فهرست مطالب

ناتوانی های یادگیری - سال پنجم شماره 2 (پیاپی 17، زمستان 1394)
  • سال پنجم شماره 2 (پیاپی 17، زمستان 1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/12/10
  • تعداد عناوین: 7
|
  • سعید آریاپوران صفحات 7-26
    هدف این پژوهش بررسی مقایسه ی ابراز هیجان، سواد هیجانی و خودکارآمدی اجتماعی در کودکان با و بدون ناتوانی های یادگیری بود. به همین منظور، 66 نفر کودک دارای ناتوانی یادگیری با روش نمونه گیری در دسترس و 66 نفر بدون ناتوانی یادگیری با روش تصادفی، در پژوهش شرکت نمودند. کودکان هر دو گروه از نظر جنس، پایه ی تحصیلی و محل سکونت با هم همتا شدند. روش پژوهش، علی-مقایسه ای بود. داده ها با استفاده از مقیاس ابراز هیجان های کودکان، ابزار ارزیابی سواد هیجانی کودکان و زیرمقیاس خودکارآمدی اجتماعی از پرسشنامه ی خودکارآمدی کودکان جمع آوری شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از تحلیل واریانس چندمتغیری (مانوا) استفاده شد. نتایج نشان داد که میانگین آگاهی ضعیف هیجانی و بیمیلی در ابراز هیجان در کودکان دارای ناتوانی یادگیری و میانگین سواد هیجانی (خودآگاهی و مهارت های اجتماعی) و خودکارآمدی اجتماعی در کودکان بدون ناتوانی یادگیری، بیشتر بوده است (01/0=p). براساس نتایج، پیشنهاد می شود که جهت بهبود ابراز هیجان، سواد هیجانی و خودکارآمدی اجتماعی در کودکان دارای ناتوانایی های یادگیری، به راهبردهای روان شناختی توجه شود.
    کلیدواژگان: ابراز هیجان، سواد هیجانی، خودکارآمدی اجتماعی، ناتوانی یادگیری
  • علیرضا پیرخایفی، باقرحسنوند، یوسف اعظمی، صبا حسنوندی صفحات 27-42
    پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش سازماندهی فضایی- زمانی و آگاهی واجی بر سطح خواندن و نوشتن دانش آموزان مبتلا به اختلال های یادگیری کلاس اول دبستان شهرستان کرج بود. جامعه ی آماری این پژوهش کلیه ی دانش آموزان مبتلا به اختلال یادگیری شهر کرج در سال تحصیلی 92-91 بود. پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی بود و به لحاظ روش، شبه آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون دو گروهی بود. با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی تعداد 30 دانش آموز دختر و پسر از پایه ی اول تحصیلی دبستان انتخاب و در دو گروه آزمایش وکنترل (15 نفر در هر گروه) به عنوان نمونه ی پژوهش حاضر، به صورت مساوی گمارش شدند. ابزار پژوهش حاضر، آزمون تشخیص نارساخوانی شیرازی و نیلی پور بود. به مظور تحلیل داده ها، از روش آماری کوواریانس چند متغیری استفاده شد. تحلیل داده ها نشان داد آموزش سازماندهی فضایی- زمانی و آگاهی واجی بر سطح خواندن و نوشتن دانش آموزان مبتلا به اختلال های یادگیری مقطع اول دبستان، موثر بود و هم چنین این تاثیر در دختران بیشتر از پسران بود. بنابراین می توان گفت برنامه ی آموزش خواندن با کیفیت بالا و هدفمند با ایجاد فرصت های یکسان و مناسب برای یادگیرندگانی که در سطوح مختلف یادگیری قرار دارند، زمینه را برای پیشرفت آنها فراهم می سازد.
