فهرست مطالب

پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی - سال بیست و یکم شماره 2 (پیاپی 76، تابستان 1394)
  • سال بیست و یکم شماره 2 (پیاپی 76، تابستان 1394)
  • 166 صفحه، بهای روی جلد: 40,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1394/05/21
  • تعداد عناوین: 7
|
  • مائده راهداری، احمدرضا نصر، محمدرضا نیلی، بهروز ترک لادانی صفحه 1
    پژوهش حاضر با هدف بررسی مهارتهای حرفه ای و وضعیت اشتغال دانش آموختگان کارشناسی مهندسی فناوری اطلاعات اجرا شد. این پژوهش کاربردی بود و به روش ترکیبی اکتشافی انجام شد. داده ها با استفاده از مصاحبه و پرسشنامه محقق ساخته گردآوری شد. جامعه آماری شامل اعضایهیئت علمی گروه مهندسی فناوری اطلاعات، کامپیوتر و دانش آموختگان کارشناسی مهندسی رشته فناوری اطلاعات دانشگاه اصفهان بود. روایی سوالات مصاحبه و پایایی متن مصاحبه ها را چهار نفر از متخصصان بازنگری و تایید کردند. روایی پرسشنامه را هفت نفر از متخصصان تایید کردند و ضریب پایایی آن طبق روش آلفای کرونباخ 82/0محاسبه شد. یافته های به دست آمده از مصاحبه ها به شیوه مقوله بندی و یافته های به دست آمده از پرسشنامه ها از طریق آزمونهای t تک متغیره، تحلیل واریانس و رگرسیون چندگانه تحلیل شد. نتایج نشان داد که از دیدگاه اعضای هیئت علمی مهارتهای حرفه ای مورد انتظار برای دانش آموختگان رشته فناوری اطلاعات، مهارت تلفیق بین دانش فنی و کاربردی در عمل و برقراری ارتباط میان دو حیطه قدرت تحلیل و تحقیق بالا و مهارت در کارگروهی و تعاملات گروهی است. همچنین دانش آموختگان مولفه های مورد بررسی را در سطح پایین تر از مطلوب ارزیابی کردند و لازم است اصلاحات و بازنگری هایی در این زمینه ها صورت گیرد. بین عوامل جمعیت شناختی افراد با دیدگاه های آنها در خصوص مولفه های مهارتهای حرفه ای و وضعیت اشتغال تفاوت وجود نداشت. اما در مولفه تمایل به ادامه تحصیل، دیدگاه های افراد در عامل وضعیت شغلی تفاوت معنادار داشت. همچنین مهارتهای حرفه ای و تمایل به ادامه تحصیل در پیش بینی وضعیت اشتغال تاثیرگذار بودند.
    کلیدواژگان: مهارتهای حرفه ای، وضعیت اشتغال دانش آموختگان، مهندسی فناوری اطلاعات، ارزیابی.
  • شراره محمدی، علیرضا حیدرزادگان، سید رضا بلاغت صفحه 25
    هدف این پژوهش ارزشیابی دوره های پودمانی دانشگاه جامع علمی کاربردی بر اساس نیازسنجی بازار کار بود. روش پژوهش توصیفی – پیمایشی و جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان مراکز علمی - کاربردی شهر زاهدان (N= 2540) در سال تحصیلی 1391-1390 بود که از میان آنها 315 نفر به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته گردآوری و به کمک روش های آمار استنباطی تحلیل شد. نتایج نشان داد که از دیدگاه دانشجویان این مراکز تدوین اهداف دوره ها و نیز اجرای دوره های آموزشی بر اساس نیازسنجی بازار کار بوده، ولی برای تدوین و ارائه محتوای دوره ها نیازسنجی دقیقی صورت نگرفته است. نتایج همچنین بیانگر آن است که تحصیل در مراکز علمی -کاربردی موجب ارتقای شغلی و افزایش مهارت شغلی دانشجویان این مراکز نشده است.
