فهرست مطالب

  • پیاپی 7 (تابستان 1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/09/23
  • تعداد عناوین: 10
|
  • مصطفی دستورانی، عباسعلی ولی *، عادل سپهر، چوقی بایرام کمکی صفحات 1-8
    یکی از مهم ترین پیامدهای خشکسالی، کاهش منابع آب، کاهش تولیدات کشاورزی، تغییر در پوشش گیاهی و تسریع در بیابان زایی مناطق است.در ارزیابی بیابانزایی اثرات خشکسالی روی پوشش گیاهی از اهمیت بالایی برخوردار است. در این رابطه، استفاده از روش های سنجش از دور و داده های زمینی برای ارزیابی اثرات خشکسالی از کار آمد ترین روش های شناخته شده است. در این پژوهش، به منظور بررسی اثر خشکسالی روی پوشش گیاهی در استان خراسان رضوی، از داده های هواشناسی و سنجش از دور، برای برآورد شاخص بارش استانداردشده (SPI)، از آمار بارش 10 ایستگاه سینوپتیک استان طی سال های 2001، 2005، 2009، 2013 استفاده شد. همچنین براساس تصاویر گرفته شده از سنجنده TERRA/MODIS هشت روزه در ماه های (می، جون، جولای) شاخص نرمال شده اختلاف پوشش گیاهی محاسبه شده که از میانگین سه ماه به عنوان NDVI سالانه استفاده شده و بر این اساس، پوشش گیاهی استان به چهار گروه طبقه بندی و مساحت هرکدام از طبقات محاسبه شد. در نهایت دو شاخص SPI و NDVI با آزمون پیرسون مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج نشان داد که شاخص SPI در سال 2009 با مقدار 0/882 وضعیت مرطوب و بیشترین مساحت پوشش گیاهی متراکم را دارد، درحالی که سال 2005 دارای SPI 0/081- است و نیز پوشش گیاهی در طبقه معمولی حدود 7/1 درصد نسبت به سال 2009 افزایش یافته است. مقدار ضریب هبستگی دو متغیر در سطح خطای کمتر از یک درصد برابر با 0/90 که نشان دهنده هم تغییری زیاد دو متغیر است و مقدار ضریب تبیین و ضریب تعیین تعدیل شده نیز به ترتیب برابر با 0/81 و 0/78 می باشد که در معادله رگرسیونی حاکی از این است که متغیر مستقل شاخص SPI توانسته 0/78 از تغییرات میزان متغیر وابسته NDVI را برآورد سازد. بر این اساس، با توجه به معادله حاصل از رگرسیون خطی به ازای یک واحد تغییر در شاخص بارش استانداردشده، NDVI به میزان 0/024 تغییر می پذیرد.
    کلیدواژگان: خشکسالی، SPI، NDVI، سنجش از دور، خراسان ر ضوی
  • صغری عزیزی *، مسعود طبری کوچکسرایی، سید احسان ساداتی صفحات 9-20
    درخت پده (Populus euphratica olive) گونه ای است که در حاشیه رودخانه های مناطق خشک و نیمه خشک که طغیان های فصلی و غرقابی خاک موجبات پیشروی این درخت را فراهم می کند به صورت طبیعی رویش دارد. هدف از این تحقیق بررسی زنده مانی، مشخصه های رویشی و تخصیص بیوماس نهال های پده تحت تنش ترکیبی غرقابی- شوری در 5 سطح شاهد (بدون شوری-غرقاب)، غرقابی (4 سانتیمتر بالای سطح خاک) با غلظت شوری 0، 50، 100 و 150 میلی مولار NaCl در قالب طرح کاملا تصادفی به مدت 120 روز در محیط گلخانه بود. در پایان دوره آزمایش درصد زنده مانی نهال های غرقاب شده با غلظت 0 و 50 میلی مولار NaCl به ترتیب برابر با 100 و 88/88 و با غلظت های 100 و 150 میلی مولار 11/1 و صفر بود. غرقابی با سطوح مختلف شوری باعث کاهش زنده مانی، مشخصه های رویشی و بیوماس نهال های پده نسبت به شاهد شد. این کاهش در سطح غرقابی با غلظت 100 و 150 میلی مولار NaCl بیشتر از دیگر سطوح بود. همچنین میزان بیوماس کل و تعداد ریشه نابجا در غرقابی با غلظت 0 و 50 میلی مولار بیشتر از سطح غرقابی با غلظت 100 و 150 میلی مولار بود. با توجه به نتایج این تحقیق می توان گفت این گونه توانایی زنده ماندن و رشد در مناطق ساحلی، جلگه ای و حاشیه رودخانه های خشک و نیمه خشک کشور که با آب های شیرین و شور تا 50 میلی مولار NaCl غرقاب می شوند را داراست و می تواند برای احیای این مناطق مورد استفاده قرار گیرد. به منظور بررسی سازگاری کامل تر این گونه در محیط غرقابی- شوری ادامه پژوهش توسط سایر محققین در دوره های طولانی تر و نیز در شوری بین 50 و 100 میلی مولار پیشنهاد می شود.
