فهرست مطالب

پژوهش نامه انتقادی متون و برنامه های علوم انسانی - پیاپی 37 (زمستان1394)
  • پیاپی 37 (زمستان1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/10/22
  • تعداد عناوین: 8
|
  • محمد آرمند صفحات 1-16
    آموزش وپرورش تطبیقی از مباحث مهم در علوم تربیتی است، دستاوردهای آموزش وپرورش تطبیقی در اصلاح نظام های آموزشی کاربرد بسیاری دارد، بدین منظور این موضوع در اغلب کشورها موردتوجه است در زبان فارسی کتاب های متعددی دراین باره نوشته شده که یکی از این کتاب ها، آموزش وپرورش مقایسه ای تالیف شراره حسینی است که می تواند یکی از منابع درس آموزش وپرورش تطبیقی مورداستفاده قرار گیرد؛ و در این مقاله موردنقد قرارگرفته است. از ویژگی های مثبت این کتاب از نظر فنی حروف مناسب و خوانا و صفحه آرایی خوب طرح جلد مناسب و قطع مناسب می باشد. ازنظر محتوایی نیز سلیس و روان بودن مطالب و هماهنگی عنوان ها و مطالب و بیان مطالب به صورت مختصر و مفید، از ویژگی های مثبت کتاب است. کاستی های کتاب قدیمی بودن مطالب و عدم استفاده از منابع جدید و دست اول، نقل و قول مطالب از سایر کتاب ها، بدون تحلیل و بررسی و آوردن برخی مطالب غیر مرتبط با آموزش وپرورش تطبیقی می باشد. همین طور عدم استفاده از تصویر و جدول و نمودار از نارسایی های دیگر کتاب است در پایان مقاله پیشنهادهای کاربردی ارائه شده با استفاده از آن ها می توان کیفیت کتاب را بهبود بخشید.
    کلیدواژگان: آموزش وپرورش تطبیقی، نقد و بررسی کتاب، کتاب درسی دانشگاهی، مقایسه و تطبیق
  • سید حسین حسینی صفحات 17-49
    تبیین فضایل و رذایل اخلاقی در اسلام همواره یکی از دغدغه های مولفان کتاب های اخلاق اسلامی بوده اما باید بتوان این مهم را همراه با تحلیل و ترسیم«نظام اخلاقی» در اسلام پیش برد، تا نهایتا به توضیح معقولی از آن دست یابیم؛ درغیر این صورت نمی توان ادعا کرد مکتب اسلام در ارائه مجموعه وسیعی از دستورات و احکام اخلاقی الهی از یک برنامه و چارچوب منظم و هماهنگ برای دستیابی به اهداف خاص خود پیروی کرده است. بدین ترتیب مساله اصلی این مقاله نحوه تفاوت گذاردن بین رویکرد«تبیین» فضایل و رذایل اخلاقی با رویکرد: «تحلیل نظام مند» آنهاست؛ امری که دغدغه اصلی نویسنده این مقاله در مسیر بررسی کتب دانشگاهی با عنوان اخلاق اسلامی بوده است.
    با این حساب پس از معرفی کلی کتاب «اخلاق اسلامی؛ مبانی و مفاهیم»، در قالب ابعاد شکلی و محتوایی، با هدف نقد وبررسی اثر، به ارزیابی نقاط قوت و ضعف آن می پردازیم و در پایان مقاله پس از طرح نتیجه گیری، پیشنهادهای خود را در جهت تکمیل آن ارائه خواهیم داد.
    کلیدواژگان: نظام اخلاقی اسلام، نقد و تحلیل، فضایل و رذایل اخلاقی، کتاب اخلاق اسلامی
  • حمیدرضا رادفر، سولماز نوری * صفحات 51-73
    امروز امکان دسترسی به مجموعه گسترده ای از اطلاعات سازمان دهی شده از اهمیت به سزایی برخوردار است. کتابخانه دیجیتال مبحثی نو و پراهمیت در همین حوزه است که توجه به آن به نوعی در همه زمینه های علمی و دانشگاهی راه گشاست. کتاب کتابخانه های دیجیتال: مبادله اطلاعات نیز تلاشی ارزشمند در همین راستا است؛ از این رو در مقاله حاضر سعی شده است این کتاب با نگاهی نقادانه بررسی شود تا بدون هیچ گونه سوگیری و تنها در جهت اعتلای اثر و راهنمایی مخاطبان آن، ضمن اشاره به نکات ارزشمند و برجستگی ها و نقاط ضعف و کاستی های آن دامنه این دست مباحث گسترده تر شود. در ابتدا اثر و نویسنده معرفی، و سپس کتاب در دو حوزه شکلی و محتوایی نقد شده است. در نقد شکلی، مشخصات ظاهری، ادبی و نگارشی اثر مورد توجه قرار گرفته و در بخش محتوایی به مواردی همچون نظم منطقی، اعتبار منابع، کیفیت علمی، نوآوری، سازواری، و... توجه شده و در پایان پیشنهادهایی جهت رفع کاستی ها ارائه شده است.