    کلیدواژگان: سازماندهی فضایی، زمانی، آگاهی واجی، خواندن و نوشتن، اختلال یادگیری
  • مونا دلاوریان، غلامعلی افروز، فرزاد توحیدخواه، سیدکاظم رسول زاده طباطبایی، علی اکبر ارجمندنیا صفحات 43-53
    دیسلکسیا شناخته شده ترین اختلال یادگیری خاص با منشا عصب زیست شناختی است. این اختلال، مشکل در یادگیری خواندن به رغم هوش بهنجار و محیط آموزشی مناسب می باشد. هدف پژوهش حاضر مقایسه ی حافظه ی فعال دیداری و شنیداری کودکان مستعد دیسلکسیا با کودکان بهنجار توسط برنامه کامپیوتری عصبی-شناختی محقق ساخته، جهت ارتقای کیفیت مداخله ی آموزشی و توانبخشی، می باشد. نمونه گیری به روش تصادفی چند مرحله ای خوشه ایاز کودکان پیش دبستانی در استان تهران، تا پیش از آموزش رسمی خواندن صورت گرفت. داده های حافظه ی فعال تمامی کودکان به واسطه ی برنامه ی عصبی-شناختی مذکور، با روایی و اعتبار بالا، کسب و ذخیره شد. پس از دو سال (در اواخر دوم دبستان)، که تشخیص هر کودک مشخص شد، مقایسه ی نمره های حافظه ی فعال مربوط به مقطع پیش دبستانی صورت گرفت. میانگین نمره ی دو گروه، در حافظه ی فعال دیداری و شنیداری، توسط آزمون خی دو (X2) مورد بررسی قرار گرفت و تفاوت معنادار بود (05/0P<).
    کلیدواژگان: حافظه ی فعال دیداری، حافظه ی فعال شنیداری، کودک مستعد اختلال، اختلال خواندن (دیسلکسیا)، برنامه ی عصبی، شناختی رایانه محور
  • اسماعیل سلیمانی صفحات 54-73
    هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی خودنظارتی توجه بر عملکرد دانش آموزان دارای اختلال یادگیری خاص، در مقیاس عملکرد پیوسته(CPT) بود. برای وصول به این هدف، از بین جامعه ی آماری که شامل کلیه دانش آموزان مبتلا به اختلال یادگیری مدرسه اختلالات یادگیری ویژه ی شهرستان بیله سوار در سال تحصیلی 94-1393 می باشد. 32 دانش آموز پایه چهارم، پنجم و ششم ابتدایی مبتلا به اختلال یادگیری خاص به صورت نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده در پژوهش حاضر شامل پرسشنامه ی محقق ساخته، آزمون هوشی ریون و آزمون عملکرد پیوسته(CPT) بودند. ضمن آنکه روش تحقیق پژوهش حاضر یک مطالعه ی آزمایشی با کارآزمایی بالینی است که با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل انجام شد، داده های گردآوری شده با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیری(MANCOVA) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که بین دو گروه دانش آموزان دارای اختلال یادگیری خاص و گروه کنترل در مولفه های مقیاس عملکرد پیوسته تفاوت معنی داری وجود دارد؛ به این معنی که مولفه های مقیاس عملکرد پیوسته در گروه آزمایش بعد از آموزش خودنظارتی توجه، بهبود یافته است. بنابر یافته های این مطالعه می توان نتیجه گیری نمود آموزش خودنظارتی توجه، سبب افزایش نگهداری توجه دانش آموزان دارای اختلال یادگیری می شود و می توان از آن به عنوان یک روش مداخله ای موثر سود جست.