    کلیدواژگان: تنش غرقابی، شوری، زنده مانی، بیوماس ریشه، ریشه نابجا، رویش قطری
  • Asghar Mosleh Arany *، Hamid Reza Azimzadeh صفحات 21-28
    Distribution and establishment of plants are affected by genetic characteristics and environmental conditions. Salsola imbricata distributed in arid and semiarid area of Iran. This study investigated some ecological characteristics of Salsola imbricata in Tabas area. Edaphic characteristics of the species habitat such as texture, Ec, gypsum, lime, Na+, organic matter were investigated. Climatic and biometric characteristics of the habitat, the effects of salinity stress on germination and Na and K content of the stem were measured. The results showed all of species need soils texture of loamy-sand with high amounts of gypsum and lime and pH of alkaline. Due to low humidity and organic matter of the soil, density and coverage of studied plant was low. Rainfall in all habitats was low, average temperature between summer and winter was high and annual aridity was between 10 to 12 months. The number of days in freezing-point in habitat was low. The highest and lowest germination percentage in control and in salinity of 22.8 g Nacl was equal to 65 and 22.5 percent respectively. Results also showed the amount of Na was more than K in aerial parts of the species.
    کلیدواژگان: Ecology، Salinity stress، Salsola، Halophyte
  • فریده ثقفی خادم *، معصومه شهابی، هادی درودی صفحات 29-42
    یکی از راه های اصولی که بشر را در حفظ و بهره برداری علمی از منابع و محیط زیست یاری می کند، مطالعات اکولوژیکی است. در این تحقیق، بوم شناسی فردی گونه Bromus kopetdaghensis از عناصر اصلی اکوسیستم های مرتعی استان خراسان رضوی، بررسی شد. برای این گونه، ویژگی های رویشگاهی شامل پستی بلندی، اقلیم و خاک مورد مطالعه قرار گرفت. گونه های همراه، چگونگی حضور گونه در پوشش گیاهی، سیستم ریشه و فنولوژی گیاه نیز بررسی شد. نتایج نشان داد که رویشگاه های این گونه در دامنه ارتفاعی بین 1300 تا 2600 متر واقع شده اند. گونه مورد مطالعه در شیب های 20 تا 75 درصد مشاهده گردید. میانگین بارندگی رویشگاه های آن از 325/8 در ایستگاه تبخیرسنجی شمخال تا 351/3 میلی متر در ایستگاه زشک ثبت شده است. همچنین متوسط دمای سالانه 8/6 درجه سانتی گراد است. محدوده اسیدیته بین 6/5 تا 7/8 متغیر بوده. خاک های رویشگاه ها لومی شنی، لومی و لومی سیلتی بوده است. میزان پروتئین خام در این گونه، در مرحله رشد رویشی 72 درصد بیشتر از مرحله رشد زایشی بوده است. مطالعه فنولوژی گونه نشان داد که رشد رویشی از اواخر اسفندماه شروع می شود و تا اواخر اردیبهشت ادامه دارد. پس از آن مرحله گلدهی از اواخر اردیبهشت آغاز شده و تا اواخر خرداد ماه به طول می انجامد. بذردهی و رسیدن بذر نیز تا اواسط تیرماه ادامه دارد. از اواسط تیر بذرها ریزش نموده و خواب گیاه شروع می شود. وزن هزار دانه بذرهای جمع آوری شده بین 7/88 تا 3/4 گرم است. درجه حرارت بهینه جوانه زنی 20 درجه سانتی گراد است و قوه نامیه آن تا 95% ثبت شده است. بذرهای این گیاه قادرند به خوبی قوه نامیه خود را حفظ نمایند و با مهیا گشتن شرایط مطلوب جوانه بزنند. بررسی فیتوماس این گونه نشان داد که نسبت ریشه به اندام هوایی گیاه بیشتر بوده است و این نسبت در سال های خشک افزایش می یابد. شناخت جامع و کامل از ویژگی های اکولوژیکی گیاهان اصلی مرتع یا بوم شناسی فردی آن ها جهت مدیریت صحیح مراتع و برنامه ریزی اصلاح، توسعه و بهره برداری ضروری خواهد بود.