    کلیدواژگان: نقدشکلی، نقد محتوایی، نقد علمی، کتابخانه های دیجیتال، اطلاعات
  • عباسعلی رستمی نسب صفحات 75-93
    اهمیت این نقد به لحاظ خود موضوع تعلیم وتربیت درنهج البلاغه و ضرورت آن واحد درسی بودن این موضوع در دوره کارشناسی ارشد و دکتری فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی است. هدف نقد پژوهشی شناسایی نقاط قوت و ضعف اثر به عنوان یک کتاب دانشگاهی؛ و اصلاح موارد پیشنهادی و کامل تر شدن آن، جهت استفاده در دوره های آموزشی و پژوهشی تحصیلات تکمیلی است. روش نقد، استنادی - تحلیلی بر اساس الگوی پیشنهادی نقد شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی پژوهشگاه - در چارچوب «معرفی کلی»، «تحلیل ابعاد شکلی (امتیازات و کاستی ها)» و «تحلیل محتوایی (امتیازات و کاستی ها) انجام گرفته است. نتایج نشان می دهد که اثر از لحاظ موضوع ها و بیان و شرح مستندات مورد تایید است، ولی از نظر جامعیت محتوا و تطبیق با سرفصل وزارت علوم تحقیقات و فن آوری و ژرف اندیشی در تمامی مباحث مربوط به دیدگاه تربیتی امام علی (ع) در نهج االبلاغه، نیاز به تجدید نظر اساسی دارد. همچنین محتوای کتاب، همه دیدگاه های امام علی (ع) را در ابعاد مختلف تعلیم و تربیت پوشش نداده، به همین علت عنوان کتاب نسبت به محتوا بسیار کلی و وسیع است.
    کلیدواژگان: نهج البلاغه، تعلیم و تربیت، عبدالمجید زهادت، جامعیت محتوا، هماهنگی موضوع با محتوا
  • سید عباس رضوی صفحات 95-117
    نظر به اهمیت طراحی آموزش و نقش آن در ایجاد محیط یادگیری موثر، امروزه سازمانهای مختلف تجاری، صنعتی، خدماتی و بسیاری از مراکز آموزشی به طراحی آموزشی توجه خاصی مبذول داشته اند. علی رغم گسترش روزافزون طراحی آموزشی در مجامع علمی جهانی؛ با این حال، در این خصوص، منابع علمی و متون درسی معتبر به زبان فارسی که بتواند نیازهای متخصصان و دانشجویان را برآورده سازد انگشت شمارند. کتاب «طراحی آموزش اثربخش» منبع سودمندی است که در سالهای اخیر در اختیار متخصصان، کارشناسان، و دانشجویان قرار گرفته است. در این مقاله، کتاب مذکور نقد شده است. در یک دید کلی، کتاب مورد بررسی، به عنوان یک کتاب درسی دانشگاهی، علاوه بر ویژگیهای مثبت شکلی، از امتیازهای محتوایی نظیر جامعیت، غنای علمی، و همچنین اثربخشی آموزشی برخوردار است. مولفان در این کتاب، یک الگوی طراحی آموزشی را ارائه داده اند که برگرفته از مبانی علمی و همچنین سوابق تجربی آنان است. وجود بخشهای متنوع، سبب شده است که کتاب مورد بررسی علاوه بر علمی بودن، از ویژگی درسی و آموزشی بودن نیز برخوردار باشد. در کنار مزیتهای یاد شده، کتاب دارای معدود کاستی هایی است که در این مقاله ذکر شده است.