    کلیدواژگان: خودنظارتی توجه، مقیاس عملکرد پیوسته(CPT)، اختلال یادگیری
  • مسلم عباسی صفحات 74-91
    هدف این پژوهش مقایسه ی بهزیستی اجتماعی و اضطراب اجتماعی در دانش آموزان با و بدون ناتوانی یادگیری خاص بود. این پژوهش یک مطالعه از نوع علی- مقایسه ای بود. جامعه ی آماری پژوهش شامل کلیه ی دانش آموزان مبتلا به اختلال یادگیری مراجعه کننده به مراکز آموزشی و بالینی شهر کرج در سال تحصیلی94-1393 و دانش آموزان عادی(فاقد اختلال یادگیری) همان شهر بودند که از بین آنها 60 نفر (30 نفر مبتلا به ناتوانی و 30 نفر بدون ناتوانی) با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از مقیاس های اضطراب اجتماعی و بهزیستی اجتماعی استفاده شد. نتایج تحلیل واریانس نشان داد که بین دو گروه در اضطراب اجتماعی و بهزیستی اجتماعی تفاوت معناداری وجود دارد؛ به عبارت دیگر، دانش آموزان مبتلا به اختلال یادگیری نسبت به گروه سالم در مولفه های اضطراب اجتماعی شناختی نمره ی بالاتری کسب کردند. همچنین این دانش آموزان نسبت به گروه سالم از بهزیستی اجتماعی پایین تری برخوردار بودند. ناتوانی یادگیری یک عامل پیشگویی کننده مهم برای درگیر شدن در رفتارهای اجتنابی و انزوا و عدم درگیر شدن در مسائل اجتماعی به عنوان جزئی از مردم می باشد. این نتایج نیز اشاره های مهمی در زمینه ی پیشگیری، آسیب شناسی و درمان ناتوانی یادگیری دارد.
    کلیدواژگان: بهزیستی اجتماعی، اضطراب اجتماعی، ناتوانی یادگیری خاص
  • محمدعلی محمدی فر، گلین مهدی نژاد گرجی، حسین جناابادی، الهه زارعی مته کلایی صفحات 92-105
    هدف از این پژوهش بررسی اثربخشی مداخله ی ترمیمی مبتنی بر روش داویس بر بهبود نارساخوانی بود. روش پژوهش آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه ی آماری پسران مدارس راهنمایی شهر سمنان بودند که در سال 1395-1394 مشغول تحصیل بودند. با استفاده از روش خوشه ایتصادفی تعداد 300 دانش آموز انتخاب و مورد غربال-گری قرار گرفتند. در نهایت 24 دانش آموز مبتلا به نارساخوانی با توجه به ملاک های ورود انتخاب و به تصادف به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمایش 19 جلسه ی 90 دقیقه ای تحت آموزش قرار گرفتند. نتایج تحلیل کواریانس حکایت از اثربخشی مداخله ی ترمیمی مبتنی بر روش داویس بر بهبود نارساخوانی داشت. با توجه به نتایج این پژوهش می-توان گفت مداخله ی ترمیمی داویس می تواند در بهبود نارساخوانی موثر باشد.
    کلیدواژگان: نارساخوانی، داویس، مداخله ی ترمیمی، ناتوانی های یادگیری
  • محمد نریمانی، مظفر غفاری صفحات 106-128
    هدف مطالعه ی حاضر بررسی نقش هوش اخلاقی و اجتماعی در پیش بینی تاب آوری و کیفیت زندگی در والدین کودکان دارای اختلال یادگیری، می باشد. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بوده و نمونه ی آماری این تحقیق شامل 150 نفر از والدین کودکان ناتوان یادگیری استان آذربایجان شرقی در سال 1393 بودند که به روش نمونه گیری خوشه ایچند مرحله ای انتخاب شدند. برای گردآوری، داده ها از پرسشنامه ی هوش اخلاقی لنیک و کیل، مقیاس هوش اجتماعی تت، مقیاس کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی و پرسشنامه تاب آوری کانر و دیویدسن استفاده شد. سپس داده ها با استفاده از آزمون ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج به دست آمده نشان داد که بین تاب آوری والدین با متغیر هوش اجتماعی (423/0=r)، خرده مقیاس درست کاری هوش اخلاقی (544/0=r)، خرده مقیاس بخشش هوش اخلاقی (273/0=r)، خرده مقیاس مسئولیت پذیری هوش اخلاقی (282/0=r) و خرده مقیاس دلسوزی هوش اخلاقی (341/0=r) رابطه ی مثبت و معنی دار وجود دارد. بین کیفیت زندگی والدین کودکان ناتوان یادگیری با متغیر هوش اجتماعی (344/0=r)، مولفه ی دلسوزی (330/0=r)، مولفه ی مسئولیت پذیری (233/0=r)، مولفه ی بخشش (446/0=r) و مولفه ی درست کاری هوش اخلاقی (253/0=r) رابطه ی مثبت و مستقیم وجود دارد. نتایج رگرسیون چندگانه به روش Enter نشان داد که متغیر هوش اجتماعی و خرده مقیاس های هوش اخلاقی در تبیین کیفیت زندگی 6/41% و تاب آوری والدین دارای کودکان ناتوانی یادگیری 4/41% سهم دارند.