    کلیدواژگان: ارزشیابی، آموزش پودمانی، دانشگاه جامع علمی کاربردی، نیازسنجی
  • محمدعلی متفکر آزاد، رضا رنج پور، سمیرا سلیمی شندی صفحه 43
    آموزش، به عنوان یکی از مفاهیم سرمایه انسانی، توانایی های متعددی را در نیروی کار ایجاد می کند و موجب افزایش قدرت تولید و بازدهی کار می شود. هدف این مطالعه بررسی اثر نابرابری های آموزشی بر بهره وری کل عوامل تولید در ایران بود. در این خصوص ضریب جینی آموزش به عنوان شاخصی برای بیان نابرابری آموزشی، برای افراد 15 سال به بالا، با استفاده از روش توماس و همکاران (2001) محاسبه شد. با بهره گیری از داده های سری زمانی ایران طی دوره 1390-1349 و رهیافت اقتصادسنجی ARDL، نابرابری آموزشی و رابطه تجربی آن با بهره وری کل عوامل تولید آزمون شد. بر اساس نتایج به دست آمده بین ضریب جینی آموزشی و بهره وری کل عوامل تولید در کوتاه مدت و بلندمدت رابطه منفی و معنا دار وجود دارد؛ به دیگر سخن، کاهش نابرابری های آموزشی موجب افزایش بهره وری کل عوامل تولید می شود.
    کلیدواژگان: نابرابری آموزشی، ضریب جینی، بهره وری کل عوامل تولید. طبقه بندی: JEL:.D24، D63، I24
  • فریبا صحبتی‫ ها، عارف ریاحی، افشین موسوی چلک صفحه 63
    هدف این پژوهش بررسی میزان تولیدات علمی پژوهشگران ایرانی با وابستگی سازمانی غیر ایرانی به دانشگاه های برتر کشورهای توسعه یافته و صنعتی جهان در پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس بود. روش پژوهش پیمایشی، توصیفی و با رویکرد علمسنجی و جامعه آماری شامل اعضای هیئت علمی ایرانی 301 دانشگاه برتر کشورهای جی هشت و استرالیا بود که بر اساس نظام رتبه بندی دانشگاه های جهان انتخاب شدند و اطلاعات مربوط به تولیدات علمی از پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس استخراج شد. یافته ها نشان داد که 553 نفر از اعضای هیئت علمی ایرانی در حوزه های مختلف در دانشگاه های کشورهای توسعه‫یافته و صنعتی مشغول فعالیت هستند و طی سالهای مورد بررسی 14211 مقاله علمی از این افراد در مجلات معتبر علمی منتشر شده است. در این میان، بخش چشمگیری از تولیدات علمی اعضای هیئت علمی ایرانی در دانشگاه های ایالات متحده امریکا منتشر شده است و کشورهای کانادا و بریتانیا در رتبه های بعدی قرار دارند. به علاوه، یافته ها نشان می دهد که موضوع بسیاری از مقالات و مدارک علمی در حوزه های مهندسی (3874)، پزشکی (1623) و بیوشیمی، ژنتیک و بیولوژی (852) بوده است. جریان فرار مغزها از کشورهای در حال توسعه به ویژه کشور ایران به کشورهای توسعه یافته و پیشرفته جهان سالهاست که شروع شده است و بیم آن هست که شتاب بیشتری بگیرد و به حد نگران کننده‫ای برسد. توجه و سیاستگذاری در این امر و تلاش برای جلوگیری از خروج متخصصان و دانشمندان کشور و نیز ترغیب اعضای هیئت علمی ایرانی در کشورهای پیشرفته به بازگشت به کشورمان لازم و ضروری به نظر می‫رسد.
    کلیدواژگان: تولید علم، مهاجرت نخبگان، کشورهای جی هشت، کشورهای توسعه‫ یافته، اعضای هیئت علمی، پایگاه اسکوپوس
  • حمید جاودانی صفحه 81
    واگرایی میان دانش پژوهشی و تصمیم گیری یا سیاستگذاری و اجرای آنها در زمینه های مختلف کنش اجتماعی از جمله مسائل اصلی سیاست عمومی است که از یک سو، مباحث گسترده ای را برانگیخته و از سوی دیگر، این واگرایی علاوه بر ایجاد شکاف میان کنشگران اجتماعات گوناگون، موجب گسست عرصه عمل و دانش بشری شده است. اگر چه می توان شاهد این گسست و واگرایی در عرصه جامعه جهانی بود، اما فاصله ها در کشورهای در حال توسعه به مراتب ژرف تر است. از این رو، در این پژوهش تلاش شده است تا ضمن بررسی وضعیت سیاست پژوهی در کشور ایران، برای ایجاد و توسعه نهادی که به تعبیری لایه گمشده نظام تصمیم گیری در کشور است، الگوهایی طراحی شود. روش پژوهش مطالعات اسنادی و کتابخانه ای در دو قلمرو ادبیات مربوط به سیاست عمومی و به ویژه سیاست پژوهی و تحلیل وضعیت تولید دانش پژوهشی در کشور ایران و نیز موردکاوی تجربه هایی بود که در واقع، نوعی بهینه کاوی به شمار می رود. روایی، یافته های نظری و سناریوهای پیشنهادی با استفاده از فن گروه های کانونی به تایید کارشناسان چیره دست دو حوزه شناختی سیاست عمومی و آموزش عالی رسید. بر پایه تحلیل وضعیت موجود سیاست پژوهی در کشور ایران، ادبیات نظری و زیست تجربه های جهانی دو الگو برای ایجاد و راه اندازی موسسه ملی سیاست پژوهی آموزش عالی ارائه و نقاط ضعف و قوت آنها نیز برشمرده شد. در این الگوها بیشتر بر فرایندهای همکنشی این نهاد از یک سو، با نهادهای تولید و ترویج دانش در دو عرصه داخلی و بین المللی و از سوی دیگر، با کاربران اصلی دانش پژوهشی به مثابه یکی از اصلی ترین کاربران تولیدات مرکز ملی سیاست پژوهی پافشاری شده است.
