فهرست مطالب

  • پیاپی 15 (پاییز 1393)
  • تاریخ انتشار: 1393/11/02
  • تعداد عناوین: 8
|
  • سیدعبدالحمید ابطحی* صفحه 9
    جریان بنی الحسن یکی از شاخه های مهم زیدیه در میانه قرن دوم هجری است که تاثیرات زیادی در جامعه شیعه داشته و عمدتا جریان تقابل با نظام اموی و سپس عباسی را رهبری می کردند. از آنجاکه بنی الحسن هیچ گاه نتوانستند حمایت ائمه علیهم السلام را درباره اقدامات خود جلب کنند، نوعی تقابل و انکار را نسبت به ایشان در پیش گرفتند. علم ائمه علیهم السلام به امور آینده که از طریق پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله به ایشان رسیده بود و دانش اختصاصی ایشان در امر دین که از طریق امیرالمومنین علیه السلام و امامان پس از او در اختیار داشتند، مشروعیت بنی الحسن را با چالش جدی روبرو می کرد؛ ازاین رو سیاست انکار آموزه علم الهی ائمه علیهم السلام به روشی پایدار و انحرافی عمیق در زیدیه و در قرن دوم تبدیل شد. این مقاله گزارشی از این جریان را در بازه زمانی پرالتهاب نیمه اول قرن دوم، عرضه می کند.
    کلیدواژگان: بنی الحسن، زیدیه، علم الهی ائمه، علم غیب، علم علی علیه السلام
  • سید علیرضا حسینی شیرازی*، طاهر عزیز وکیلی صفحه 31
    یکی از دشواری های پیش روی میراث حدیثی شیعه، ادعای وضع و جعل در نگاشته های کهن شیعی است. از جمله دستاویز های این ادعا، دو گزارش در رجال کشی است.
    بر پایه این دو گزارش، دوره ای کم وبیش 70 ساله از تاریخ حدیث شیعه، یعنی از زمان شهادت امام باقر علیه السلام در 114 ق. تا زمان به امامت رسیدن امام رضا علیه السلام در 183 ق. با اتهام بزرگ وضع و جعل روایات به دست مغیره بن سعید و ابوالخطاب و پیروان این دو، رویارو شده است؛ پدیده ای ویران گر که سرانجام توسط یونس بن عبدالرحمن، متوقف شده و میراث حدیثی شیعه به دست وی، پالایش می شود.
    در این نوشتار تلاش بر آن است که با نظر داشت واقعیت های ملموس و عینی در تاریخ حدیث شیعه که در پرتو مدیریت فرهنگی نهاد امامت سامان یافته اند، نادرست بودن این دو گزارش به اثبات رسد.
    کلیدواژگان: میراث حدیثی شیعه، دس و تحریف، امام رضا علیه السلام، یونس بن عبدالرحمن، مغیره بن سعید، ابوالخطاب
  • رضا امیری* صفحه 71
    یکی از مهم ترین مباحث امامت، گفتگو پیرامون راه های تعیین امام است. در این میان، بهترین راه تعیین امام، نص بوده که موردپذیرش اندیشمندان مذاهب اسلامی است. نص از جهت وضوح دلالت به دو قسم «نص جلی» و «نص خفی» تقسیم می شود. نص جلی بدون واسطه، امامت را اثبات خواهد کرد؛ و از همین رو دارای اهمیت ویژه ای است.
    در این پژوهش نص جلی بر امامت بلافصل حضرت امیرالمومنین علیه السلام در شب معراج، از منابع اهل سنت موردبررسی قرار خواهد گرفت و صحت سند آن با توجه به مبانی ایشان در علوم حدیث اثبات خواهد شد. از آنجاکه این نص، از نصوص جلیه است، با اثبات صحت سند و بدون ضمیمه شدن مقدمه ای دیگر، امامت بلافصل امیرالمومنین علیه السلام ثابت خواهد شد.