    کلیدواژگان: نقد کتاب، کتاب طراحی آموزش اثربخش، طراحی آموزشی، کتاب درسی دانشگاهی
  • حسین عبداللهی صفحات 119-141
    هدف این مطالعه، ارزشیابی، نقد و تحلیل کتابی در حوزه تدریس و تربیت معلم است. در ارزشیابی کتاب از روش تحلیل محتوا استفاده شده است. نمونه مورد بررسی کتاب نگرشی کاربردی بر روش های تدریس و هنر معلمی تالیف غلامعلی سرمد است. متن کتاب به زبانی ساده و روان تدوین شده است. توزیع محتوا بین فصول پانزدهگانه کتاب نسبتا خوب و متعادل صورت گرفته است. مثال های ارائه شده در متن کتاب اغلب بومی بوده و براساس تجربیات نویسنده تدوین شده است. محتوای کتاب از لحاظ ویرایش و دستور زبان فارسی خوب تدوین شده و دارای کمترین میزان غلط نگارشی است. در نقد کتاب می توان به این یافته ها اشاره کرد: کتاب فاقد مقدمه کلی یا پیشگفتار و فهرست تفصیلی است. چینش فصول مختلف کتاب کنار هم از یک سیر منطقی برخوردار نیست. جای مبانی نظری و نتایج پژوهش های مرتبط با حوزه تدریس- یادگیری در کتاب خالی است. همچنین به روش های مدرن تدریس بسیار کم پرداخته شده است. بطور کلی محتوای کتاب نتوانسته است انتظار خواننده را از عنوان کتاب یعنی تاکید بر سه ویژگی روش های تدریس، کاربردی بودن و جنبه هنری تدریس، برآورده سازد.
    کلیدواژگان: روش های تدریس، هنر معلمی، آماده سازی معلمان، تحلیل محتوای کتاب
  • بیژن عبداللهی صفحات 144-163
    نظارت آموزشی مفهوم گسترده ای است که فعالیتهای یادگیری حین خدمت و ضمن خدمت را شامل می شود. این مقاله ابتدا به توصیف کلی اثر و مبانی فکری نظریه نظارت آموزشی، سپس به نقد و ارزیابی آن پرداخته است. در تحلیل نظریه، به شکاف بین نظریه و دنیای واقعی مدرسه اشاره شده است. کاربرد نظریه به این معنی نیست که چیزی فراتر از تجارب روزانه ی مدیران باید انجام شود بلکه باید در خدمت فرایند تصمیم گیری باشد. نظریه موجب می شود که فعالیت های مدیریتی با آگاهی کامل از چارچوب های نظری تایید شده عمل در موقعیت های آموزشی، موثرتر انجام می شوند. پس نظریه تنها تا زمانی که با عمل آموزشی مرتبط باشد، موثر و مفید خواهد بود. علاوه براین، در زمینه گروه های رشد حرفه ای مشارکت محور، گرچه پارادایم جدیدی است، اما رشد حرفه ای معلمان در موقعیت های مختلف، متفاوت است و می تواند از نظر ابعاد متنوع باشد. یک مدل رشد حرفه ای بهتر از سایر مدل ها وجود ندارد که بتواند در تمام موقعیت ها بکار رود. باید به نیازهای مدارس و معلمان و باورهای فرهنگی توجه شود. در آخر به نتیجه گیری پرداخته و پیشنهادهایی ارایه شده است.