    کلیدواژگان: هوش اخلاقی، اجتماعی، تاب آوری، کیفیت زندگی، والدین، کودکان، ناتوانی یادگیری
|
  • S. Ariapooran Pages 7-26
    The purpose of this study was to compare the emotion expression, emotional literacy and social self-efficacy in children with and without Learning Disabilities (LD). To this end, 66 children with LD 66 children without LD were selected through available sampling and random sampling, respectively. Participants of the two groups were homogeneous in terms of gender, academic grade, and residence. Research method was causal-comparison. Data were collected using the Emotion Expression Scale for Children (Penza-Clyve & Zeman, 2002), Emotional Literacy Assessment Instrument (Southampton Psychology Service, 2003) and social self-efficacy subscale of Self-Efficacy Questionnaire for Children (Muris, 2001). Multivariate Analysis of Variance (MANOVA) was used for analyzing the data. Results indicated that the mean of poor emotional awareness and reluctance in expressing emotion was higher in children with LD compared to children without LD, and for emotional literacy (self-awareness and social skills) and social self-efficacy was higher in children without LD than children with LD. According to the results, attention to psychological strategies for improving the emotion expression, emotional literacy and social self-efficacy in children with LD was suggested.
    Keywords: emotion expression, emotional literacy, learning disabilities, social self, efficacy
  • A. R. Pirkhaefi, B. Hassanvand, Y. Azami, S. Hassanvandi Pages 27-42
    The aim of the present study was to investigate the effectiveness of spatial-temporal organization and phonemic awareness on reading and writing of first grade students with learning disorders. The research population included all students with learning disorders in academic period of 2012-2013 in Karaj. The design of the present study, regarding its purpose, was expo facto and, regarding its method, was quasi-experimental including two-groups with a pretest and a posttest. Using random sampling, 30 girl and boy students from first grade were chosen and divided into an experimental and a control (15 students in each) groups. Shirazi and Nilli' (2013) test for diagnosing dyslexia was used. To analyze the data, MANCOVA and test of analysis variance were used. Analysis of data showed that instruction of spatial-temporal organization and phonemic awareness on reading and writing of students with learning disorder was effective. Also, this effect was more apparent in girls than boys. Thus, we can claim that high-quality and target-specific reading instruction programs and devising the same opportunities for learners who are learning at different levels are likely to provide the basis for progress.
    Keywords: spatial, temporal organization, phonemic awareness, reading, writing, learning disorders
  • M. Delavarian, Gh. A. Afrooz, F. Towhidkhah, S. K. Rasoolzadeh Tabatabaei, A. A. Arjmandnia Pages 43-53
    Dyslexia is the best-known specific learning disorder, with neuro-biological origin. This disorder is related to reading difficulties despite of normal intelligence and proper instructions. The aim of this study was to compare visual and auditory working memory of the children at risk of dyslexia and the normal readers through researcher-made neuro-cognitive program, with the purpose of improving the quality of educational interventions and rehabilitation. The sample was selected through cluster random sampling method from nineteenth regions of Tehran province. They were all the preschoolers before formal reading education and learning. Their auditory and visual working memory scores and results were collected and saved using the neuro-cognitive program with high validity and reliability. The subjects were followed for two years till the definite diagnose was determined and then their auditory and visual working memory scores in preschool were compared. The differences between the mean of auditory and visual working memory scores in two groups were measured through Chi-square test and the difference between two groups was significant (P<0/05).
    Keywords: visual working memory, auditory working memory, at risk children, reading disorder (dyslexia), computer based neuro, cognitive program.