    کلیدواژگان: بوم شناسی فردی، فنولوژی، نیازهای اکولوژیکی، Bromus kopetdaghensis، استان خراسان
  • محمد بهمنی، مسعود طبری کوچکسرایی، سید غلامعلی جلالی، داود کرتولی نژاد * صفحات 43-52
    از جمله مهم ترین تنش های محیطی که گیاهان مناطقی کم باران نظیر بخش های جنوبی و مرکزی ایران با آن مواجه اند، تنش های کم آبی و نبود آب کافی در طی مراحل رویش محسوب می شود. گیاه استبرق یکی از گونه های ارزشمند با موارد استفاده صنعتی (تولید الیاف با کیفیت) و دارویی فراوان است که مقاومت نسبتا خوبی به شرایط خشک جنوب کشور دارد. تحقیق حاضر با هدف بررسی اثر تنش آبی بر صفات ریختی و فیزیولوژیکی نهال های استبرق (Calotropis procera Ait) در شرایط گلخانه انجام شد. این آزمایش در شش سطح تنش آبی (دوره های آبیاری 3، 6، 9، 12، 15 و 18 روزه) در قالب طرح کاملا تصادفی در مدت شش ماه صورت گرفت. میزان زنده مانی در دوره های آبیاری سه، شش و نه روز برابر با 100% و در 12 روز 75% بود، اما در تنش های آبی 15 و 18 روز، هیچ نهالی زنده نماند. بزرگ ترین میزان طول ریشه، نسبت ریشه به ساقه، سطح ریشه، حجم ریشه و تراکم طول ریشه در تنش آبیاری دوره ای نه روز مشاهده شد. پتانسیل آبی با افزایش تنش آبی افزایش یافت. بیشترین مقادیر فتوسنتز، هدایت روزنه ای، تعرق و دمای سطح برگ، وزن تر و خشک ساقه و ریشه، ارتفاع نهال، قطر یقه و تعداد برگ به سطح آبیاری سه روز تعلق داشت. به طور کلی، یافته های این تحقیق آشکار ساخت که در شرایط مورد مطالعه، نهال های استبرق از نظر ویژگی های ریختی و فیزیولوژیکی پاسخ نسبتا خوبی به دور آبیاری سه تا نه روز نشان داده است. این در حالی است که به دلیل شرایط خوب نهال ها و زنده مانی 100 درصدی آن ها در دوره آبیاری 9 روزه، می توان جهت استفاده این گونه در جنگل کاری ها و فضای سبز، دوره آبیاری 9 روز را پیشنهاد نمود که به لحاظ اقتصادی و مدیریتی نسبت به دوره 3 روزه اهمیت بیشتری دارد.
    کلیدواژگان: استبرق، دوره آبیاری، زنده مانی نهال، فتوسنتز، هدایت روزنه ای
  • ناصر باغستانی میبدی *، محمد تقی زارع، علی احسانی صفحات 53-64
    جهت تشخیص آمادگی مرتع برای ورود دام و زمان خروج آن از مرتع، جمع آوری داده هایی از قبیل آگاهی از خصوصیات پوشش گیاهی، رفتار چرایی دام چراکننده روی گیاهان، میزان رطوبت خاک و دمای محیط لازم است. به همین انگیزه در این پژوهش برررسی مراحل فنولوژیکی گیاهان مهم، جمع آوری داده های دما و بارندگی عرصه درهر ماه، برآورد رطوبت خاک در مراتع ندوشن یزد به عنوان الگویی از مراتع استپی استان یزد در دوره 4 ساله (1386-1389) مورد مطالعه قرار گرفته است. اطلاعات مربوط به مراحل فنولوژی گیاهان شاخص عرصه در مقاطع زمانی 15 روزه در مرحله رویشی و 7 روزه در مرحله زایشی اندازه گیری شد. رطوبت خاک به صورت ظاهری ارزیابی گردید. جهت دستیابی به زمان مناسب ورود و خروج دام، دیگر داده های مورد نیاز که حاصل تجارب گذسته از پژوهش های مرتبط با موضوع در مراتع استپی استان یزد بوده نیز مرور و مورد استفاده قرار گرفته است. زمان ورود و خروج دام پیشنهادی در این سایت تحقیقاتی و مناطق مشابه آن در کشور حاصل نتایج این پژوهش وجمع بندی منابع مرور شده در دسترس مرتبط با موضوع بوده است. بر اساس نتایج حاصله، آغاز فصل چرا در ترسالی ها مقارن با دهه اول فروردین ماه و در خشکسالی ها که گیاهان یکساله در عرصه حضور ندارند، زمان ورود دام در اواخر اردبیهشت ماه پیشنهاد می گردد. مصادف با زمان بروز بارندگی پاییزه و با کاهش دمای محیط حداکثر تا پایان آبان ماه خروج دام از مرتع الزامی است.