    کلیدواژگان: نقد، نظریه نظارت آموزشی، رشد حرفه ای، معلمان، جیمز نولان و لیندا ای. هوور
  • سمانه سادات موسویان*، محمدرضا نیلی، حسن ملکی صفحات 165-182
    هدف این پژوهش طراحی درس اخلاق فناوری اطلاعات با استفاده از نیازسنجی دانشجویان و تعیین سرفصلهای درس مربوطه است که در این راستا به طراحی این درس برای دانشجویان علوم تربیتی گرایش تکنولوژی آموزشی در مقطع کارشناسی ارشد پرداخته شده است. روش پژوهش به این ترتیب بوده است که درابتدا با مطالعه ی همه جانبه ی منابع، بالاخص اسناد بالادستی، مولفه های حال و آینده ی اخلاق فناوری در ایران استخراج شد و با توجه به مولفه های بدست آمده، پرسشنامه در دو قالب برای دانشجویان و کارشناسان طراحی گردید. از تکمیل پرسشنامه توسط متخصصین مربوطه هشت مولفه جهت نیازسنجی دانشجویان تعیین گردید. این هشت مولفه عبارتند از: کلیات و تاریخچه اخلاق فناوری اطلاعات، آزادی دسترسی، مالکیت معنوی،حریم خصوصی، امنیت اطلاعات، اعتبار اطلاعات و نهاد خانواده. با تحلیل پرسشنامه های دانشجویان، اهداف و سرفصلهای درس مشخص شدند. با تحلیل نتایج حاصل از نیازسنجی دانشجویان، میزان اهمیت مقوله های اخلاق فناوری اطلاعات در درس مربوطه تعیین شد و با بهره گیری از نظرسنجی متخصصین و نیاز سنجی دانشجویان، اهداف دوره تعیین وطراحی درس اخلاق فناوری بر اساس الگوی کمپ صورت گرفت.
    کلیدواژگان: اخلاق فناوری اطلاعات، طراحی آموزشی، الگوی کمپ
|
  • Mohammad Armand Pages 1-16
    Comparative education is one of the most important issues in educational science. The finding of which them Is applied in improving educational systems. Therefore it is of paramount importance to many countries. Many books have been written about comparative education in iran the one of them by sharareh habibi it can be use in comparative education courses. This book will be analysis in this article.The positive aspects of this book are the appropriate and readable font, appropriate page layout, good cover design and good format. In terms of content the book is clear and its content matched its tittles despite these strengths, the book suffers a number of short comings, for instance, it doesnt include new references and a lot of citations are given without proper analysis. Moreover some themes witch are irrelevant to comparative education are seen in the book. Another noticeable flaw in the book is that it didn’t use visual aids(pictures, graphs,…).some suggestions on how the quality of the book are given at the end of this
    Keywords: An Analysis of Comparative Education Textbook
  • Sayyed Hossein Hosseini Pages 17-49
    Explanation of virtues and immoralities in Islam has been always one of concerns of author‘s Islamic Ethics books but we, for achievement reasonable explanation, should try to carry out this subject with explaining and analyzing of “moral system”. Otherwise we can’t claim that Islamic doctrine have followed coordinated and systematic program for getting special goals in offering a wide array of ethical divine rules. Therefore primary concern of this paper lay the difference between the approach of "explaining" of moral virtues and approach to “systematically analyze”. It is the main concern of the author in the course of study in academic book titled Islamic ethics. After a general introduction of "Islamic Ethics: Principles and Concepts" in terms of form and content, with the goal of reviewing work, we evaluate its strengths and weaknesses. We, after concluding, finally provide our proposals for its completion
    Keywords: Keywords: Islamic Ethics, analysis, critic, virtues, immoralities, Islam Ethic
  • Abbasali Rostaminasab Pages 75-93
    This study is attempted to review the book “education in NahjulBalagha” by “AbdAlmajidZahadat”. The importance of this review is in its topic concerning education in NahjulBalagha. The significance of this review is also due to the point that this subject is the academic unit both in master’s and PhD programs in philosophy of Islamic education. The objective of this research review is to detect the strengths and weaknesses of the work as an academic textbook and to help it be corrected and completed so as to be used in education and research courses of higher education. The review method was citation analysis based on the review model proposed by Institute of Humanities and Cultural Studies, the council for investigation of humanities books and texts. In this model, a “general introduction”is provided and then “form analysis (advantages and shortcomings)” and “content analysis (advantages and shortcomings)” are carried out. The research results reveal that this book is approved concerning its topics and expressing and explaining the documentations. However, regarding content comprehensiveness and its compatibility with the curriculum presented by the ministry of science, research and technologyand thorough and deep consideration of the discussions relevant to Imam Ali’s educational viewpoint in NahjulBalagha requires fundamental revision. Moreover, the content of the book doesn’t cover all viewpoints of Imam Ali in various dimensions of education and training. Therefore, the title of this book is too general for its content.