    کلیدواژگان: امامت، نص جلی، علی بن ابی طالب علیه السلام، سید المسلمین، إمام المتقین، ولی المتقین، قائد الغر المحجلین
  • محسن دیمه کار گراب* صفحه 109
    «عصمت امام» یکی از مهم ترین مباحث کلامی است که از دیرباز تاکنون در میراث کلامی امامیه ذیل شرایط امامت واکاوی شده است؛ لیکن استنادات متکلمان در این باب علاوه بر استنادات روایی و عقلی، بیشتر در ارتباط با آیاتی چون آیات تطهیر، اولی الامر و آیاتی ازاین دست بوده است؛ حال آنکه در قصص قرآن کریم آیاتی وجود دارد که دسته ای از آن ها، بر عصمت امام دلالت دارد و گروهی دیگر به خاستگاه عصمت امام اشاره می کند که هر دو دسته، کمتر مورد استناد متکلمان امامی قرار گرفته است. در این نوشتار تلاش شده است بر پایه روش توصیفی_ تحلیلی، ظرفیت قابل توجه این دست از آیات قصص در موضوع عصمت امام، معرفی و تبیین شود. برای این منظور، مقاله در دو بخش ادله عصمت امام و خاستگاه عصمت امام سامان یافته است.
    کلیدواژگان: قصص قرآن، امامت، عصمت امام، خاستگاه عصمت، تفسیر کلامی
  • رسول چگینی* صفحه 147
    در «حدیث امان»، رسول خدا صلی الله علیه وآله با تشبیه اهل بیت علیهم السلام به ستاره های آسمان، وجود آنان را سبب امنیت امت خوانده اند. متن مشهور این حدیث «النجوم امان لاهل السماء و اهل بیتی امان لامتی» است. باوجوداینکه این حدیث در روایات اهل سنت از طریق پنج راوی از رسول الله صلی الله علیه وآله گزارش شده، ولی مورد تضعیف برخی نویسندگان قرار گرفته است. بر اعتبار مشهورترین نقل آن، دلایل چندی وجود دارد؛ اما به فرض اگر آن ها را نیز نپذیریم، می توان گفت کثرت طرق نقل، جبران کننده ضعف برخی رجال آن بوده و صدور این حدیث را از پیامبر صلی الله علیه وآله به اثبات می رساند؛ زیرا محدثان اهل سنت روایاتی با این شرایط را پذیرفته اند. درنتیجه این حدیث بر اساس قواعد رجالی اهل سنت حجت خواهد بود.
    کلیدواژگان: حدیث امان، حدیث نجوم، امان امت، اهل بیت علیهم السلام، اختلاف
  • محمدحسین امامی جو* صفحه 177
    در این مقاله ابتدا متن گزارش های مرتبط با تشکیل سپاه اسامه بررسی شده و سپس چرایی تشکیل سپاه، علت تاکید پیامبر بر حرکت سپاه و دلیل عدم حرکت آن، مورد بررسی قرار گرفته است. این بررسی یکی از دقیق ترین سیاست های حکومتی رسول خدا صلی الله علیه وآله را آشکار می سازد و از آنجایی که تحلیل علل فوق مبتنی بر تذکار وقایع چند ماه آخر عمر ایشان و نیز بررسی روزشمار تشکیل سپاه بوده، به این دو جهت به اختصار پرداخته شده است.
    کلیدواژگان: سپاه اسامه، اسامه بن زید، سقیفه
  • سید مجید نبوی، زهره اخوان مقدم، رضا مرادی سحر صفحه 217
  • صفحه 237
|
  • Seyyed Abdol Hamid Abtahi* Page 9
    The Bani Hassan is one of the most important branches of the Zaidi in the middle of the second century (A.H.) which had a lot of effects on the Shia society, and they had essentially led the opposition movement against the Omayyad government and then the Abbasids. Because Bani Hassan could not attain the support of Imams (a) for their acts, so they took a kind of oppositeness and denial against them. Imams’ (a) knowledge about the future which is reached them from the Holy Prophet(s) and their exclusive knowledge about the religion which was available for them from the Commander of the Faithful (a) and the following Imams imposed a grave challenge on the legitimacy of Bani Hassan; so the denial policy about the idea of Imams’ (a) divine knowledge became a permanent approach and a profound aberration in Zaidi in the second century. This article provides a report of this movement in the turbulent period of the first part of the second century.
