike m-2(r=1.55**) and number of grain per spike(r=0.99**) had positive and the highest direct effect on grain yield.
    Keywords: correlation coefficients, seed density, rainfed, grain yield, wheat
  • S. Kheradmand*, S. Mahmodib, E. Ahmadi Pages 111-118
    To evaluate the effect of intercropping of grass pea (Lathyrus sativa) and barley (Hordeum vulgare) in forage production and forage quality of a field trial was conducted at the research farm of the University of Birjand in the 1388-1389 crop year. For this purpose statistical factorial design was used in a randomized complete block with 15treatments and three replications.Treatments consisted of three low density(300 plant per square meter for barley, 500plants per square meter for grass pea), the average (400 plants per square meter for barley and 65 plants per square meter for grass pea), high density (500 plants per square meter for barley and 80 plants per square meter for grass pea), 5mixing ratio(25:75, 50:50, 75:25, 100:0, 0:100 of barley and grass pea mixture). After forage yield harvest, forage, quantitative and qualitative performance of green pea and barley in pure and mixed cultures were studied. Results showed that different levels of plant density on evaluated traits had no significant effect on other traits except intercropping dry matter yield, ash percent and NDF.but the grass pea and barley forage quantity and quality were tested with different intercropping treatments. highest fresh forage yield was devoted to grass pea mono cropping with 22222kg/ ha and among the intercropping ratios of25:75 (grass pea: barley)produced 22,088 kilogramsper hectare. Indices of intercropping forage ratio respectively, showed that the ratio of 50:50 at average density of LER = 1.32 and the mixing ratio. Forage quality analysis showed that all forage quality traits which affected with the intercropping ratios except crude fat were significant.The highest yield of protein was at the mixing ratio50:50(grass pea: barley)The effects of different ratios of mixed barley and grass pea were significant on measured traits. Also with increasing grass pea to barley cultivation system, the ash percentage and NDF were improved.
    Keywords: Intercropping, grass pea, barley, forage yield, forage quality
  • M. Bakhshayeshi Geshlagh*, H. Kazemi Arbat, D. Sadeghzadeh Ahari, H. Bakhshayeshi Geshlagh Pages 119-126
    Salinity and its control is one of the main affairs that have collated since more than thousand years ago. Difficulties related to optimal germination and plant establishment is one of the most important problems for farmers in arid and semi-arid areas. This investigation was conducted to evaluate the effects of salt stress on seed germination of bread wheat cultivars; an experimental factorial in completely randomized design (CRD) with three replications. The experimental factors were 8 bread wheat cultivars with 4 levels of salt stress (0, 3, 6 and 9 gr/lit Nacl). The results showed that wheat genotypes as well as between different levels of salinity on radicle length (RL), plumule length (PL), ratio of radicle length to plumule length (RL/PL), coleoptile length (CL), seedling fresh weight (SFW) and germination percentage significant difference was observed (p≤0.01). It was also revealed that the ratio of radicle fresh weight to plumule fresh weight (RFW/PFW) was infiuenced significantly by genotypes (p≤0.01), but the effects of stress levels on this trait was significant (p≤0.05). Interaction of genotype × salt stress levels on radicle length (RL) was highly significant. With increasing in the levels of salt stress all traits decreased except of RL to PL ratio. The highest correlation was obtained between RFW/PFW ratio and RFW (r= 0.95). Cluster analysis, based on standardized data, classified the genotypes intothree groups. Azar 2 was found to be highly salt tolerant as compared to the other genotypes and possessed higher values for all traits measured except SFW, RL to PL and RFW/PFW ratio.