    کلیدواژگان: واژه های کلیدی: آمادگی مرتع، استپ، حد بهره برداری مجاز، خوشخوراکی، زمان ورود و خروج دام، فنولوژی، یزد
  • فاطمه پناهی *، محمدحسن عصاره، محمد جعفری، حسین ارزانی، علی طویلی، علیرضا گیور، مجید قربانی، جواد عطارها، زینب جهان دیده صفحات 65-74
    یکی از فرایندهای مهم و تعیین کننده در تخریب اراضی و بیابان زایی، شور شدن خاک است. در این تحقیق، تحمل پذیری گونه Salsola tomentosa نسبت به تنش شوری در مرحله رشد در شرایط آزمایشگاه موردبررسی قرار گرفت تا بهتر بتوان نسبت به انتخاب و معرفی گونه مناسب در اراضی شور اقدام نمود. به منظور اعمال تیمارهای شوری، نمک NaCl در شش سطح شوری (0، 100، 200، 300، 400، 500 میلی مولار) با سه تکرار مورد استفاده قرار گرفتند. وزن تر و خشک، محتوای نسبی آب، پتانسیل آب برگ، محتوای پرولین، قندهای محلول و محتوای کلروفیل اندازه گیری شدند. آنالیز آماری داده ها با نرم افزار SPSS 16 و به روش چند دامنه ای دانکن انجام پذیرفت. براساس نتایج به دست آمده، با افزایش سطح شوری تا 200 میلی مولار، وزن تر و خشک اندام ها، افزایش و با افزایش شوری بیش از این مقدار کاهش یافت. همچنین با افزایش شوری تا 500 میلی مولار محتوای کلروفیل و پتانسیل آب برگ به طور معنی داری کاهش و محتوای نسبی آب برگ، پرولین و قندهای محلول با به طور معنی داری افزایش یافتند. در نهایت، باید اشاره کرد که طبیعت غیرقابل پیش بینی است و مشاهده روندهای غیرمنتظره تحت شرایط خاص غیرممکن نیست.
    کلیدواژگان: پرولین، شوری خاک، قندهای محلول، محتوای کلروفیل، محتوای نسبی آب، Salsola tomentosa
  • فاطمه هوشمند *، علی اکبر کریمیان، محمدرضا علمی، حمیدرضا عظیم زاده صفحات 75-86
    با توجه به ارزش حفاظتی پارک ملی بمو، کاربری هایی در داخل و محدوده اطراف پارک وجود دارند که دارای اثرات و پیامد های مستقیم و غیرمستقیم بر پارک است. ضرورت دارد تا با بررسی تغییرات این کاربری ها، برنامه مدیریتی مناسب بر منطقه ارائه شود. به منظور بررسی تغییرات کمی و کیفی رخ داده در اکوسیستم پارک ملی بمو و حفاظت و مدیریت محیط زیستی این منطقه، تصاویر ماهواره ای Landsat مربوط به سه دوره زمانی 1366، 1388 و 1390 تهیه و مورد استفاده قرار گرفت. در همین راستا، بعد از اعمال تصحیحات هندسی و مکانی و اجرای بارزسازی تصاویر، با بهره گیری از روش طبقه بندی نظارت نشده و روش طبقه بندی نظارت شده، الگوریتم حداکثر احتمال همانندی تغییرات کاربری ها مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت. درستی نقشه های تولیدی با آزمون صحت کلی و آماره کاپا محاسبه شد. تغییرات پوشش گیاهی با شاخص پوشش گیاهی (NDVI) مورد بررسی قرار گرفت. با توجه به درصد پوشش گیاهی، نقشه های ایجادشده در سه کلاس درجه سرسبزی ضعیف، متوسط و خوب طبقه بندی شد. نتایج نشان داد که کاربری های انسان ساخت طی بازه زمانی 1987 تا 2011 رشد چشمگیری داشته است. همچنین نتایج نشان داد پوشش طبیعی منطقه افزایش و اراضی بایر منطقه کاهش یافته است.