    کلیدواژگان: سیاست عمومی، سیاست پژوهی، آموزش عالی
  • سیما بوذری صفحه 105
    هدف از این پژوهش تحلیل فضایی روند توسعه برخی از شاخصهای (درونداد و برونداد) نظام آموزش عالی طی سالهای 89-1384 (برنامه چهارم توسعه) بود. روش پژوهش توصیفی تحلیلی بود که با استفاده از ضریب آنتروپی و چارکها، روند تحولات شاخصهای آموزش عالی در 31 استان کشور واکاوی و با بهره گیری از سیستم اطلاعات جغرافیایی مدل فضایی تحلیل و به تصویر کشیده شد. نتایج تحقیق نشان داد که در بازه زمانی 89-1384 آموزش عالی کشور با رشد کمی بسیار خوبی مواجه بوده است، اما تحلیل پراکنش فضایی شاخصها در استانهای کشور روشن کرد که به دلیل اهداف کمی تعیین شده غیر واقع بینانه و نادیده گرفتن اصول برنامه ریزی منطقه ای در بیش از 60 درصد از استانهای کشور، شاخصهای مورد بررسی از توزیع متوازن برخوردار نبوده و بسیاری از شاخصهای تعیین شده در برنامه فقط در استانهای برخوردارکشور تحقق یافته یا به اهداف کمی برنامه تعیین شده نزدیک شده اند. بدین ترتیب، علی رغم تاکید سیاستگذاران مبنی بر عدم برنامه ریزی های تمرکزگرا و بخشی، توزیع نامناسب امکانات آموزش عالی در بین مناطق جغرافیایی کشور سبب شده است تا دستیابی به سیاستهای عدالت محور آموزشی با چالش های جدی مواجه باشد. از این رو، پیشنهاد می شود برنامه ریزان آموزش عالی بیش از پیش به برنامه ریزی های آمایشی و تحلیلهای فضایی به منظور شناسایی نابرابری ها و میزان عدم تعادلها در بین مناطق کشور توجه کنند.
    کلیدواژگان: تحلیل فضایی، توسعه پایدار، شاخصهای آموزش عالی، آمایش سرزمین، ضریب آنتروپی، سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS)
  • توران اسفندیاری، حمیدرضا آراسته صفحه 129
    برقراری ارتباط با دانش آموختگان به منظور بهره گیری از توانایی های بالقوه و حمایتهای وفادارانه آنها همواره مورد توجه سیاستگذاران و برنامه ریزان نظامهای آموزش عالی بوده است. دانشگاه آزاد اسلامی نیز با تاسیس کانونهای دانش آموختگان در این خصوص گامهایی برداشته است. در این پژوهش وضعیت موجود ارتباط دانشگاه و دانش آموختگان در دانشگاه آزاد اسلامی به شیوه کیفی مطالعه شده است. جامعه آماری تحقیق 865 نفر از دانشجویان دکترای تخصصی واحد علوم و تحقیقات تهران بودند که با روش نمونه گیری تصادفی و بر مبنای روش اشباع داده ها 65 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار جمع آوری اطلاعات مصاحبه نیمه ساختار یافته بود و اطلاعات به دست آمده از راه مصاحبه با روش تحلیل محتوا تلخیص، کدگذاری و دسته بندی شد. نتایج تحقیق نشان داد که دانشگاه آزاد اسلامی در خصوص برقراری ارتباط با دانش آموختگان وضعیت مناسبی ندارد و برقراری ارتباط و تمایل به مشارکت اغلب به صورت یکطرفه و از جانب دانش آموختگان بوده است. نقاط ضعف دانشگاه در برقراری ارتباط با دانش آموختگان در سه بعد محیطی، زمینه ای و کنشگران انسانی دسته بندی شده اند.