    Keywords: Keywords: NahjulBalagha, education, AbdAlmajidZahadat, content comprehensiveness, compatibility of subject with content
  • Seyyed Abbas Razavi Pages 95-117
    Today, in many business, industrial, and services organizations and other training institutes, there is growing attention to instructional design benefits and its use in creating effective learning environments. Although the field of instructional design in the global scientific community has developed, however, there are not enough resources in the Persian language in this area; resources that can meet the needs of professionals and students. "Designing Effective Education" is one of the best resources are translated to Persian. In this paper, the book has been reviewed and criticized. From a general point of view, the book -as an academic textbook- apparent positive features and content and instructional effectiveness. The authors of this book have offered a model of instructional design based on scientific principles and their experiences. This book is not only a scientific book, but also an educational textbook. In addition to the favorable properties, the book has a few shortcomings which are described in the article.
    Keywords: Keywords: book review, Designing Effective Instruction, instructional design, instructional technology, academic textbook
  • Hossein Abdollahi Pages 119-141
    The aim of the present study is to critique the book "applied attitude on: the teaching methods and the art of teaching. The content analysis method was used to evaluate the book. It was written by Gholam Ali Sarmad (PhD). The text is written in simple and clear language. There was fair and balanced distribution of content between chapters as well. The examples given in the text are often indigenous and based on experiences of the author have been developed. The editing and grammatical aspects of the book has been done well and has the least incorrect Persian writing. These points can be considered in the book review: The book has not detailed introduction or preface. The Chapters ordering has not rational structure. Theoretical concepts and research findings related to teaching-learning domain are poor. As well as modern teaching methods have been mentioned poorly. Generally, the content of the book are not able to satisfy the readers focusing on three features, namely teaching methods, practical and artistic aspects of teaching as claimed by author.
    Keywords: Keywords: Teaching methods, teaching art, the preparation of teachers, analyzing the content of the book
  • Bijan Abdollahi Pages 144-163
    For the quality improvement of schools, we should focus on professional development of teachers. Professional development included all the opportunities and experiences that are systematically planned for teachers’ professional development. This is exactly the supervision which have been addressed in supervision theory of Nolan and Hoover. This theory is a new approach to teaching and provides opportunities for teachers to enable them to grow beyond their current level of performance. supervision is a broad concept that includes learning experiences during in – the job- training and on- the job- training activities. This kind of new conceptualization includes supervision options such as peer counseling, self-directed learning and action research, Collegial Development Groups, professional learning communities, school-based learning is also included. This paper first describes the overall effect and intellectual and philosophical foundations of supervision theory, then it reviews and evaluates them. In theory analysis, the gap between supervision theory and the real world of school and classroom have been mentioned in the sense that this theory is not spread in practice and the real world. Application of the theory does not mean that something beyond the daily experiences of the principals must be done. But theory must serve the decision-making process and logic. Theory makes management activities done more effectively with full knowledge of the approved theoretical frameworks of action in educational situations. So, a theory would be useful only when it is related to instructional practice. In addition, Collegial Development Groups, as a new paradigm, the professional development is different in various situations, and even in a different position and can vary in dimensions. There is no better model of professional development than the other models that can be used in all schools. The needs of schools and teachers should be evaluated, and cultural beliefs and practices should be considered for decision-making. These subjects make the usability of the theory in trouble. Finally, conclusions and suggestions are presented.
    Keywords: Keywords: Critical, Supervision Theory, professional development, Teachers, James Nolan, Linda A. Hoover
  • Samaneh Sadat Musavian*, Mohammad Reza Nili, Hasan Malaki Pages 165-182
    Objectives
    This study is responding to the needs of higher education to some interdisciplinary and applied courses such as information technology ethics. To do this, we considered only the students of educational technology.
    Methodology
    First, with studying all aspects references, especially upper documentation, present and future components in technology ethics were obtained in Iran. With respect to the obtained components, questionnaire was designed in two forms for students and teachers. After experts and students of educational technology course filled the questionnaire, the result was analyzed and topics were determined and based on this, technology ethic course, based on fundamental principles of camp model, was designed.
    Findings
    Based on teachers and students need analysis the assessment and analysis of documents and available resources, objectives and lesson topics of IT ethics and priority of lesson topics obtained.
    Results
    Based on assessing the result of students need analysis and expert's opinion analysis and based on obtained lesson topics, objectives were determined and based on Kemp model, IT ethics were designed. In these design available fundamental steps in this model specialized for IT ethics course.
    Keywords: Key words: Information technology ethics, Applied Ethics, instructional design, higher education