    کلیدواژگان: کاربری های انسان ساخت، تغییر کاربری، تنوع زیستی، تصاویر ماهواره ای، سنجش از دور، پارک ملی بمو
  • محمدتقی کاشکی *، امرعلی شاهمرادی، طیبه نامدوست صفحات 87-98
    اکوسیستم های مرتعی در مناطق خشک و نیمه خشک بشدت تحت تاثیر عوامل اقلیمی و نوع مدیریت بهره برداری از آنها قرار دارند. پویایی پوشش گیاهی مرتع در برگیرنده کلیه فرآیندهای تغییر در اکوسیستم مرتعی است. این تغییرات معمولا در ترکیب و ساختار پوشش گیاهی در طول زمان رخ می دهد. از آنجا که شناخت پویایی مرتع می تواند به انتخاب روش های مدیریتی متناسب و صحیح آن کمک نماید، روند تغییرات پوشش گیاهی در اکوسیستم بیابانی منطقه جاجرم به روشی جدید متکی برعوامل اقلیمی و پایش رطوبت خاک در یک بازه زمانی 4 ساله (91-88) مورد بررسی قرار گرفت. در این تحقیق با استقرار تعداد سه ترانسکت ثابت و پلات گذاری به روش تصادفی سیستماتیک به تعداد ده عدد در هر ترانسکت، عملیات پایش و اندازه گیری پوشش گیاهی و رطوبت خاک در سطح 120 پلات در کل دوره بررسی دنبال شد. نتایج نشان داد که در سایت مورد مطالعه گونه های بوته ای با قابلیت زادآوری بالا نظیر Artemisia sieberi و Salsola orientalis به همراه گونه های یکساله کم زی روند تغییرات پوشش گیاهی راتعیین می نمایند و این در حالی است که تغییرات کربن آلی خاک روندی کند و بطئی داشته و متقابلا رطوبت خاک متناسب با تغییرات بارندگی، فاکتوری تغییرپذیر نشان داده است و پوشش خاک با توجه به ثبات نسبی پوشش سنگ و سنگریزه و لاشبرگ، تابع تغییرات پوشش تاجی کل بوده است. بنابراین لازمه مدیریت علمی مراتع مناطق خشک و بیابانی، پایش مداوم پوشش گیاهی متناسب با تغییرات رطوبت خاک، مقدار و پراکندگی بارش، خصوصیات فیزیولوژیک گونه های غالب و مدیریت بهره برداری حاکم با ملحوظ داشتن زمان اندازه گیری متغیرهای گیاهی و خاک است.
    کلیدواژگان: پایش، اکوسیستم های مرتعی، گیاهان بوته ای، رطوبت خاک، آمبروترمیک، منطقه جاجرم
  • صدیقه کیانی سلمی *، مینو نظیفی صفحات 99-109
    پیش بینی میزان مصرف آب کمک موثری به مدیران و بهره برداران سیستم های آب زیرزمینی است تا بتوانند نسبت به مدیریت صحیح مصرف اقدام کنند. هدف از انجام این پژوهش، پیش بینی میزان برداشت از آب های زیرزمینی شرق جلگه اصفهان با استفاده از شبکه های عصبی مصنوعی (Artificial Neural Networks) به عنوان ابزاری توانمند در مدل سازی فرایندهای غیرخطی و نامعین است. داده های استفاده شده در این مطالعه برای تحلیل وضعیت منابع آب زیرزمینی و پیش بینی وضعیت آینده، برداشت از آن با استفاده از روش شبکه عصبی، میزان تخلیه هریک از چاه های موجود در روستاهای منطقه مورد مطالعه به تفکیک سال های مختلف در فاصله زمانی 1382 تا 1390 و به تعداد 16222 حلقه چاه است. نتایج به دست آمده از مدل با 7 لایه ورودی و خطای کمتر از 0/001 در نمونه یادگیری و 0/02 در نمونه آزمون، موید آن است که تا سال 1394 میزان برداشت از آب های زیرزمینی منطقه مورد مطالعه به میزان 519 میلیون متر مکعب افزایش خواهد یافت. این مسئله با توجه به ناپایداری وضعیت منابع آب سطحی در منطقه لزوم طراحی برنامه ریزی مدیریت بحران را دوچندان می کند.
    کلیدواژگان: آب های زیرزمینی، پیش بینی، شبکه عصبی مصنوعی، شرق جلگه اصفهان
|
  • Mostafa Dastorani, Vali Abbasali *, Adel Sepehr, Choghi Bairam Komaki Pages 1-8
    One of the consequences of drought, decline water resources, reduced agricultural production, changes in vegetation and accelerate the desertification areas in the assessment of the effects of drought on vegetation is of paramount importance. In this regard, the use of remote sensing and ground data to assess the effects of drought is the most efficient known methods.In this study, The effect of drought on vegetation in Khorasan Razavi province, the meteorological data and remote sensing is used. Precipitation data from 10 synoptic stations in order to estimate the SPI, 2001, 2005, 2009, and 2013 is used. Based on images taken from satellite TERRA / MODIS 8 days monthly (May, June, July) the normalized difference vegetation index (NDVI) was calculated as the average of the three month average NDVI was used as the basis Vegetation was classified into 4 groups of the province and the area was calculated for each of the classes. Finally, two index SPI and NDVI were compared using Pearson. The results showed that the SPI in 2009 with the wet conditions and the most significant area of ​​vegetation 0.888 Assets status wet good while 2005 has SPI 0.081 but cover about 7.1 percent of the middle class in 2009 has increased. The correlation coefficient of the two variables at a significance level of 0.000, which is equal to 90/0 represents the two variables are changed a lot. The coefficient of determination is modified by 0.78. This suggests that the independent variable in the regression equation SPI index managed, 0.78 NDVI to estimate the changes in the dependent variable. As well as the linear regression equation for a unit change in the standardized precipitation index, drought index to the changes made 0.024.