    کلیدواژگان: دانش آموختگان، دانشجویان دکتری، ارتباط با دانش آموختگان، دانشگاه، دانشگاه آزاد اسلامی
|
  • Maedeh Rahdari, Ahmad Reza Nasr, Mohammad Reza Nili, Behroz Tork Ladani Page 1
    The present study was conducted aiming to investigate professional skills and employment status of IT engineering graduates. This research was an applied study and administered through mixed exploratory method. Data were collected via interview and researcher-made questionnaire. The statistical population included all faculty members in departments of IT engineering, computers and IT engineering baccalaureate alumni in Isfahan University. The validity of interview questions and the reliability of interview texts were reviewed and confirmed by 4 experts. The reliability of the questionnaires was confirmed by 7 experts and its coefficient was calculated 0.82 through Cronbach alpha method. The findings from the interviews and questionnaires were analyzed through categorization, and One- sample t-test, One- way ANOVA and Multiple Regression, respectively. The results showed that the faculty members viewed the expected professional skills for IT students are the skill of integrating technical and practical knowledge in action, communicating two domains, high analysis and research power, and the skills in team working and group interactions. Moreover, the alumni evaluated the components under study lower than appropriate and there should be some reviews and reforms in this regard. There was no difference between the people's demographic factors and their views toward the components of professional skills and employment status; however, there was a significant difference in people's views concerning employment status. There was a significant difference regarding the components of tendency to continue education. In addition, professional skills and the tendency to continue education were effective in predicting employment status.
    Keywords: Professional skills, Alumni\ employment status, Tendency to continuing education, IT engineering, Evaluation.
  • Sharare Mohammadi, Alireza Heidarzadegan, Reza Balaghat Page 25
    The purpose of this descriptive – survey research was to evaluate modular programs in University of Applied Sciences and Technology based on a labor market needs assessment. The statistical population included all students (N=2540) in centers of Zahedan Applied Sciences and Technology University during 2011-12 academic year. Using categorical - random sampling method, 315 students were randomly selected. Data were collected by using a researcher made questionnaire and analyses were performed via inferential statistics. The results indicated that program's goals and implementation of educational programs were based on labor market needs assessment. Nonetheless, there has been no detailed assessment for the development and presentation of program's contents. The results also showed that studying in Applied Sciences and Technology centers have not initiated job promotion and skills advancement.
    Keywords: Assessment, Modular education, University of Applied Science Technology
  • Mohammad Ali Motaffakker Azad, Reza Ranjpour, Samira Salimi Shendi Page 43
    Assistant Professor Department of Economics, Faculty of Economics, Management and Business, Tabriz University MSc Student in Economics, Tabriz University, samirasalimi87@yahoo.com Study Type: Original | Subject: economy | Received: 2016/01/16 - Accepted: 2016/01/16 - Published: 2016/01/16 Abstract: (57 View) Education, as one of the concepts of human capital, transfers various capabilities to the labor force and increases productivity and efficiency of the work. The purpose of this study was to investigate the effect of educational inequalities on the total productivity of production factors in Iran. In this context, the Gini coefficient of education was calculated using the study by Thomas et al. (2001) as an indicator for defining the inequalities of education for 15 year old and older individuals. Then, using time series data over the period of 1970-2011 in Iran and ARDL econometric approach, the degree of educational inequality and its experiential relationship with total productivity of production factors have been tested. Based on the obtained results, there is a significant negative relationship between the educational Gini coefficient and total productivity of production factors in the short term and long term. In other words, decreasing of educational inequalities increases the overall productivity of production factors.