  • E. Soleymani Pages 54-73
    The main objective of this study was to investigate the effect of self-monitoring attention on performance of students with specific learning difficulties in Continuous Operation Scale (CPT). The target population included all fourth, fifth and sixth grade students with specific learning disabilities in schools of Bilesavar in the academic years of 2012-2013 from which 32 students with math learning disability were selected using simple random sampling. Tools used in this study included: Researcher-made questionnaire, Raven's IQ test and continuous performance test. The research was a pilot study with clinical trial including a pre-test and a post-test done with a control group. Data were analyzed by multivariate analysis of variance (MACNOVA). Results showed that there were significant differences between two groups of students with specific learning disorders and the control group in the components of continuous operation scale. This means that, after self-monitoring training, continuous operation scale components in the experimental group improved. According to the findings of this study, it can be concluded that self-monitoring training increases attention maintenance of students with learning difficulties and it can be applied as an effective intervention method.
    Keywords: self, monitoring attention, continuous operation scale (CPT), learning disorder
  • M. Abbasi Pages 74-91
    The aim of this study was to compare the social anxiety and social well-being of students with and without learning disabilities. This study is causal-comparative. The population of this study consisted of all students with and without learning disorder referred to clinical and education centers in the Karaj city in 2014-2015. Sixty people (30 with disorder and 30 without disorder) were selected by available sampling method. To collect data, social anxiety and social well-being scales were used. The results showed that there are significant differences in social anxiety and social well-being between the two groups. In other words, students with learning disabilities had higher scores on cognitive components of social anxiety compared to the control group. The students were lower than the normal group in social welfare. The disability to learn is an important predictor for engaging in avoidance behavior, isolation and lack of involvement in social issues. The results also have important implications in the field of prevention, pathology and treatment of learning disabilities.
    Keywords: social welfare, social phobia, specific learning disabilities
  • M.A. Mohammadyfar, G. Mahdinejad Gorji, H. Jenaabadi, E. Zarei Matekolaee Pages 92-105
    The aim of the present study was to examine the effectiveness of remedial treatment on the basis of Davis’s method on improving dyslexia. The research method was experimental including a pretest, a posttest and a control group. The research population included all guidance school male students in 2015-2016 academic years. Through clustering random sampling, 300 male students were selected. Finally, 24 students determined as dyslexic by entrance criterion were selected and randomly divided into an experimental and a control group. The experimental group participated 19 training sessions provided by Davis’s method. The result of covariance analysis showed that remedial treatment of Davis’s method was effective on improving dyslexia. Based on the results of the study, it can be claimed that remedial treatment of Davis’s method is effective for treatment of dyslexia.
    Keywords: Dyslexia, Davis, learning disorder, remedial treatment
  • M. Narimani, M. Ghaffari Pages 106-128
    The purpose of this research was to examine the role of moral and social intelligence in predicting resiliency and quality of life in parents of children with learning disabilities. The study was a descriptive and correlational one. The sample included 150 parents of children with learning disabilities of East Azerbaijan in 2014-2015 academic years that have been selected through cluster sampling in several phases. Social intelligence questionnaire, Lennick and Kiel’s moral intelligence scale, WHO quality of life questionnaire and Conner and Davidson resiliency scale have been used for data collection. Data was analyzed using Pearson correlation coefficient and multiple regression analysis. The results showed that social intelligence (r=0.423), compassion subscale of moral intelligence (r=0.273), responsibility subscale of moral intelligence (r=0.282), forgiveness subscale of moral intelligence (r=0.273), and honesty subscale of moral intelligence (r=0.544) were all in significant positive correlation with resiliency in parents of children with learning disabilities. Positive and direct correlation was observed between quality of life with social intelligence (r=0.344), compassion subscale of moral intelligence (r=0.330), responsibility subscale of moral intelligence (r=0.233), forgiveness subscale of moral intelligence (r=0.446), and honesty subscale of moral intelligence (r=0.253) in parents of children with learning disabilities. The results of multivariate correlation coefficient, through Enter, showed that the variable of social intelligence and subscales of moral intelligence may partially (41.6%) explain quality of life and (41.4%) explain resiliency in parents of children with learning disabilities.
    Keywords: moral, social Intelligence, resiliency, quality of life, parents, children, learning disabilities