    Keywords: drought, SPI, NDVI, remote sensing, Khorasan Razavi
  • Soghra Azizi *, Masoud Tabari Kochak Saraei, Seyed Ehsan Sadati Pages 9-20
    Populus euphratica tree is a species naturally growing in riparian zones of rivers in arid and semiarid region where seasonal flooding and soil waterloging provides the conditions for this species. The aim of current study was to assess survival, growth characteristics and biomass allocation of Populus euphratica seedlings exposed to combined flooding- salinity stress at four levels including control (no flooding- salinity stress), flooding (4 cm above soil surface) with salinity concentrations 0, 50, 100, and 150 Mm NaCl in a completely randomized design for 120 days at greenhouse conditions. At the end of experiment period, survival percentage of flooded seedlings with 0, and 50, 100, 150 Mm NaCl was 100, 88.8, 11.1, and 0 percent, respectively. Flooding with different levels of salinity led to decreased survival, growth characteristics, and biomass of Populus euphratica seedlings compared to control treatment. This decrease was higher at flooding levels of 100 and 150 Mm NaCl than other levels. Also, total biomass and number of adventitious roots at levels of 0 and 50 Mm NaCl were higher than 100 and 150 Mm NaCl. Based on the results it could be suggested that this species can survive and grow and or restore coastal and plain areas, riparian zones in arid and semiarid regions where flooded with fresh and saline water of 50 Mm NaCl concentration. Thus, this species can be used to restore these areas.
    Keywords: flooding, salinity stress, survival, root biomass, adventitious root, growth diameter
  • اصغر مصلح آرانی *, حمید رضا عظیم زاده Pages 21-28
    گونه های جنس سالسولا در ایران گسترش وسیعی در اقالیم خشک و نیمه خشک دارند. جهت بررسی امکان احیای اراضی شور با گونه Salsola imbricata این تحقیق برخی از خصوصیات اکولوژیکی این گونه را در منطقه طبس مورد ارزیابی قرار می دهد. نمونه برداری از لایه های خاک مطابق روش استاندارد انجام و خصوصیاتی نظیر بافت، شوری، اسیدیته، آهک، گچ، نسبت جذب سدیم و ماده آلی اندازه گیری شد. شرایط اقلیمی، بیومتری گونه، اثر تنش شوری بر جوانه زنی و میزان سدیم و پتاسیم اندام های هوایی نیز اندازه گیری شد. نتایج نشان داد گونه مورد بررسی طالب خاک های سبک نظیر لومی- شنی دارای گچ و آهک نسبتا زیاد، pH کمی قلیایی تا قلیایی متوسط (7/8 تا 8) می باشد. وجود درصد تاج پوشش بسیار کم حاکی از شرایط رطوبتی ضعیف و کمبود شدید مواد آلی در خاک است. اقلیم حاکم بر رویشگاه گونه دارای بارندگی بسیار کم 84/9 mm، اختلاف دمایی زیاد در فصول تابستان و زمستان و فصل خشک بسیار طولانی (12-10 ماه) است. درباره خصوصیات اقلیمی تعداد روزهای یخبندان در رویشگاه و شرایط تنش سرما کمتر مشهود می باشد. بیشترین و کمترین درصد جوانه زنی به ترتیب در تیمار شاهد و 22/8 گرم در لیتر به میزان 65 و 22/5 درصد اندازه گیری شد. مقایسه میزان سدیم و پتاسیم در اندام هوایی دو گونه سالسولا نشان داد که میزان سدیم به طور معنی داری بیشتر از پتاسیم بود. نتایح این تحقیق نشان داد که این گونه شور پسند بوده و بنابراین برای اصلاح خاک های با شوری 7 دسی زیمنس بر متر و قلیائیت 18(meq/lit) پیشنهاد می شود.