    Keywords: Educational inequality, Gini coefficient, Total factor productivity
  • Fariba Sohbatiha, Aref Riahi, Afshin Mousavi Chalak Page 63
    The present research intended to investigate the amount of scientific products of Iranian researchers with non-Iranian organizational affiliations to the best universities in developed and industrial countries throughout the world in Scopus database. The present study was a descriptive survey with a Scientometric approach. The study population consisted of Iranian faculty members of 103 best universities in G8 countries and Australia which were chosen according to ranking system of world universities. The data related to scientific products were extracted from Scopus database. Findings showed that 553 Iranian faculty members in different majors are active in the universities of developed and industrial countries and have published 14211 scientific articles in creditable journals. In this regard, a major portion of scientific production by Iranian faculty members had been published in the United States of America followed by Canada and Britain. In addition, founding showed that the subject of a significant portion of articles and scientific papers had been in the fields of engineering (3874), medicine (1623) and Biochemistry, Genetics and Biology (852). Brain drain from developing countries, particularly our country, to the developed and advanced countries has been started for many years and it is feared that it accelerated more and reach worrisome level. It seems necessary to consider this matter and make policies in this regard, and try to prevent the emigration of professionals and scientists and persuade Iranian faculty members in developed countries to return to our country.
    Keywords: Science production, Genius's migration, G8 countries, Developed countries, Faculty members, Scopus database
  • Hamid Javdani Page 81
    Divergence between scholarship and decision making or policy making, and their application in different social action, is one of the main topics in public policy which has stimulated a lot of debate. Furthermore, this divergence and the subsequent gap it creates between different communitie's actors have caused disconnection in the arena of human action and knowledge. Although this divergence and disconnection can be witness in the global society, nonetheless, the gaps in the developing countries are far deeper. Therefore, this study examines the condition of Iranian policy research in order to design models for creation and development of an institute, which have been referred to as the “missing layer of Iranian higher education’s decision making". Two methodologies were employed in this study. First, documentary and library methods in two domains of literature related to the public policy, particularly research policy and policy research status analysis in Iran, and case studies of experiences that are actually considered as a benchmarking type. By using focus groups, the theoretical research findings and recommended scenarios were validated through experts in two fields of cognitive public policy and higher education. Based on an analysis of current condition of policy research in Iran, and theoretical literature and world life experiences, two models for creation and starting a “National Institute for Policy Research" are presented, and their strengths and weaknesses are also discussed. In these models, on one hand, the interactive processes of the Institute with organizations for creation and promotion of knowledge, in both domestic and international arena, are emphasized; on the other hand, the interactive processes of the Institute with principal users of scholarship, as one of the main users of National Institute for Policy Research products, are stressed.
    Keywords: Public policy, Policy research, Higher education.
  • Sima Bouzari Page 105
    The purpose of this paper was spatial analysis of higher education development trend in some indictors during 2005-10 (Forth development Plan). Research methodology in this study was descriptive -analytic. By using entropy index and quarters, higher education indicator development trend in 31 provinces was surveyed and scenographyed by utilization of Geographic Information System (GIS). The findings showed that Iranian higher education has grown quantitatively very well during these years But, the analysis of indicator's spatial distribution in Iran's provinces indicated that because of unrealistic determined quantitative goals and ignoring principles of regional planning over 60 % of provinces dont possess balanced distribution and many of the determined indicators in the Plan were only accomplished in privileged provinces or have been close to determined goals. Thus, even though the policy makers emphasize on non-centralized and sectorial planning, the inappropriate distribution of higher education facilities in country's geographical regions, has caused the accomplishment of equity oriented educational policies with serious challenges. Hereupon, it is recommended that higher education planners increasingly pay attention to the spatial analysis and land planning in order to identify inequalities and imbalances.
    Keywords: Spatial analysis, Sustainable development, Indicators in higher education, Land use planning, the entropy factor, Geographic Information Systems (GIS).
  • Tooran Asfandiari, Hamidreza Arasteh Page 129
    Developing relations with alumni in order to exploit their potentials and faithful supports by them has been attractive to the policy makers and planners in higher education. Islamic Azad University has also taken steps in this direction by establishing Alumni Associations. In this research, current status of university- alumni relations in Islamic Azad University was investigated by utilizing qualitative method. Statistical population of the study was 865 doctoral students in Islamic Azad University, Science and Research Branch in Tehran, 65 of whom were selected by using random method and based on theoretical saturation method. Data collection tool was semi-structured interviews and information obtained through interviews were coded and categorized via content analysis. The results showed that the Islamic Azad University situation on this issue is poor and establishing relation and willingness to participate is often one-sided and from alumni. Weaknesses in cooperation with university graduates in three dimensions of environment, context, and human actors were classified.
    Keywords: Alumni, Doctoral students, Relationship, University, Islamic Azad University.