    Keywords: Bread wheat, cluster analysis, correlation, germination, salt stress
  • E. Izadi, Darbandi*, A. Nezami, A. Abbasian, M. Heydari Pages 127-133
    In order to the fitness of five resistant and two susceptible wild oat biotypes to Acetyl coenzyme A carboxylase herbicide to freezing stress, an experiment was performed in factorial arrangement, based on completely randomized design with three replications at Ferdowsi University of Mashhad, Faculty of Agriculture in 2009. In this experiment wild oat biotypes exposed to seven freezing temperatures (-3, -6, - 9, -12, -15,-18 and 21° C). Potted plants were grown in natural conditions and maintaned for acclimation, until 3-4 leaf stage and then, the plants were frozen according to the freezing temperature (FT) regimes, plant survival percentage, determined by counting survived plant, lethal temperature for 50 percent of the plants (LT50su) was determined based on of survival percentage and reduce dry matter temperature 50 percent (RDMT50) after the end of recovery (three weeks after the freezing). The results showed that the effects of frost temperatures were significant (P ≤0.01) on wild oat biotypes survival percentage and LT50su and wild oat biotypes were significantly (P ≤0.01) different on survival percentage and LT5 su parameters. Reducing the temperature less than - 12°C killed all of wild oat biotypes. Among wild oat genotypes, Mashhad sensitive herbicide and Khuzestan sensitive herbicide showed the highest and the lowest tolerance to freezing temperatures respectively based on LT50su and (RDMT50). The experiment showed that herbicide resistance in weeds can lead to change their biological characteristics such as freezing tolerance. Based on the results of LT50su parameter, wild oat resistant biotypes to freezing tolerance more than wild oat sensitive herbicide biotypes.
    Keywords: LT50su, RDMT50, Recovery, Survival
  • A. Sirousmehr*, F. Roshanzamir Pages 134-140
    In order to evaluate the effect of different levels of drought stress and phosphorus fertilizer on some physiological traits and essential oil of sweet basil (Ocimum basilicum L.), a factorial experiment was carried out in completely randomized design in a greenhouse of College of Agriculture, University of Zabol, Iran in 2009. Studied factors were water deficit(drought) in 3 levels (100%, 80% and 60% field capacity) and 3 levels of phosphorus fertilizer (0, 50 and 100 kg per ha). The results showed the effect of water stress levels (p<0.01). Interactions between water stress and phosphorus fertilizer led to significant reduction (p<0.05) on leaf relative water content, but different value of phosphorus fertilizer did not cause significant difference in this trait. Percent of Shoot protein significantly affected by phosphorus fertilizer and water stress treatments protein percentage increased with increasing severity of water stress and its value was for control, mild and severe stress, equal to 1/15, 1/95 and 2/38 percent, respectively. Water stress have significant effect (p<0.01) on chlorophyll fluorescence. So that at the control, 80 and 60 percent field capacity chlorophyll fluorescence values was equal to 0/85, 0/74 and 0 /64, respectively. Amount of Chlorophyll (chlorophyll meter) in two stages 15 and 30 days after stress treatment on basil plants showed the lowest amount of chlorophyll was obtained in conditions of severe stress (60 percent field capacity) at 30 days after the water stress amount that it‘s be equal to 6/17. Totally it seems sweet basil at water deficit stress conditions, with high production of proline and carbohydrate execute drought tolerance mechanism, but this conditions lead to decrease of chlorophyll and increase of chlorophyll fluorescence.
    Keywords: essential oil, Phosphorus, physiological, sweet basil, water deficit stress
  • J. Nikbakht*, M. Khandeh Rouyan, A. Tavakkoli, M. Taheri Pages 141-147
    In this paper, the effect of applying field magnetic crossing water for irrigating maize seeds (cv. Maxima) in the germination and establishment tests was studied. For this purpose, two separate experiments were carried out in faculty of agriculture, university of Zanjan (Iran), in 2011. The germination test was done for 10 days and the establishment for 20 days. Both experiments were done as factorial test in completely randomized design with 4 replications. The experiment factors were type of water including distilled water and well water and crossing and no crossing through the magnetic field. To irrigate treatments, it was used distilled and well water in usual state and after crossing from magnetic field with rate=0.1 Tesla. Length and dry mass of shoot, length and dry mass of root, percentage and rate of germination were measured and calculated in the germination and establishment tests. On the results, using magnetic water, in the germination test, increased shoot length, dry mass of shoot, dry mass of root, percentage and rate of seed germinations 17.95, 25.9, 22.22, 21.23 and 21.8 percent, respectively, compared with control treatments. Also, the establishment test results showed, irrigating treatments by using magnetized water had increasing effect on initial growth characteristic of plants, so that it increased plant shoot length, dry mass of shoot, dry mass of root and germination rate, respectively, 14.65, 20.87, 33.12 and 12.2 percent compared with control treatments. Consideringthat no material is added in irrigation water when crossing magnetic field, so magnetizing of irrigation water is a safe and environmental technology
    Keywords: growth parameters, magnetic water, maize, plant establishment, seed germination
  • A. Koocheki, M. Sabet Teimouri* Pages 148-157
    In order to study the effects of farm age, corm weight and different amount of manure fertilizer on corm yield and stigma yield of saffron (Crocus sativa L.), an experiment was conducted based on randomize block design with three replications, for different age of fields, in agricultural research field of Ferdowsi university of Mashhad in three years (2009 to 2011). Treatments were corm weight in 4 levels (>4, 4-8, 8-12, (5.1 gr.m-2) was observed with 20 ton.ha-1 manure, corm weight of 8-12 gr in the field with 3 years age, whereas, the highest corm yeild (725 gr.m-2) was obtained with corm weight (>12gr), 30 ton.ha-1 manure in the field with 3 years age. An optimal stigama yeild obtained with 8-12 gr corm weight, 20 ton.ha-1 manure fertilizer in the field with 3 years age.