    Keywords: Bani Hassan, Zaidi, the divine knowledge of Imams (a), foreknowledge, the knowledge of Ali (a)
  • Seyyed Alireza Husseini Shirazi*, Taher Aziz Vakili Page 31
    One of the challenges, that since long has bothered the Hadith scholars believing in the Shia Hadith heritage and has confronted them with difficulty in finding a solution for that, is the claim of concocting and forging in the Shia old writings. One of the important cases which has been manipulated for this claim and consequently has resulted a huge assault by dissidents to this valuable heritage- specially topics related with the institution of Imamate- is two reports in the book Rejal Kashshi. Based on these two reports, a period of about 70 years of Shia Hadith history, i.e. from the time of Imam Baqer’s (a) martyrdom in 114 (A.H.) to the time of Imam Reza’s (a) appointment as Imam in 183 (a), has faced a big charge of concocting and forging narrations by Mughira ibn Said and Abulkhatab and their followers; a destructive phenomenon which has been stopped finally by Younis ibn Abd al-Rahman, and the Shia Hadith heritage has been reformed by him. In this article, it has been tried to prove the falseness of these two reports by regarding the tangible and concrete realities in the Shia Hadith history which are organized based on the cultural function of the institution of Imamate.
  • Reza Amiri* Page 71
    One of the most important topics of Imamate is the discussion about the way or ways of determining the Imam. Amidst, the best way of Imam determination has been the text which is accepted by the scholars of the Islamic sects. In the light of the implication clarity, text is divided into two types of “evident” and “hidden”. Evident text will prove the Imamate with no mediation; and so it has a special importance. In this research, the evident text on the immediate Imamate of the Commander of the Faithful (a) at the night of the Ascension will be investigated from the Sunni sources, and the accuracy of its document will be proved regarding their basic principles in the Hadith sciences. As this text is of evident text, the immediate Imamate of the Commander of the Faithful (a) will be proved by verifying the document accuracy and without enclosing any other prerequisite.
    Keywords: Imamate, evident text, Ali ibn Abitaleb, Chief of the Muslims, Imam of the pious, Guardian of the pious, Leader of the Resplendent
  • Mohsen Deyme Kar Gerab* Page 109
    “The infallibility of Imam “is one of the most important theological discussions which has been explored in the theological heritage of the Twelvers following the Imamate conditions since long. However, the theologians’ evidences in this regard, in addition to the narrative and rational evidences, have been related more with verses such as Purification, Rulers, and such; whereas there are verses in the stories of the Noble Quran that some of them indicate the infallibility of the Imam and some others point out the origin of the Imam’s infallibility which both groups have been used little by the Twelvers’ theologians. In this article, it has been tried, on the basis of a descriptive-analytical method, to introduce and explain the noticeable capacity of such verses from the stories with the topic of “the infallibility of Imam”. For this, the article has been arranged in two parts of “reasons for the infallibility of Imam” and “the origin of Imam’s infallibility”.
    Keywords: the stories of Quran, Imamate, the infallibility of Imam, the origin of infallibility, theologian interpretation
  • Rasool Chegini* Page 147
    In the “Asylum Hadith”, the Prophet of Allah (s), by resembling the Ahl al-Beit (a) to the stars of the sky, has called their existence the means for the security of the nation. The famous text of this Hadith is “Al-Nojom Aman Leahl al-Sama Va Ahl Beiti Aman Leomati”. Although this Hadith has been reported by five narrators from the Prophet of Allah (s) in the Sunnis’ narrations, but it has been weakened by some authors. According to its most famous narration, there are some reasons; but if we do not accept them too, we can say that the numerous ways of narration compensate the weakness of some of its transmitters and proves the emanation of this Hadith from the Holy Prophet (s); for Sunni Hadith narrators have accepted narrations with these conditions. Hence, this Hadith will be proved according to the Sunnis’ rules of Hadith transmission.
    Keywords: Asylum Hadith, Astrology Hadith, the security of the nation, Ahl beit (a), discord
  • Muhammad Hussein Emamijoo* Page 177
    In this article, first, the texts of the reports related with the formation of Osama army are investigated, and then the motive of army formation, the reason for the Prophet’s emphasis on moving the army and the reason for its lack of movement have been explored. This exploration clarifies one of the most exact governmental policies of the Prophet of Allah (s) and as the analysis of the aforementioned reasons has been based on the stated events of his life’s last months and also investigating the calendar of the army formation, so due to this two reasons it its explored here briefly.
    Keywords: Osama army, Osama ibn Zaid, Saqifah