    Keywords: اکولوژی, تنش شوری, سالسولا, هالوفیت
  • Farideh Saghafi Khadem *, Masoumeh Shahabi, Hadi Daroudi Pages 29-42
    Ecological studies are principal methods for scientific maintenance and utilization of natural resources and environment. In this research the study of range plant species autecology has been performed in Khorasan Razavi province. Ecological factor such as topography, soil characteristic and climate were studied. Associated species, the presence of species in vegetation, root system and phenology were studied. The results showed that B. kopetdaghensis was distributed in 1300-2600 m range of altitude and 20-75% of slope. The average of precipitation varies from 325.8 mm in Shamkhal station to 351.3 mm in Zoshk station and the average of annual temperature was about 8.6 ˚C. Soil analysis showed that Bromus kopetdaghensis appears in sandy-loam, loamy and silty-loam soil with pH of 6.5-7.8. The amount of crude protein at vegetative stage was 72% more than reproductive stage. Phonological studies showed that vegetative growth was started from late March and continued until May. Flowering stage was beginning from Late May until June. Seedling and seed ripening was continued until the mid-July. Seed weight varied between 7.8-3.4 gr and optimum temperature for germination was 20 ˚C and germination power reach to 95%. Seeds could preserve their germination vigor and they can germinate under suitable condition. The studies of phytomass showed that root to shoot ratio was higher and it would increase in arid years. General and absolute recognition of ecological characteristic for main range lands species or autecology in order to accurate range lands management, planning improvement and utilization would be necessary.
    Keywords: autecology, phenology, ecological demand, Bromus kopetdaghensis, Khorasan Razavi province
  • Mohammad Bahmani, Masoud Tabari «II?CO? ?O?OE?, Seyed Gholamali Jalali, Davoud Kartoolinejad * Pages 43-52
    Drought and low water stress is the most important environmental stress which plant are exposed to in low precipitation regions such as southern and central parts of Iran. Milkweed is one of valuable plant species with numerous industrial (producing high quality fibers) and medicinal benefits which has relatively resistance to drought conditions of southern Iran. The present study aimed to investigate the effect of water stress on morpho-physiological characteristics of Calotropis procera seedlings on the greenhouse conditions. This experiment was carried out at six levels of water stress (irrigation periods of 3, 6, 9, 12, 15 and 18 days) in a completely randomized design during 6 months. The survival rate of seedling was 100% for the irrigation periods of 3, 6, 9 days and 75% for 12 days; But at 15 and 18 days irrigation periods any seedling did not survive. The greatest amount of root length, root/shoot ratio, root surface, root volume and root length density were observed at 9-day water stress. Water potential increased with increasing water stress. The maximum amount of photosynthesis, stomatal conductance, transpiration and leaf temperature, dry weight of shoots and roots, seedlings height, collar diameter and the number of leaves belonged to 3-day irrigation. Overall, the findings of this study revealed that Calotropis procera seedling had suitable condition of morpho-physiological characteristics in respond to tree- to nine-day irrigation periods. However, due to the good conditions of the seedlings and 100% of seedling survival in 9-day irrigation period, it can be proposed as afforestation and rural green spaces, instead of the 3-day irrigation period because of the economic and management reasons.
    Keywords: Calotropis procera, Irrigation period, Seedling survival, Photosynthesis, Stomatal flux
  • Naser Baghestani Maybodi *, Mohammad Taghi Zare, Ali Ehsani Pages 53-64
    To determine readiness of range for entry and exit livestock, achieving information such as vegetation characteristics, grazing behavior, soil moisture content and Environment temperature, is necessary. Therefore, in this study, the major plants phenological stages, Monthly temperature and precipitation data and Estimating soil moisture were investigated in the 4-year period (1386-1389). The study was conducted in Yazd Nodoushan pastures, as a model of steppe rangelands of Yazd Province. Plants phenology data were measured in the vegetative and reproductive stages at intervals of 15 and 7 days, respectively. Soil moisture was evaluated as apparent. In this study, the results of relevant studies in the steppe rangelands of Yazd province were used to obtain optimal time of livestock entry and exit. Proper time for livestock entry and exit in this research sites and similar areas in the country has been obtained from Results of this study and Review summarizes available resources associated with the topic. Based on these results, in wet years it is recommended to start grazing season in early April. The droughts that annual plants are not present, inter time of animals Recommended in late May. Coincided with the onset autumn rainfall and reduction temperatures, exit of livestock from pasture is necessary up to a maximum the mid- November.