    Keywords: Corm weight, Field age, manure, Saffron, Stigma
  • B. Behtari*, K. Ghasemi, A. Dabbagh Mohammadi Nasab, S. Zehtab Salmasi, M. Torchi Pages 158-166
    Seed yield, a quantitative character, is largely influenced by the environment, and thus has a low heritability. Therefore, the response to direct selection for seed yield may be unpredictable unless environmental variation is well controlled. The objective of this study was to examine the mathematical relationships between seed yield and its components by using a path analysis and ridge regression modeling approach to forecast the seed yield in seed production. To do this, a split-plot experimental based on randomized complete block design with three replication was conducted in 2004. Irrigation treatments were assigned to main plots, and two soybean cultivars were allocated to the subplots. Irrigation treatments I1, I2, I3 and I4 were defined based on the cumulative evaporation of 60±3, 80±3, 100±3 and 120±3 mm, from pan (class A), respectively. The seed yield components considered in this study, were number of pods per plant (x1), number of seeds per pod (x2), number of seeds in plant (x3), pod-bearing nods in plant (x4) and seed weight (x5). Pearson correlation coefficients and path analysis of components x1 through x5 to Y showed that the strongest indirect effect on Y was x1 via x3 (the coefficients is 0.29), x1 via x4 (the coefficients is 0.24) and x3 via x1 (the coefficients is 0.24). All of the ridge coefficients were positive except x2 that in two levels of I1 and I4 irrigation treatments was negative. This result showed that number of seeds per pod trait in the soybean crop is very sensitive to the amount of water so that with the maximum and minimum amounts of water, its value was related to yield inversely. This study developed an original exponential model for estimating yield from the values of yield components under influenced different irrigation regimes. The model was statistically reliable. In the present trial, the genetic controls were more general than the environmental controls for x1 to x5. Therefore, we tentatively propose that x1, x3 and x4 were orderly more genetic and less environmental control than x2 and x5.
    Keywords: Exponential model, Multicollinearity, Path analyses, Ridge regression
  • Effect of planting date on yield and yield components of spring and winter canola cultivars
    A. Naderi Arefi*, M. Abedini Esfahlani Pages 167-171
    This restriction is severed by hot and drought winds which lead to shattering and yield lose. One way to avoid from this limitation is releasing of early cultivars. To investigating about this, two winter cultivars (Okapi and Zarfam) and two summer cultivars (Hyola 401 and RGS003) arranged at RCBD design whit 3 replication at Garmsar Agricultural Research Station in 2011-2012 years. Each cultivar planted at normal and delayed planting date. The results showed that delayed planting did not affected on attributes such as pod per plant, seed per pod and seed yield significantly. However thousand seed weight, oil content and plant height were significantly different within cultivars. Interaction of planting date and cultivar had significant effect on plant height, height of first branch and thousand seed weight but seed yield and yield components did not affected by this interaction. Totally, since reducing the number of irrigation and early maturity of summer cultivars, they didn’t encountered with late season stresses and so delayed planting and RGS003 cultivar can be recommendable at this experiment conditions.
    Keywords: Canola, delayed, normal sowing date, winter, Summer cultivars
  • L. Tabande Pages 172-181
    In this project, alfalfa nutritional requirement was studied in saline soils of Qom province. The experiment was conducted with 3 levels phosphorus (0,100 and 200 kg Triple superphosphate /ha), 3 levels nitrogen (0, 250 and 500 kg Urea/ha splited for per cutting), 2 levels potassium (0 and 100kg Potassium sulfate/ha) and 3 levels salinity in irrigation water (6, 8 and 10 (dS/m)) as 4 factors in randomize complete block design, with 3 replications in 2 years. Results of this study showed that independent effect of nitrogen and phosphorous, resulted in the increase of alfalfa dry matter. with increasing salinity up to level 8 (dS/m), plant need to these fertilizers increased. In the highest salinity level (10 dS/m) a reduction in yield was observed, so that fertilizer application had no significant effect on yield. In none of years, independent effect of potassium on yield was not significant. With increasing salinity levels, concentration of macronutrients including N,P, and K and nitrate alfalfa decreased. Application of nitrogen and potassium fertilizers caused an increase of nitrate (NO-3) concentration in plant.
    Keywords: salinity, Alfalfa, Nitrogen, phosphorous, potassium, nitrate
  • Effect of drought stress on seed germination and some morphopysiological and biochemical traits of Oryza sativa L. cv. Hashemi seedlings
    S. V. Hossaini, A. Ganjeali, M. Lahouti, A. Beyk Khormizi* Pages 182-188
    Two separate experiments were carried out with the aim of investigating the effect of drought stress on of germination, morphological and biochemical traits of Oryza sativa L. cv.Hashemi in vegetative growth at the Research Center for Plant Sciences, Ferdowsi university of Mashhad, in 2011. At first experiment, different level of drought stress (0, -2, -4, -6, -8, -10 bar) by polyethylenglycol 6000 were studied on germination of rice. The number of germinated seeds was counted each day and was sampled after ten days. Then, the percentage and rate of germination and length and dry weight of shoot and root were determined. The next experiment, levels of drought stress including control (field capacity), 20, 40, 60, 80 of field capacity on vegetative growth rice plantlets were investigated. Plantlets were transferred to the plastic pots and the sampling of seedlings was carried out 22 days after planting. Both experiments were conducted in Completely Random Design with three replications. The results showed that levels of drought had a negative effect on the percentage and rate of germination and length and dry weight of shoot and root. In vegetative stage, height, leaf area and root only in 20% field capacity treatment and amount of prolin and potassium in shoot in all drought levels were significantly decreased. We concluded the level of drought stress in 40, 60, 80 field capacity have not sensible effect on vegetative growth Oryza sativa L. cv.Hashemi.
    Keywords: field capacity, Oryza sativa L, Polyethylenglycol, Rate of germination
  • E. Izadi, Darbandi*, M. Azad Pages 189-195
    In order to study the effects of nitrogen and phosphoruse application rate and methods on wheat yield, an experiment was performed as factorial, based on completely randomized design with three replications at Research Farm, Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad, in 2009. Treatments included of nitrogen rate at three levels (100kg ha-1, 200 kg ha-1, 300 kg ha-1), phosphorus rate at two levels (100 kg ha-1, 200 kg ha 1) and two levels of application methods (Broadcast and Band). Phosphorus and nitrogen sources for fertilization were respectively super phosphate applied before wheat sowing and incorporated with soil and urea, applied in two phases 50 % pre plant) and (50 %) near wheat shooting. Results showed that the effect of fertilizers application methods were significant (p≤0.01) on wheat yield increasing. Band application of phosphorus and nitrogen were increased biomass and seed yield of wheat with nine and 15% respectively compared to their broadcast application. The interaction between the effects of nitrogen and phosphorus application rate with phosphorus and nitrogen application methods, showed that band application of fertilizers and the rate of application of 200kg/ha phosphorus and 300kg/ha nitrogen were the best methods in wheat yield improvement. In conclusion these results indicate that modifying fertilizers application methods and changing the rate of application, have important role in increasing fertilizers use efficiency.
    Keywords: band application, broadcast application, rate of fertilizer application