    Keywords: Range readiness, Time of livestock entrance, exit, phenology, palatability, Allowable use, ?steppe, ?Yazd
  • Fatemeh Panahi *, Mohammad Hasan Asareh, Mohammad Jafari, Hosein Arzani, Ali Tavili, Alireza Givar, Majid Ghorbani, Javad Attarha, Zeinab Jahandideh Pages 65-74
    Soil salinity is one of the important and determinant factors in land degradation and desertification. This study was undertaken to investigate salt tolerance in Salsola tomentosa under greenhouse conditions to choose a suitable species for saline conditions. The treatment solutions for salinity tests were different concentrations of NaCl (0, 100, 200, 300, 400, and 500 mM) with three replicates. Fresh and dry weights, relative water content, leaf water potential, proline, soluble sugar and chlorophyll contents were measured. Data analysis was performed by SPSS software and Statistical analysis was done using Duncan for mean comparison. According to the results, fresh and dry weight of organs, chlorophyll content and leaf water potential were decreased with increasing salinity level. However, leaf relative water content, proline and total soluble sugars were increased with increasing salinity levels. Finally, we have to mention that nature is unpredictable and it is not impossible to observe unexpected trends in specific conditions.
    Keywords: Chlorophyll Content, Proline, Soil Salinity, Salsola tomentosa, Soluble Sugar, Relative Water Content
  • Fatemeh Hushmand *, Ali Akbar Karimiyan, Mohammad Reza Elmi, Hamid Reza Azimzadeh Pages 75-86
    According to the National Park Bamoo protection, land use in and around the park area that have direct and indirect effects and impacts on the park. It is necessary to examine changes in the use and management plan appropriate to the region. To evaluate the quantitative and qualitative changes occurred in the national park Bamoo ecosystem and environmental conservation and management of this area, Landsat satellite images of the three time periods 1366, 1388 and 1390 were prepared and used. In this regard, after the geometric correction and implementation of spatial enhancement of images, taking advantage of unsupervised classification and supervised classification method, maximum likelihood algorithm uses changes were studied and compared. Accuracy of maps produced using overall accuracy and kappa values ​​were calculated. Changes in vegetation cover vegetation index (NDVI) were analyzed. The percentage of vegetation cover, vegetation maps created in three classes, the poor, average and good were classified. The results showed that human uses during the period 1987 to 2011 has grown substantially. The results showed normal coverage area increased and decreased land area is arid.
    Keywords: Human applications, Land use, Land cover, Biodiversity, Remote sensing, satellite images, Bamu national park
  • Mohamad Taghi Kashki *, Amrali Shahmoradi, Taybeh Namdost Pages 87-98
    Rangeland ecosystems in arid and semiarid regions strongly were influenced by climatic factors and their kind of exploitation of management. These changes usually occur in combination and structure of vegetation over time. Because understanding the dynamics of pasture can choose the appropriate management practices and proper help, The changes of vegetation in desert ecosystem of Jajarm area, based on new method relies Factors of climate and soil moisture monitoring over a period of 4 years (2009-2012) were studied. In this study, with the establishment of three permanent transets and plotting to systematic-randomic method for ten plot per transect, vegetation and soil moisture monitoring and measurement operations at the 120 plots in the review period was followed. The results showed that the study area, plant species with high regeneration ability such as Artemisia sieberi and Salsola orientalis with ephemerals (annual species) of vegetation determine the trend of change and the changes of soil organic carbon is slow and gradual, the soil moisture reciprocally proportional to rainfall changes, has shown that the variability factor. Given the relative stability stone and gravel soil cover and litter, total vegatation cover is subject to change. So, necessary for the scientific management of rangelands in arid and desert regions is continuous monitoring of vegetationin accordance with the soil moisture changes, the amount and distribution of rainfall, physiological characteristics of the dominant species and management by focusing on the mesurement of variables that govern the operation of plant and soil.
    Keywords: Monitoring, rangelands ecosystem, shrub plants, soil moisture, Embrothermic, Jajarm region
  • Sedigheh Kiani Salmi *, Mino Nazifei Pages 99-109
    Predicting the amount of water consumed would help the managers in exploitation of underground water systems so that they could manage consumption effectively. This issue, especially in Iran with repeatedly drought and limited water sources is significantly more important. In the present research, by using, artificial neural networks as a powerful tool in non-linear and indefinite processes have been used in order to predict the amount of water.The data used in this study to analyze the status of groundwater resources and predict the future course of using the neural network,are the discharge of any of the existing wells in the villages of the region according to different years In the period 2003 to 2011, the number of 16222 wells. exploited from underground resources located in the eastern part of Isfahan plain. The results indicate that the water volume exploited from underground resources will reach up to 519 Million cubic meters until 2015. Considering the instability of surface resources in the region, this issue adds more and more on the necessity of the crisis management planning.
    Keywords: Groundwater, prediction, artificial neural network, eastern part of Isfahan plain